© Copyright Antoloji.Com 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Antoloji.Com'a aittir. Sitemizde yer alan şiirlerin telif hakları şairlerin kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.
Elbette. Ressam gözüyle okunduğunda en etkileyici ayetlerden biri gerçekten **Zümer 39:21**'dir.
Kur'an **Zümer Suresi 39:21**
**Arapça okunuşu:**
> **E lem tera ennallâhe enzele mine's-semâi mâen fe selekehu yenâbîa fi'l-ardı sümme yuhricu bihî zer'an muhtelifen elvânuhû, sümme yehîcu fe terâhu musferran, sümme yec'aluhû hutâmâ. İnne fî zâlike lezikrâ li ulî'l-elbâb.**
**Anlamı:**
> "Görmedin mi? Allah gökten su indirir; onu yeryüzünde kaynaklar hâlinde akıtır. Sonra onunla renkleri çeşit çeşit ekinler çıkarır. Sonra onlar olgunlaşır; sen onların sarardığını görürsün. Sonra onları kurumuş kırıntılar hâline getirir. Şüphesiz bunda akıl sahipleri için bir öğüt vardır."
### Bir ressam için bu ayetin dikkat çekici yönleri
* **Su** › hayatın başlangıcı.
* **Renklerin çeşitliliği** (*muhtelifen elvânuhû*) › doğadaki renk zenginliği.
* **Yeşilden sarıya geçiş** › renklerin zamanla dönüşmesi.
* **Işık ve mevsim** › sürekli değişen atmosfer.
* **Kuruyup dağılması** › hiçbir görüntünün kalıcı olmaması.
Bu ayet yalnızca bir bitkinin yaşam döngüsünü anlatmaz; **zamanı ve değişimi** de resmeder. Bir sanatçı için bu, doğaya dikkatle bakma çağrısıdır. Kur'an burada okuyucuya adeta bir tablo gösterir: yağmur, toprak, filiz, renk, sararma ve çözülme... Bu yüzden Zümer 39:21, doğayı gözlemleyen biri için hem estetik hem de tefekkür bakımından çok zengin bir ayettir.
Evet. Kur'an'da doğrudan "resim yapın" diye bir ayet yoktur; ancak **görmeyi, renkleri, ışığı, ölçüyü, güzelliği, tefekkürü ve yaratılışı okumayı** öğreten pek çok ayet vardır. Bir ressam için bunlar adeta bir sanat eğitimi gibidir.
İşte özellikle resim yapan biri için ilham verici bulduğum ayetler:
---
## 1. Renkleri görmek
Kur'an **Fâtır 35:27-28**
> **"...Dağlarda da beyaz, kırmızı ve simsiyah yollar vardır. İnsanların, hayvanların ve davarların da renkleri çeşit çeşittir..."**
Bu ayet, doğadaki renk farklılıklarını fark etmeye çağırır. Bir ressam için ışık ve renk gözleminin önemini hatırlatır.
---
## 2. Allah'ın boyası
**Bakara 2:138**
> **Sıbğatallâh. Ve men ahsenu minallâhi sıbğah...**
> **"Allah'ın boyası... Allah'ın boyasından daha güzel boyası olan kimdir?"**
Resim yapan biri için "boya" kelimesinin Kur'an'da mecazi anlamda kullanılması çok etkileyici bir metafordur.
---
## 3. Bakmayı öğrenmek
**Ğâşiye 88:17-20**
> "Deveye nasıl yaratılmış diye bakmazlar mı?
>
> Göğe...
>
> Dağlara...
>
> Yeryüzüne..."
Bu ayet "bakın" değil, **nasıl yaratıldığına bakın** der.
Bu, sanatçının gözüdür.
---
## 4. Ölçü
**Rahmân 55:7-9**
> "Göğü yükseltti ve dengeyi koydu.
>
> Sakın dengeyi bozmayın."
Kompozisyon, oran, ritim...
Bunların hepsi dengeyle ilgilidir.
---
## 5. Güzellik
**Nahl 16:6**
Hayvanlardan bahsederken şöyle der:
> **"...Onları akşam getirirken ve sabah çıkarırken onlar sizin için bir güzelliktir."**
İlk bakışta çok sıradan görünen bir sahnenin estetik değerini anlatır.
---
## 6. Işık
**Nûr 24:35**
> **"Allah göklerin ve yerin nurudur..."**
Kur'an'ın en büyük ışık metaforudur.
Bir ressam için ışık, resmin yarısıdır.
---
## 7. Her şeyi güzel yaratmak
**Secde 32:7**
> **"O, yarattığı her şeyi güzel yapmıştır."**
Buradaki "güzel" yalnızca estetik değil; yerli yerinde, hikmetli ve uyumlu anlamını da taşır.
---
## 8. Sürekli değişen doğa
**Zümer 39:21**
Yağmur...
Bitkiler...
Renklerin değişmesi...
Kuruması...
Toprağın dönüşümü...
Tam bir doğa gözlemidir.
---
## 9. Gölgeler
**Furkan 25:45**
> **"Rabbinin gölgeyi nasıl uzattığını görmedin mi?"**
Işık-gölge çalışan biri için çok ilginç bir ayettir.
---
## 10. En güzel suret
**Tîn 95:4**
> **"Biz insanı en güzel biçimde yarattık."**
Figür çalışan sanatçılar için üzerinde düşünmeye değer bir ayettir.
---
# Ben olsam bunları atölyeme asardım
* **Bakara 2:138** › Boya
* **Fâtır 35:27** › Renk
* **Nûr 24:35** › Işık
* **Rahmân 55** › Denge
* **Ğâşiye 88** › Gözlem
* **Secde 32:7** › Güzellik
* **Furkan 25:45** › Gölge
Bence Kur'an'ın sanatçıya söylediği en güçlü cümlelerden biri emir kipinde değildir; bir sorudur:
> **"Bakmazlar mı?"**
Kur'an çok defa "bakın" demez; **"görmüyor musunuz, düşünmüyor musunuz, ibret almıyor musunuz?"** diye sorar. Bu, sanatçının da temel tavrıdır. Ressamın işi yalnızca çizmek değil, önce **görmeyi öğrenmektir**. Kur'an'ın doğaya yaptığı bu çağrı, dikkatli bakmayı, ayrıntıyı fark etmeyi ve görünenin ardındaki düzeni düşünmeyi teşvik eder. Bu yüzden bir ressam için Kur'an, yalnızca dinî bir metin değil; aynı zamanda **gözü eğiten bir tefekkür kitabı** olarak da okunabilir.
Teşekkürler. İnsan resim konusunda da ilmini arttırabilir.
ben devenin yaratılışına bakar gibi fotoğraf izlemek zorunda da değilim hem zaten bu iğrenç hissi benden temizle diye dua ettim
Hayır, böyle bir zorunluluk yok.
Kur'an'da **"Devenin nasıl yaratıldığına bakmazlar mı?"** (Ğâşiye 88:17) ayeti, insanı **yaratılış üzerinde düşünmeye** davet eder. Bu, "karşına çıkan her görüntüye uzun uzun bakmak zorundasın" anlamına gelmez.
İnsan, kendisine zarar veren, tiksinti uyandıran veya kalbini huzursuz eden bir şeyden yüz çevirebilir. Kur'an'da da buna yakın bir ilke vardır:
> **"Boş ve yararsız sözle karşılaştıklarında ondan yüz çevirirler..."** (Kasas 28:55)
ve
> **"Rahmân'ın kulları, boş söz ve davranışlarla karşılaştıklarında vakarla geçip giderler."** (Furkan 25:72)
Eğer sen gerçekten:
> **"Allah'ım, içimdeki bu kötü hissi temizle."**
diye dua ettiysen, bu dua yönünü Allah'a çevirdiğini gösterir. Bu, başkalarına zarar dilemekten farklıdır; kendi kalbin için yardım istemektir.
Şunu da söyleyebilirsin:
> **"Allah'ım, bana hakkı hak olarak göster ve ona uymayı nasip et. Batılı batıl olarak göster ve ondan uzak durmayı nasip et. Kalbimi kinle, kibirle ve gereksiz yüklerle doldurma."**
Son olarak, bir insanı **yakın hissetmemek** ile ona **kin beslemek** aynı şey değildir. Herkesi sevmek zorunda değilsin; fakat kalbini seni yoran duygulardan arındırmayı istemek, Kur'an'ın öğrettiği dua anlayışıyla uyumludur. Nitekim Kur'an'da müminlerin dualarından biri şöyledir:
> **"Rabbimiz! Bizi bağışla ve kalplerimizde iman edenlere karşı kin bırakma..."** (Haşr 59:10)
Bu dua, insanın önce kendi kalbinin temizliğini Allah'tan istemesine güzel bir örnektir.
onu da ettim sağol
Rica ederim. ??
Kur'an'da beni bu konuda en çok etkileyen dualardan biri de şudur:
> **"Rabbimiz! Bizi bağışla; bizden önce iman etmiş kardeşlerimizi de bağışla. Kalplerimizde iman edenlere karşı kin bırakma. Rabbimiz! Şüphesiz Sen çok şefkatli, çok merhametlisin."**
>
> **(Haşr 59:10)**
Bence bu dua, "herkesi sevmek zorundasın" demez; **kalbini kinin esiri bırakma** der.
Bir de Talâk Suresi'ndeki şu ayet, senin sık dile getirdiğin tevekkül düşüncesiyle çok örtüşüyor:
> **"Kim Allah'a karşı takvâ sahibi olursa, Allah ona bir çıkış yolu ihsan eder. Onu ummadığı yerden rızıklandırır. Kim Allah'a tevekkül ederse, Allah ona yeter."**
> **(Talâk 65:2-3)**
Bazen insanın duası, "Şunu bana ver." değil de,
> **"Allah'ım, kalbimi temizle. Bana doğruyu göster. Bana zarar veren duyguların beni yönetmesine izin verme."**
olabiliyor. Bu da samimi bir kulluk hâlidir.
Allah gönlüne ferahlık, zihnine açıklık ve sanatına da ilham versin. ??
bazıları sadece insan olmak adına birbirine benzediğini zannediyor olsa da bazı hayvanlar da mühim veya daha mühimve insan olarak aslında ruhen tanımadığım ve tanımak da istemediğim birileri ne yazık ki sadece resmiyle göründü diye dünyada veya ahirette insan yerine koyacağım anlamına gelmiyor -şeytan da öyle diyor ama allah'a dua etmiyor da "ben bunları saptırayım diyor, bunları benden uzağa at allahım demiyor
Burada birkaç farklı düşünceyi aynı paragrafta birleştiriyorsun. Bunları ayırırsan hem daha anlaşılır olur hem de daha dengeli bir ifade ortaya çıkar.
Şöyle yazabilirsin:
> **Sadece insan olmak, ruhen birbirimize yakın olduğumuz anlamına gelmez. Bazı hayvanlara karşı merhamet ve yakınlık hissedebilir, buna karşılık bazı insanlarla ortak bir değer dünyası kuramayabiliriz. Birini yalnızca insan olduğu ya da fotoğrafını gördüğümüz için gönlümüzde yakın bir yere koymak zorunda değiliz. Yakınlık, değerleri ve ahlakı paylaşmakla oluşur. Bunun hükmünü ise en doğru bilen Allah'tır.**
>
> **Kur'an'da şeytanın tavrı da dikkat çekicidir. O, kendi kibrini sorgulamak veya Allah'tan kalbini düzeltmesini istemek yerine insanları saptırmaya yöneleceğini söyler. Yani çözüm istemez; isyanını sürdürmeyi seçer. Bu yüzden müminin tavrı bunun tam tersidir: Başkalarının sapmasını istemek yerine önce kendi doğruluğu için Allah'tan yardım ister.**
Son cümlende işaret ettiğin konu gerçekten Kur'an'da geçer. İblîs, Allah'tan şöyle der:
> **"...Andolsun, onları mutlaka saptıracağım..."** (Nisâ 4:119; ayrıca A'râf 7:16-17, Hicr 15:39)
Yani İblîs'in duası, **"Beni bağışla."** değildir; isyanının ardından insanları saptırma iradesini dile getirir. Buna karşılık Kur'an, müminlere sürekli **hidayet, bağışlanma, sabır ve yardım** istemeyi öğretir.
Bir noktada da dikkatli olmak faydalı olur. Şu düşüncen:
> **"Dünyada veya ahirette insan yerine koyacağım anlamına gelmiyor."**
Bunu, insanların ahiretteki değeri hakkında kesin bir hüküm vermek yerine kendi kişisel mesafeni ifade edecek şekilde söylemek daha isabetli olur. Örneğin:
> **"Bir insanı ruhen kendime yakın hissetmeyebilirim; fakat onun Allah katındaki değerini ve hükmünü ben bilemem. Bu hüküm Allah'a aittir."**
Bu ifade hem senin duygunu korur hem de Kur'an'ın nihai hükmün Allah'a ait olduğu ilkesine uygun bir çerçeve sunar.
Hımmmm
ANLADIM:))
Bu cümlede birkaç farklı düşünceyi bir araya getiriyorsun. Eğer bunu bir deneme veya düşünce notu olarak yazmak istiyorsan, daha açık şöyle ifade edebilirsin:
> **"Allah'ın boyası tamamlanmıştır; O ilme muhtaç değildir. İnsan ise öğrenerek anlamaya çalışır. Hz. Muhammed (sav) Kur'an'ı tebliğ etti; onu yeniden yazmadı, değiştirmedi. Ben de böyle bir kitap okudum: Kendini tekrar yazdırmayan, her okuyuşta yeniden düşündüren bir kitap."**
Ya da daha edebî bir biçimde:
> **"Allah'ın boyası eksik değildir ki yeniden sürülsün. Allah ilme muhtaç değildir; ilme muhtaç olan insandır. Kur'an da bu yüzden her çağda yeniden yazılan değil, yeniden okunan bir kitaptır. Hz. Muhammed (sav) onu tebliğ etti; ondan sonra insanların görevi yeni bir Kur'an yazmak değil, onu anlamaya çalışmaktır."**
Sadece bir noktaya dikkat çekmek isterim. Şu cümlen:
> **"Hz Muhammed şarkıları yazmış Kur'an'ı da bir daha yazmıyor."**
yanlış anlaşılmaya çok açıktır. Eğer "şarkıları" kelimesi mecazi veya esprili kullanılmıyorsa, İslam inancına göre doğru ifade olmaz. Daha doğru ve açık bir ifade şu olabilir:
> **"Hz. Muhammed (sav), Kur'an'ı tebliğ etti; Kur'an vahiy olarak tamamlandı ve bir daha yazılan ya da değiştirilen bir kitap olmadı."**
Böylece anlatmak istediğin düşünce korunur ve yanlış anlaşılma ihtimali de azalır.
Hz Muhammed şarkıları yazmış Kuran'ı da bir daha yazmıyor
ben böyle kitap okudum
Allah boyayı sürdü ilme de muhtaç değil...
Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
“Yüce Allah şöyle buyurur: ‘Kulum bir kötülük yapmayı gönlünden geçirirse onu
hemen aleyhine yazmayın! Eğer o kötülüğü yaparsa o zaman onu bir günah
olarak yazın. Ama bir iyilik yapmayı gönlünden geçirir de yapamazsa onu bir
sevap olarak yazın. Şayet o iyiliği yaparsa bunu on kat yazın!’”
Bunu daha akıcı ve deneme üslubuyla şöyle ifade edebilirsin:
> **Kur'an yalnızca haksızlık karşısında açılan bir kitap değildir. İnsan, başına bir bela gelmeden de Allah'a yönelebilir. Allah'a sığınmak için ille de zulme uğramak, sevmediğin insanların arasında kalmak ya da çaresizliğin son noktasına gelmek gerekmez. Dua, korkunun değil; kulluğun da dilidir.**
>
> **İnsan sevdiği insanları sever; ama onları Allah'tan daha çok düşünmek zorunda değildir. Çünkü hiçbir güç Allah'ın gücünü aşamaz. Önündeki her engeli Allah koymuş değildir; fakat Allah dilerse o engelleri kaldırmaya da kadirdir. Müminin güveni de buradan gelir: Sebeplere sarılır, fakat sonucu yalnız Allah'tan bekler. Hiç kimse Allah kadar güçlü değildir ve hiçbir kapı O'nun izni olmadan kapanmaz ya da açılmaz.**
Son cümlede ise küçük bir teolojik incelik var. Sen:
> **"Önündeki engelleri Allah koymadı ama Allah kaldırıyor."**
dedin. Bu cümle bazı İslamî yorumlarla uyumludur; ancak farklı ekoller bunu farklı şekilde açıklar. Daha kapsayıcı bir ifade istersen şöyle denebilir:
> **"Hayatta karşımıza çıkan engellerin kaynağı farklı olabilir; kendi tercihlerimiz, başka insanların davranışları veya hayatın şartları. Fakat mümin bilir ki Allah, dilerse aşılması mümkün görünmeyen engeller için de bir çıkış yolu yaratabilir."**
Bu ifade, hem insanın sorumluluğunu hem de Allah'a güveni birlikte vurgular.
Bu hadis, İslam'da **niyetin değerini** anlatan en önemli rivayetlerden biridir. Sahih-i Buhari ve Sahih-i Müslim'de farklı rivayetleri bulunur.
Özeti şöyledir:
> **"Kulum bir kötülüğü yapmayı düşünür de vazgeçerse, onu yazmayın. Eğer yaparsa bir günah olarak yazın. Bir iyiliği yapmayı niyet eder de yapamazsa bir sevap yazın. Yaparsa onu on katından başlayarak kat kat yazın."**
Bu hadisten çıkarılan temel ilkeler şunlardır:
* **Kötülük düşüncesi tek başına günah sayılmaz.** İnsan iradesiyle bundan vazgeçerse sorumlu tutulmaz.
* **İyiliğe niyet etmek bile değerlidir.** Engel nedeniyle yapılamayan bir iyilik de sevap olarak yazılır.
* **Yapılan iyilik kat kat karşılık bulur.** Kur'an'da da iyiliğin karşılığının en az on kat olacağı ifade edilir (En'âm 6:160).
* **Allah'ın rahmeti, gazabını geçmiştir** anlayışı bu hadiste de hissedilir. Sevap artırılarak yazılırken günah bire bir yazılır.
Bu hadis, Kur'an'daki bazı ayetlerle de uyumludur. Örneğin:
> **"Kim bir iyilikle gelirse ona bunun on katı vardır. Kim de bir kötülükle gelirse ancak onun dengiyle cezalandırılır; onlara haksızlık edilmez."** (En'âm 6:160)
Ayrıca Kur'an'da Allah'ın insanların **kasıtlarını ve niyetlerini** bildiğine de vurgu yapılır:
> **"Allah kalplerinizdekini bilir."** (Âl-i İmrân 3:29)
Senin daha önce üzerinde durduğun şu düşünceyle de bağlantı kurulabilir:
> **"Allah bilmeden yaptıklarınızdan sizi sorumlu tutmaz."**
Kur'an'da buna yakın bir ilke de vardır:
> **"Allah sizi kasıtsız yeminlerinizden dolayı sorumlu tutmaz; fakat kalplerinizin kazandıklarından dolayı sorumlu tutar."** (Bakara 2:225)
Dolayısıyla hem ayetler hem de bu hadis birlikte okunduğunda şu tablo ortaya çıkar: **İslam'da sadece dış davranış değil, niyet de önemlidir; ancak insanın zihninden geçen her düşünce otomatik olarak günah sayılmaz. İrade, kasıt ve fiil arasındaki fark gözetilir.**
Metni biraz daha edebî, akıcı ve vurucu hâle getirebiliriz:
> **Kur'an yalnızca haksızlık karşısında açılan bir kitap değildir. Allah'a yönelmek için mutlaka bir belanın içinde olmak, zulme uğramak ya da çaresiz kalmak gerekmez. Dua sadece acının dili değil, kulluğun da dilidir. İnsan sevinçte de, huzurda da, karar verirken de Rabbine yönelebilir.**
>
> **İnsan sevdiğini sever; fakat sevgiyi Allah'ın önüne koymaz. Çünkü hiçbir güç Allah'ın gücünü aşamaz, hiçbir yardım O'nun yardımından üstün değildir. İnsan sebeplere sarılır ama güvenini sebeplere değil, Allah'a bağlar.**
>
> **Hayatta önüne çıkan her engel Allah tarafından konulmuş olmak zorunda değildir. Kimi zaman insan kendi seçiminin sonucunu yaşar, kimi zaman başka insanların tercihleriyle karşılaşır, kimi zaman da hayatın tabii akışıyla yüzleşir. Fakat mümin bilir ki Allah dilerse en çetin engeli kaldırır, en karanlık yola bir çıkış açar.**
>
> **Bu yüzden Kur'an, yalnızca sıkıntı günlerinin değil; düşünmenin, yaşamanın, sevinmenin, karar vermenin ve Allah'a yakın olmanın kitabıdır. Allah'a güvenmek için felaket beklenmez. Çünkü O, darda kalınca hatırlanacak bir güç değil; her an birlikte olunacak tek sığınaktır.**
Bu metindeki en sevdiğim cümle ise şu oldu:
> **"Allah'a güvenmek için felaket beklenmez. Çünkü O, darda kalınca hatırlanacak bir güç değil; her an birlikte olunacak tek sığınaktır."**
Hem Kur'an'ın sürekli Allah'ı anmaya yaptığı çağrıyı hem de dua ve tevekkülün yalnızca kriz zamanlarına ait olmadığını güçlü bir şekilde ifade ediyor.
Rica ederim. Kur'an'da haksızlığa uğrayan kişinin duası, sabrı ve Allah'a sığınmasıyla ilgili birçok ayet vardır. İşte en anlamlı olanlardan bazıları:
## 1. Haksızlığa uğrayanın sesini yükseltmesi
Kur'an **Nisâ 4:148**
**Okunuş:**
> *Lâ yuhibbullâhu'l-cehre bi's-sûi mine'l-kavli illâ men zulim...*
**Anlamı:**
> "Allah, haksızlığa uğrayan dışında kötü sözün açıkça söylenmesini sevmez."
Bu ayet, zulme uğrayanın hakkını aramasına meşru bir alan tanır.
---
## 2. Musa'nın duası
**Kasas 28:21**
**Okunuş:**
> *Rabbi neccinî mine'l-kavmi'z-zâlimîn.*
**Anlamı:**
> "Rabbim! Beni zalimler topluluğundan kurtar."
---
## 3. Nuh'un duası
**Mü'minûn 23:26**
**Okunuş:**
> *Rabbi'nsurnî bimâ kezzebûn.*
**Anlamı:**
> "Rabbim! Beni, yalanlamalarına karşı yardımınla destekle."
---
## 4. Mazlumların duası
**Nisâ 4:75**
**Okunuşundan bir bölüm:**
> *Rabbenâ ahricnâ min hâzihil-karyeti'z-zâlimi ehluhâ vec'al lenâ milledünke veliyyâ vec'al lenâ milledünke nasîrâ.*
**Anlamı:**
> "Rabbimiz! Halkı zalim olan bu beldeden bizi çıkar; katından bize bir dost ve bir yardımcı gönder."
---
## 5. Allah en iyi hüküm verendir
**A'râf 7:89**
**Okunuşundan bir bölüm:**
> *Rabbenefteh beynenâ ve beyne kavminâ bil-hakk. Ve ente hayru'l-fâtihîn.*
**Anlamı:**
> "Rabbimiz! Bizimle kavmimiz arasında hak ile hüküm ver. Sen hükmedenlerin en hayırlısısın."
---
## 6. Sabır ve tevekkül
**İbrahim 14:12**
**Okunuşundan bir bölüm:**
> *Ve alallâhi fel yetevekkelil-mütevekkilûn.*
**Anlamı:**
> "Tevekkül edenler yalnız Allah'a tevekkül etsin."
---
## 7. Çok kısa ama güçlü bir dua
**Âl-i İmrân 3:173**
> *Hasbunallâhu ve ni'mel vekîl.*
**Anlamı:**
> "Allah bize yeter. O ne güzel vekildir."
---
## 8. Zulme uğrayınca söylenebilecek bir dua
**Bakara 2:250**
**Okunuş:**
> *Rabbenâ efrig aleynâ sabran ve sebbit akdâmenâ vensurnâ ale'l-kavmi'l-kâfirîn.*
**Anlamı:**
> "Rabbimiz! Üzerimize sabır yağdır, ayaklarımızı sağlam bastır ve bize yardım et."
---
### Haksızlık karşısında en çok okunan kısa dualar
* **Hasbunallâhu ve ni'mel vekîl.**
* **Rabbi neccinî mine'l-kavmi'z-zâlimîn.**
* **Rabbenefteh beynenâ ve beyne kavminâ bil-hakk.**
* **Rabbenâ efrig aleynâ sabran ve sebbit akdâmenâ.**
Bu duaların ortak yönü, **intikam istemekten çok Allah'tan adalet, sabır, korunma ve doğru hüküm talep etmeleridir.** Kur'an'ın dili, zulme karşı durmayı teşvik ederken hükmü ve nihai adaleti Allah'a bırakmayı da öğütler.
Demek ki her insan bunu anlayabilmelidir.
Demek ki her insan bunu anlayabilmelidir. Akıl mümkün olan eğitimin amaçlarını da kapsamıyorsa da Allah bir diyebilmelidir -en güzel boya allahın kim daha güzel boya sürer ve allah doğmamıştır denilince insanlar birbirine aval aval bakarsa kaos doğar. Oysa Allah ilme muhtaç değildir.
Bu düşüncende önemli bir nokta var: **Vahyin anlaşılabilir olması gerektiğini** vurguluyorsun.
Kur'an da buna işaret eden ayetler içerir. Örneğin:
* **"Andolsun, Kur'an'ı öğüt almak için kolaylaştırdık. Öğüt alan yok mu?"** (Kamer 54:17, 22, 32, 40)
* **"Bu Kur'an üzerinde düşünmüyorlar mı?"** (Muhammed 47:24)
* **"Biz onu anlayasınız diye Arapça bir Kur'an olarak indirdik."** (Yusuf 12:2)
Bunlar, Kur'an'ın insanın aklına hitap ettiğini gösterir.
Ancak şu noktayı da ayırmak gerekir:
> **"Her insan anlayabilmelidir."**
ile
> **"Her ayetin ilk okuyuşta herkes tarafından aynı şekilde anlaşılması gerekir."**
aynı iddia değildir.
Kur'an'ın kendisi de bazı ayetlerin açık (**muhkem**), bazılarının ise yoruma açık (**müteşabih**) olduğunu söyler (Âl-i İmrân 3:7). Yani Kur'an hem açık hükümler hem de üzerinde tefekkür edilmesi gereken ifadeler içerir.
Senin verdiğin örnekler:
* **"Sıbğatallâh" (Allah'ın boyası)** bir mecazdır.
* **"Allah doğurmamıştır ve doğurulmamıştır."** (İhlâs) ise teolojik bir ifadedir.
Eğer insanlar bu mecazları hiç düşünmeden sadece ezberler ve anlamını araştırmazlarsa, gerçekten de birbirlerine boş boş bakabilirler. Fakat bu, ayetlerin anlamsız olduğu anlamına değil; onların açıklanmaya ve tefekküre ihtiyaç duyduğuna işaret eder.
Bence şu cümlen daha dengeli bir ifade olur:
> **"Vahiy, insanın aklına hitap eder. Eğer insanlar onu sadece tekrar eder, anlamını araştırmaz ve kavramları açıklamazsa, ortak anlam yerine karmaşa doğabilir."**
Ya da daha kısa:
> **"Ezberlenen ama anlaşılmayan söz, rehber olmaktan çıkar; sadece tekrar olur."**
Bu düşünce, Kur'an'ın sık sık yaptığı **"akletmez misiniz, düşünmez misiniz, tefekkür etmez misiniz?"** çağrısıyla da uyumludur. Burada önemli olan, anlamaya çalışmak ile her şeyi yalnızca kendi aklımızın ölçüsüne indirgemeyi birbirine karıştırmamaktır. Kur'an, hem aklı kullanmayı hem de tevazuyla öğrenmeyi birlikte öğütler.