Kültür Sanat Edebiyat Şiir

İnsanoğlu çağlar boyu içindeki boşluğu doldurmak için çareler aradı. Lakin hiç bir dönem, şimdikilerin o boşluğu tüketimle doldurmaya çalışmak kadar zavallı bir duruma düşmemişti.

Ahlakı sadece normların içinde aramak doğru değildir. Ahlak bilgiye dayalı bir varoluş biçimidir de. Bilgi sahibi olmayan, ahlak üzerine enine boyuna düşünmeyen kişinin ahlaklı olması mümkün değildir.

Meşru acılardan kaçmanın bedeli nevrozdur. (Carl Gustav Jung-Anılar, düşler, düşünceler)

Ahlak az gelişmiş topluluklarda bir kurallar yığını, gelişmiş toplumlarda ise bir tür anlayış, kavrayış halidir.

Orwell ve Huxley enteresan düşünürlerdir. Her ikisi de distopik dünyaları farklı bakış açılarıyla dile getirmiştir. Orwell kitapların yasaklanmasından, Huxley ise kimsenin kitap okumak istemeyeceği bir dünyadan korkuyordu. Orwell gerçeğin saklanacağı bir dünya hayal etmiş, Huxley ise gerçeğin önemsizleşip kaybolacağı bir toplum öngörmüştür. Orwell arzuların baskılanacağı bir düzen tasvir etmiş, Huxley ise arzuların sonsuza dek tatmin edildiği ve sonunda insani direncin ortadan kalktığı bir dünya görmüştür. Bir tarafta baskı ve korku iklimi diğer tarafta ise hazla uyuşmuşların meydana getirdiği bir yozluk dünyası.

Orwell’in hayvan çiftliğinde Major domuz tüm hayvanları ahıra çağırır ve insan sömürüsünü anlatır. Sonra da 7 emir verir. 1.İki ayaklı yürüyen her şey düşmandır. 2. Dört ayaklı yürüyen ya da kanatlı olan her şey dosttur. 3. Hiçbir hayvan giysi giymeyecek. 4. Hiçbir hayvan yatakta yatmayacak 5. Hiçbir hayvan alkol tüketmeyecek. 6. Hiçbir hayvan başka bir hayvanı öldürmeyecek. 7. Bütün hayvanlar eşittir. Tabi sonradan hayvanlar (bile) dayanamayıp bu ilkeleri delmeye çalışır. Örneğin yatakta yatılmayacak ilkesi yatakta çarşafla yatılmayacak şeklinde yumuşatılır. Hiçbir hayvan alkol tüketmeyecek emri, hiçbir hayvan aşırı alkol tüketmeyecek şeklinde değiştirilir. Hiçbir hayvan bir diğerini öldürmeyecek emri ise hiçbir hayvan başka bir hayvanı sebepsiz yere öldürmeyecek şeklinde düzeltilir. Bu değişiklikler aslında birilerinin çıkarı doğrultusunda yapılır. Uzun lafın kısası bu dünya çıkarlar dünyasıdır.

Cumhuriyet arkaik bir yönetim şeklidir ve halen geçerliliğini sürdürmektedir lakin 2000 yıl öncesinin Atina’sı ya da Roma’sı ile günümüz dünyasında uygulanma şekli bir değildir. İlk Çağda yurttaşlar için kamusal faaliyetlere katılma çok üst düzeyde idi. Kamusal alan, özel alandan daha önemli görülmekteydi ve yurttaşlar zamanlarının çoğunu kamusal alanda geçirmekte idi. Günümüzde ise yurttaşlar, özel alana daha fazla yer vermekte, bireysel kazançlarını maksimuma çıkarmanın derdine düşmektedir. Bu yüzden günümüz insanının Cumhuriyet kavramına bakış açısı bile değişmiştir. Cumhuriyet üzerinde tekrar tekrar durulması gereken, upgrade edilmesi gereken bir kavramdır.

Cumhuriyet yapısı gereği yurttaştan yüksek düzeyde performans bekler. Cumhuriyetin belki de en ayırt edici özelliği budur. Yurttaş siyasetle ilgilenmelidir. Kamusal yararı kişisel yarardan üstün tutmalıdır. Politikanın etik yönünü incelemelidir. Seçimlere katılım göstermelidir.

Felsefenin en önemli noktalarındandır emin olamama hali. Modern toplumlarda çocuklara felsefe eğitiminde bu emin olamama hali aşılanır. Anlaşılmıştır ki emin olamama hali bir başarısızlık değil bilakis düşünmenin başladığını gösteren bir durumdur. Emin olamama alanı değerlidir çünkü o alana giren çocuk artık öğretmeninin sözlerini, ya da defterinde yazılı olanı papağan gibi tekrarlamayı bırakır. Çocuk artık kendi düşüncesini tartan, sınırlarını fark eden, başka türlü düşünmenin mümkün olduğunu gören bir üst varlığa dönüşür. Çocuklarla felsefe çocuklara hazır reçeteler, doğrular ya da binlerce yıl öteden gelen hurafeler sunmak değil, onların düşünceleri üzerinde çözümleme yapmalarına müsade etmek, onları sonuna kadar dinlemek ve gerekçe aramalarına yardımcı olmaktır.

Edep çoğumuzun sandığı gibi sadece bir dizi katı ahlak veya ezberlenmiş görgü kuralından ibaret değildir. Olgun bir insanın ulaşabileceği nihai estetik başarıdır. Edep bireyin egosunu dizginleyerek başkalarına zarafetle yer açmasıdır, toplumsal estetiktir. Egoyu başkalarının da rahatını gözeterek geri planda tutabilmektir.