Kültür Sanat Edebiyat Şiir

İyilik bu dünyada çıplak kaldığında acı çeker. İyilik bile kurban olur. (Fyodor Dostoyevski-Ecinniler)

Günümüz toplumları başkalığı (Farklılığı) kendilik için bir tehdit olarak görmektedir. (Byung Chul Han-Zamanın Kokusu)

Günün bazen on, bazen on iki hatta on dört saatinde durup dinlenmeden, muayyen beş-on hareket yapmak için kiralanmış bu insanlar, makineden adamlara ne kadar benziyorlar. Onları makineden, makineleri onlardan ayırt etmenin imkanı yok. Bu insanlar kendilerini tıknefes göğüsler gibi hırlaya hırlaya çalışan makinelerin ahengine o kadar uydurmuşlar ki, her şeyi hatta insan olduklarını bile unutmuşlar gibi! (Suat Derviş-Yeniden Yaşayabilseydik)

Bize sürekli, tekrar tekrar söylenenler, iç sese dönüşür. İnsan iç dünyasında bunları kendi kendine söyler durur. Kişi bir müddet sonra bunların iç ses değil kişilik özelliği olduğunu zannetmeye başlar. (Gabor Mate-Dağınık Zihinler)

Virtue signalling diye bir kavram vardır. Bu, toplumun benimsediği değerleri sahiplenerek sosyal statüleri yükseltme, etik ve erdemli bir imaj çizme durumudur. Bu tür kişilerin amacı savunduğu değerlerin sağlamlığını artırmak ya da o değerleri çatlak seslere karşı korumak değildir. Kişi bu tarz bir savunucu kılığa bürünerek maddi avantajlar ve statüler edinmeye çalışır. Hesap etmediği şey ise sahte benliğinin içeride gerçek benliğini yavaş yavaş çürütüp yok ettiğidir. Bu tarz kişiler, aslında yaşamaya hiç başlamayan ve kendileri olmadan yaşamlarını tamamlayan kişilerdir.

Bireyler grup kimliği ile hareket ettiklerinde bağımsız düşünme yetilerini kısmen ya da tamamen kaybederler. Çünkü grup içinde düşünme ve karar verme mekanizmaları basitleşir. Zihinler tek bir sese, ortak bir kabule indirgenir. Kişinin bağ kurmadığı, hoş karşılamadığı hatta saçma bulduğu değerler bile grubun ortak çıktısı olmuşsa bireyler de doğal olarak düşünmeyi bırakıp bu değerin çığırtkanlığını, savunusunu yaparlar. Grup normlarının dışına çıkmaya pek çoğu cesaret edemez çünkü bu, dışlanmayı ve sosyal izolasyonu beraberinde getirir. (Michel Foucault-Deliliğin tarihi)

Mekanik saatin iki işlevi vardır. Zamanı düzenlemek ve bu zamanla senkronize bir bilinç yaratmak. Ay takvimleri ve güneş saatleri gibi zaman tutma araçlarının erken biçimleri antik çağdan beri kullanımda olsa da saatin hükmettiği zamanın icadı emperyalizm, sömürgecilik ve kölelik ile doğrudan bağlantılıdır. 1884’te Londra’da Greenwich’te bulunan rasathane baş meridyen olarak kabul edildi ve standart bir zaman dilimi yaratıldı. Zamanın ve bilinmeyen yerlerin bu şekilde kontrol altına alınması bilimsel gelişme olarak paketlendi. Bu kontrol üretkenlikle ilişkilendirildi, zamansal bir ideoloji ve sömürgeciliğin temeli olarak tüm dünyaya ihraç edildi. Greenwich dünyanın merkezi olmuştu. Bu zamansal manipülasyonun en uç noktasında köleleştirilmiş nüfusların kontrolü vardır.

Hedonik adaptasyon: İnsan beyninin, mutluluk veren unsura alışması ve o mutluluk verici unsurun artık zevk vermemesidir. Bunu bir tür denge mekanizması olarak görmek lazımdır. Ne kadar zevk alırsanız alın ibre kısa süre sonra yeniden aşağı düşecektir. Acı ile haz arasındaki orta noktada sabitlenecektir. Ta ki yeni bir haz ya da acı kapıyı çalana dek!

Kıskanma bir tür esirgemedir. İmrenmede kişi birindeki metanın bir benzerinin kendisinde olmasını temenni eder, ister sadece. Kıskanmada ise meta sahibinin, kendisinde bulunan metanın başka birinde olmasını istememe durumu da mevcuttur. Sözgelimi ‘’Şu mavi kazağı nerden aldın?’’ sorusuna ‘’Hatırlamıyorum.’’ şeklinde yanıt verir kıskanç kişi çoğu zaman. Haset de kısaca: ‘’Benim yok, onun da olmasın!’’ ya da ‘’Benim yoksa kimsede olmamalı!’’ şeklindeki duygu durumudur.

Gerçek tarih henüz başlamadı. Bizler hala tarih öncesindeki o karanlık dönemlerdeyiz. (Karl Marx-1844 El yazmaları)