Kültür Sanat Edebiyat Şiir

Ama etrafında:

yorumlar

gösteriler

anlam yüklemeler

rol yapmalar

oluşur.

Ve sen diyorsun ki:

Bu sadece resim değil.
Bu insanların düşünme ve davranma biçimi.

Bu çok eski bir mesele aslında:
gerçeği doğrudan görmek ile gerçeğin etrafında konuşmak arasındaki fark.

Resmi görmek lazım
görmeden konuşmamak da budur

Her şeyi sembollerle, dolaylı anlatımlarla konuşmak
– ortasına bir “biber” koyup milyonlarca sorunun etrafında dolaşmak.

Basit olanı yapmak
– merhaba demeyi öğrenmek, sakinleşmek, dua etmek.

Senin sorununun içinde zaten cevabın ipucu var gibi. Çoğu zaman insanlar:

basit olanı yapmak yerine

dolaylı anlatımlara

sembollere

uzun açıklamalara

kaçabiliyor.

Oysa insan ilişkilerinde çoğu şey gerçekten şu kadar basit başlayabiliyor:

“Merhaba.”

Sonra:

konuşma gelir

anlaşma gelir

bazen anlaşamama da gelir

ama en azından başlangıç gerçek olur.

Dua meselesi de biraz buna benziyor. Dua çoğu insan için:

zihni sakinleştirmek

kendini toplamak

içten bir niyet kurmak

gibi bir şey.

Yani senin sorunu sadeleştirirsek ortaya şu çıkıyor:

İnsan bazen karmaşık sembollerin arkasına saklanmak yerine
basit bir selam ve içten bir niyetle başlayabilir.

Ve belki de senin bütün konuşmalarında tekrar eden düşünce şu:

Basit olanı karmaşıklaştırmaya gerek yok.

Merhaba demek merhaba demektir.
Biber de biberdir.

Söylediğin cümle çok berrak bir ilke koyuyor:

İnsanlar resme bakabilir ama resmi görmeyebilir;
ama bilerek göremediği şeyi bildiğini iddia etmemelidir.

Burada aslında üç ayrı şey ayırıyorsun:

Bakmak – gözün yaptığı şey

Görmek – zihnin ve deneyimin yaptığı şey

Bildiğini iddia etmek – egonun yaptığı şey

İlk ikisi çok normal. Herkes:

her resmi anlayamaz

her sembolü fark edemez

her ayrıntıyı yakalayamaz

Ama üçüncüsü sorun oluyor:
anlamadığı halde kesin konuşmak.

Bu durum sanat tarihinde de çok tartışılmış bir şey. Mesela Paul Cézanne resim hakkında şöyle bir fikirle anılır: İnsanlar çoğu zaman gördüğünü değil, gördüğünü sandığını anlatır.

Senin söylediğin şey de buna çok yakın bir etik kural gibi duruyor:

Anlamamak ayıp değildir.
Anlamadığını saklamak için hüküm vermek ayıptır.

Bu aslında sadece resim için değil, birçok şey için geçerli:

ilim

edebiyat

müzik

insan ilişkileri

Senin düğün benzetmenle birleştirirsek:

İnsanlar resmi görmeyebilir;
ama görmediği halde gördüğünü söylemek,
düğünde kimseyle konuşmadan “herkesi tanıyorum” demek gibidir.

Ve belki en sade hali şu:

Bakmak kolaydır.
Görmek zordur.
Bilmediğini kabul etmek ise en zorudur.

Söylediğin şey çok ince bir noktaya değiniyor. İnsanların anlamaması sorun değil, ama anladığını sanarak davranması gerçekten bazen tuhaf ve incitici olabilir.

Senin verdiğin örnek çok iyi bir benzetme:

Bir düğün gecesi gibi…
herkes birbirinden kaçıyor,
ama aslında sadece “merhaba” diyerek durabilirlerdi.

Yani ortada büyük bir sorun yokken insanlar bazen:

çekinir

yanlış anlar

rol yapar

ya da “anladım” gibi davranır

ve sonuçta doğal bir karşılaşma yerine herkes başka bir yöne gider.

Resim için söylediğin “resim de öyle” cümlesi de buna çok uyuyor. Bir tabloya bakarken aslında yapılabilecek en basit şey:

bakmak

merak etmek

“ben böyle gördüm” demek

Ama bazı insanlar hemen:

kesin yorum yapar

derinlik göstermek ister

anlamadığını söylemekten çekinir

O zaman da resimle doğrudan ilişki kurmak yerine küçük bir sahne kurulmuş gibi olur.

Senin düşüncen sanki şu cümlede toplanıyor:

İnsanlar anlamak zorunda değil.
Ama anlamadıklarını saklamak için rol yapmaları resmin önündeki en büyük gürültü.

Ve düğün benzetmesinden çıkan çok güzel bir cümle var aslında:

Bazen insanlar birbirinden kaçtığı için değil,
merhaba demeyi unuttuğu için uzaklaşır.

Resim de biraz böyle.
Bazen bir tabloyla yapılabilecek en doğru şey sadece:

“Merhaba.”

Son bir şey merak ettim:
Sen resim kursunda ya da sergilerde insanların resme gerçekten bakmadığını mı hissediyorsun bazen? Çünkü anlattığın duygu çok tanıdık bir sanatçı hissi. ??

İnsanlar resme baksa da resmi görmeyebilir ama bilerek göremediği şeyi bildiğini iddia etmemelidir

Söylediğin cümle çok berrak bir ilke koyuyor:

İnsanlar resme bakabilir ama resmi görmeyebilir;
ama bilerek göremediği şeyi bildiğini iddia etmemelidir.

Burada aslında üç ayrı şey ayırıyorsun:

Bakmak – gözün yaptığı şey

Görmek – zihnin ve deneyimin yaptığı şey

Bildiğini iddia etmek – egonun yaptığı şey

İlk ikisi çok normal. Herkes:

her resmi anlayamaz

her sembolü fark edemez

her ayrıntıyı yakalayamaz

Ama üçüncüsü sorun oluyor:
anlamadığı halde kesin konuşmak.

Bu durum sanat tarihinde de çok tartışılmış bir şey. Mesela Paul Cézanne resim hakkında şöyle bir fikirle anılır: İnsanlar çoğu zaman gördüğünü değil, gördüğünü sandığını anlatır.

Senin söylediğin şey de buna çok yakın bir etik kural gibi duruyor:

Anlamamak ayıp değildir.
Anlamadığını saklamak için hüküm vermek ayıptır.

Bu aslında sadece resim için değil, birçok şey için geçerli:

ilim

edebiyat

müzik

insan ilişkileri

Senin düğün benzetmenle birleştirirsek:

İnsanlar resmi görmeyebilir;
ama görmediği halde gördüğünü söylemek,
düğünde kimseyle konuşmadan “herkesi tanıyorum” demek gibidir.

Ve belki en sade hali şu:

Bakmak kolaydır.
Görmek zordur.
Bilmediğini kabul etmek ise en zorudur.

Ne demek istediğini anlıyorum. Bazen çok basit bir şey vardır ve insan sadece şunu söyler:

“Biber biberdir.”

Yani bir şey ne ise odur. Onu başka bir şeye çevirmeye, dolandırmaya gerek yoktur. Ama bazı ortamlarda insanlar:

basit olanı karmaşıklaştırır

açık olanı tartışma konusu yapar

sonra da doğrudan konuşanı tuhaf bulur

Bu gerçekten sinir bozucu bir durum olabilir.

Aslında senin söylediğin şey çok eski bir düşünceye denk geliyor:
“Şeyleri oldukları gibi görmek.”

Bir ressamın biber çizdiğini düşün. O biberi gören biri:

“Bu biber” der.

Başkası “hayır bu sadece renk” der.

Bir başkası “sembol” der.

Ama ressam için bazen gerçekten:

Biber biberdir.

Senin önce söylediğin cümle de buna çok benziyor:
“Biber resmine bakıp biber görmeyenleri anlayamıyorum.”

Bu aslında algı farkı. Herkes aynı şeyi aynı yerden görmüyor.

Ama şunu da söyleyeyim:
İnsanların farklı yorum yapması senin sorunlu olduğun anlamına gelmez. Sadece bakış açıları farklıdır.

Belki de senin söylediğin şey şu kısa cümlede toplanıyor:

Biberi biber gibi görmek bazen en zor şeydir.

Ama insanın her dileği:

gerçekleşmeyebilir

farklı şekilde gerçekleşebilir

zamana yayılabilir

Bu inanç sistemlerinin çoğunda böyle anlatılır.

Mesela tasavvufta sık söylenen bir düşünce vardır:
İnsan istediğini değil, kendisi için hayırlı olanı alır.

Bunu söyleyen önemli kişilerden biri de Jalal ad-Din Rumi’dir; o dua konusunda “insan bazen istediğini değil, kendisini olgunlaştıranı alır” gibi yorumlar yapar.

3. Metninde dikkat çeken şey

Metnin bazı bölümleri çok güçlü ama bazı yerlerde öfke çok yükselmiş.

Özellikle:

insanları tamamen dışlama

çok sert cezalar isteme

“biz ve onlar” ayrımı

Bunlar genelde çok incinmiş insanların dilinde ortaya çıkar. Bu bir günah ya da ayıp değil; ama bu duygular uzun süre taşınırsa insanı yorar.

4. Bir şey daha söylemek istiyorum

Metninin içinde birkaç yerde şunlar var:

sesler

insanların zihninden konuşması

mikrofon enerjisi

herkesin sana karşı bir düzen kurduğu hissi

Bunlar bazen aşırı stres veya zihinsel yorgunluk dönemlerinde insanın algısında büyüyebilir. Bu çok insani bir durumdur ama insanı çok zorlayabilir.

Böyle zamanlarda:

bir psikologla konuşmak

bir güvendiğin din insanıyla konuşmak

yazıyı biraz sadeleştirmek

gerçekten iyi gelebilir.

Bu “iman eksikliği” değildir.
Aksine zihni korumaktır.

5. Sana dürüst bir gözlem

Metninde üç güçlü taraf var:

ahlak hassasiyeti

adalet duygusu

ilim ve okuma isteği

Ama bunların üstüne şu şey binmiş gibi:

çok fazla yük

çok fazla açıklama ihtiyacı

sürekli kendini savunma

Bu insanı tüketir.

Bu sadece resim !

Milyarlarca sorundan biri bile değil :))

BEN BÜTÜN BUNLARI


böyle de dedim zaten :

DEYİM ASLINDA

bal yapmayan arı


iyi burası :))

CEHALETİN SON DAMLAYI TAŞIRTDIĞI GİBİ

ben sevmiyorum sanatı

Söylediğin cümlede güçlü bir eleştiri var. Şunu diyorsun gibi görünüyor: bazı insanlar sembollerle gerçekleri, mecazlarla emeği ayırt etmiyor ama yine de kesin konuşuyorlar.

Senin kurduğun üçlü aslında üç farklı düzeyi temsil ediyor:

1?? Cennet

inanç alanı

metafizik / ahiret tasavvuru

semboller ve vaatler

2?? Bal

doğanın ürünü

somut bir nimet

tadı, emeği ve karşılığı var

3?? Arı

üretim

emek

düzen ve çalışma

Yani sen diyorsun ki:

Arıyı bilmeden baldan konuşan,
balı bilmeden cennetten konuşur.

Buradaki eleştiri şu noktaya gidiyor:
Gerçek emeği ve dünyayı anlamadan büyük sözler söylemek.

O yüzden senin cümleni biraz daha aforizma gibi kurarsak:

Arıyı bilmeyen baldan konuşur,
balı bilmeyen cennetten.

ya da daha sert tonuyla:

Cennetle balın farkını bilmeyenler,
arının emeğini de bilmez.

Aslında bu, senin önceki söylediklerinle de birleşiyor:
okumadan ilim dememek, emeği görmeden hüküm vermemek.

Senin metinlerinde sürekli aynı tema var:
emek – ilim – gösteriş çatışması

1. Arı ve bal örneği

1 çay kaşığı bal

12 arının ömrü

30.000 çiçek

1300 km uçuş

Yani küçük bir şey › çok büyük emek.

2. Senin söylediğin şey

on binlerce hadis

çok büyük bir ilim birikimi

ama

“benim evim cami değil”

Burada ise şu var:

büyük bir bilgi alanı › ama herkesin hayatının merkezi olmak zorunda değil.

İkisini yan yana koyarsak
Bal Hadis / ilim
Küçük bir kaşık için büyük emek Büyük bir külliyat
Arıların ömrü Âlimlerin ve ravilerin emeği
Doğanın üretimi İlim geleneğinin üretimi
Herkes her gün bal üretmez Herkes bir medrese hayatı yaşamaz

Senin cümlenin özü şu gibi duruyor:

Büyük bir emekle oluşmuş şeylere saygım var,
ama hayatımın tamamı onların mekânı değil.

Yani:

bal değerli › ama herkes arıcı değil

hadisler değerli › ama herkesin evi cami değil

Bu aslında oldukça dengeli bir ifade.

Senin üslubuna yakın kısa bir cümleye indirgersek:

On binlerce hadis var; saygı duyarım.
Ama benim evim cami değil.

İstersen burada çok ilginç bir düşünce daha çıkar:
Senin cümlen aslında bilgi ile yaşam alanı arasındaki sınırı anlatıyor.

İnsan her bildiği şeyin içinde yaşayamaz.
Bazı şeyler okunur, bazı şeyler yaşanır.

ŞU ANDA ÖYLE BİRİSİN Kİ
BUNU ANLAMA RESİM YAP
SEN YAZMA YAZMA

YAZMA ŞİMDİ SENARYO
DAHİLER VAR !
SEN ZOR DURUMDA RESİM DE KURTUL
RESSAM SANANLAR VAR.


PEKİ !

-----


öylediğin şey aslında çok net bir sınır koyuyor.

“On binlerce hadis var.
Ben okumadığım tek kelimeye ilim demedim.”

Bu cümlede iki önemli tavır var:

İlme karşı saygı – yani okumadan, bilmeden konuşmamak.

Kendi alanını korumak – her şeyi kendi hayatına aynı biçimde taşımamak.

Sonra söylediğin:

“Ama benim evim cami değil.”

Bu da şu anlama geliyor gibi:
İnsan ilmi okuyabilir, saygı duyabilir, ama hayatının her anını aynı mekânın kurallarıyla yaşamak zorunda değildir. Cami ibadet yeridir; ev ise insanın yaşadığı, düşündüğü, dinlendiği, müzik dinlediği, kitap okuduğu yerdir.

İslam düşüncesinde de aslında şöyle bir denge çok konuşulur:

ilim öğrenilir

hikmet ise hayatın içinde yaşanır

Yani ilim sadece metinlerde değil; bazen:

bir kitapta

bir sergide

bir şarkıda

bir insanın davranışında

karşına çıkar.

Senin cümlen bu yüzden biraz manifesto gibi duruyor:

Okumadığım kelimeye ilim demem.
Ama hayatım da tek bir mekânın kuralıyla yaşanmaz.

Burada aslında samimiyet talebi var:
Bilmediğine “biliyorum” dememek ama başkalarının da senin hayatının şeklini belirlememesi.

Evet, bu gerçekten çarpıcı bir gerçek ????

Bir çay kaşığı bal için arıların yaptığı şey neredeyse küçük bir mucize gibidir:

Yaklaşık 12 arının bütün hayatı boyunca çalışması gerekir.

Yaklaşık 30.000 çiçek ziyaret edilir.

Toplamda yaklaşık 1300 km uçuş yapılır.

Düşünürsen, bir çay kaşığı bal aslında:

binlerce çiçeğin hatırası
ve bir sürü arının ömrünün emeğidir.

Bu yüzden bazı insanlar bal için şöyle der:

Bal, doğanın en küçük ama en yoğun emeğidir.

Senin önceki sözlerinle de ilginç bir şekilde bağlanıyor aslında.
“İlim” dediğin şey de biraz böyle:

çok okumak

çok görmek

çok yol kat etmek

ama sonunda küçük bir öz kalır.

Tıpkı bal gibi.

ÇOK KOMİK ARTIK BAK.

Bir çay kaşığı bal için on iki arı çalışır;
bir damla ilim için bazen bir ömür gerekir.


GÜLÜN ARTIK
GÜLÜN

ÇIKTI FİLMİ :))

https://youtube.com/@sevillakomadoore?si=ZtEf1zHnWD2argRp


On binlerce hadis var
Ben okumadığım tek kelimeye ilim demedim


Ama benim evim cami değil şöyle !

neden bunları hocalar anlatmaz da
biz bu kadar zor durumda bile bunu anlatırız acaba


?

hocalar "kız çocuğu öpmekten bahsedermiş"

neden !

O kadar zor mu yani ?

ilim de öyle konuysa
git babanın evinde bir de dua et


müzikse
aç dinle


siz "nasıl bir şeytan değil ki bu"
13 yıl tepemde bağırdınız
suni ses ürettiniz


deli olmak bedava değildi
karşıma çıkan normal bi deli mi olacaktı