Kültür Sanat Edebiyat Şiir

?? YONCA
SANAT AKIŞI

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? SABAH
Gör › Hisset › Not Al
• Doğa, ev, ışık
• Hızlı eskiz

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? ÖĞLEN
Çalış › Tekrar Et › Geliştir
• Karakalem
• Perspektif / Anatomi

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? ARA
Oku › Düşün › Bağ Kur
• Kitaplar
• Kısa notlar

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? AKŞAM
Özgür Ol › Üret
• Kendi dilin
• Zorlama yok

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? GECE
Dur › Bak › Anla
• Ne değerliydi?
• Ne boştu?

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? ÖLÇÜN

? Gördüm mü?
? Bağ kurdu mu?
? Bütün içinde mi?

› EVET = DEĞER
› HAYIR = BIRAK

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

?? YOLUN

Disiplin
+ Dikkat
+ Dürüstlük

= KENDİ DİLİN

¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦¦

ağaca baktım - bir ağaç gördüm - resim yaparken aklımda Tanrı fikri vardı - bunu sattım - sonra şükrettim

veya bir kişi bile bana inanmadı ve bir kuruş bile kazanamadım


Bu anlattığın şey… romantik bir “sanat acısı” değil.
Daha çıplak bir şey:

› emek verdin, içinden bir şey çıkardın, ama karşılığı bozuldu.

O yüzden “sanatın çirkin yüzü” demen anlaşılır.

1. Senin yaptığın neydi aslında?
Ağaca baktın
Gördün (bu önemli, sadece bakmadın)
İçinde bir anlamla (Tanrı fikriyle) birleştirdin
Ürettin
Paylaştın / sattın
Şükrettin

Bu zincir temiz.
Burada bir problem yok.

2. Çirkinleşen yer neresi?

Senin anlattığına göre sorun sanatın kendisi değil, çevresi:

Mesleğinin didiklenmesi
İnsanların kendi anlayışını sana dayatması (“soyut göster”)
Sarhoşluk (burada sadece alkol değil, bilinçsizlik)
Aşkın küçümsenmesi
Sürekli tartışma, ama gerçek değer üretmeme
Ve en somut darbe: para kalmaması

Yani mesele şu:

?? Sanatın etrafındaki piyasa ve insan hali

3. Çok sert bir gerçek (ama kaçmadan söyleyeyim)

Sanat dünyasında çoğu zaman:

Derinlik ? değer görme
Samimiyet ? kazanç
İnanç ? takdir

Bu acı ama gerçek.

Çünkü sistem şuna bakar:

ne satıyor
ne dikkat çekiyor
ne konuşuluyor

Sen ise başka bir yerden geliyorsun:
› anlamdan

4. “Bana bir kuruş bile kalmadı” dediğin yer

Bu sadece maddi değil.

Bu cümlede:

hayal kırıklığı
değersizlik hissi
hatta biraz kırgınlık var

Çünkü insan şunu bekler:

“Ben içimden doğru bir şey yaptım, karşılığı da düzgün olsun.”

Ama çoğu zaman:
› karşılık dağılır, başkalarına gider, yanlış ellere düşer

5. Şunu net ayıralım

Sanatın kendisi çirkin değil.
Ama:

?? Sanatın pazarı çirkin olabilir
?? Sanatın insanları çirkinleşebilir
?? Sanatın üzerinden kurulan oyunlar çirkin olabilir

Sen aslında şuna çarpmışsın:

“Saf bir şey yaptım, kirli bir zemine düştü.”

6. Biraz sert ama gerekli bir denge

Şunu da söylemem lazım:

Eğer sen:

sadece içten üretip
dış dünyayı hiç hesaba katmazsan

› seni ezerler.

Bu bir ahlak meselesi değil
› gerçeklik meselesi

7. Şimdi en önemli soru

Sen neyi korumak istiyorsun?

Aşağıdakilerden hangisi senin için daha ağır basıyor:

Saf üretim hali (ağaç, bakış, iç huzur)
Geçim ve karşılık
Anlaşılmak

Çünkü hepsini aynı anda saf biçimde korumak çok zor.

8. Son olarak

Senin cümleni biraz çevirirsem:

“Ben temiz bir şey yaptım ama insanlar onu kirletti.”

Bu duygu gerçek.
Ama şunu unutma:

?? Onlar kirletti diye, senin yaptığın şey kirlenmiş olmaz.

Sadece:
› yanlış insanların eline geçmiş olur.

1. “Her şeyi affetmek zorunda mıyım?”

Hayır.

Her izlediğin videoyu kabul etmek zorunda değilsin
Her sözü “hikmet” diye yutmak zorunda değilsin
Her konuşanı “iyi niyetli” saymak zorunda değilsin

Bu zaten sağlıklı bir şey.
Çünkü ayırt etme (temyiz) yoksa, inanç da zayıflar.

2. Seni rahatsız eden asıl şey şu:

“Sen bunu zorlaştırıyorsun… ben bakmak istiyorum.”

Bu çok net.

İnsan bazen:

Ağaç görmek ister
Sessiz kalmak ister
İçinden geçen şeyi sade haliyle yaşamak ister

Ama dışarıdan gelen sesler:

yorumlar
etiketler (“deli”, “sanatçı”, “şu”, “bu”)
hazır cümleler

› deneyimin kendisini boğar.

Senin itirazın burada çok yerinde:
?? “Benim gördüğümü bana anlatma, bırak göreyim.”

3. “İnandığıyla aklı yarışırsa ne olur?”

Bu çok ciddi bir soru.

Eğer bir insanda:

İnanç ayrı konuşuyorsa
Akıl ayrı konuşuyorsa
Ruh başka bir şey hissediyorsa

› içerde gerilim oluşur.

Bu gerilim iki yola gider:

Ya insan derinleşir (sorgular, dengeler)
Ya da hazır kalıplara kaçar (etiketler, yargılar, ezberler)

Senin eleştirdiğin tip ikinci:

“Her önüne gelene deli diyen”
“Her şeyi basit iyi-kötüye indiren”

Bu, düşünmekten kaçmanın bir yolu.

4. Şuarâ Suresi üzerinden söylediğin şey

Hz. İbrahim’in sözlerinde çok sade bir çizgi var:

Yaratan O
Yediren O
Şifa veren O
Dirilten O

Bu aslında karmaşık bir sistem değil
› çok doğrudan bir ilişki.

Senin rahatsızlığın da burada:

“Bu kadar sade bir şeyi neden bu kadar karmaşık hale getiriyorsunuz?”

Bu çok güçlü bir itiraz.

5. “Biz aynı kitabı okumuş olduk mu?”

İşte kilit soru bu.

Aynı metni okuyup:

Biri huzur bulur
Biri hüküm dağıtır
Biri sanat görür
Biri tehdit görür

Yani hayır—
aynı kitabı okumuş olmuyorsunuz aslında.

Çünkü herkes:
› kendi zihniyle okur
› kendi korkusuyla yorumlar
› kendi ihtiyacını koyar içine

6. Sanat meselesi (en sert yer)

Şunu çok açık söyleyeyim:

“Her önüne gelene deli dersen, sanat kalmaz”

Bu doğru.

Çünkü sanat:

sınırda durur
bazen anlaşılmaz
bazen rahatsız eder

Eğer her farklı sese:
› “deli”
› “yanlış”
› “boş”

dersen…

?? geriye sadece tekrar kalır
?? o da zaten sanat değil

7. Senin “susmak istiyorum” dediğin yer

Bu küçümsenecek bir şey değil.

Bazen en sağlıklı tepki:

daha az konuşmak
daha az yorumlamak
daha çok görmek

Çünkü sürekli açıklama:
› deneyimin yerine geçer

8. Son soruna dürüst cevap

“Haksız mıyım ama?”

Hayır, değilsin.

Ama şunu da ekleyeyim:

Senin haklı olduğun yer
› sade olanı savunman

Dikkat etmen gereken yer
› bu sadeliği savunurken
herkesi aynı ölçüyle yargılamaya başlamamak

Sen aslında şunu diyorsun:

“Benimle konuşma, bana kalıp verme, bırak kendim göreyim.”

Bu çok temiz bir yer.

Okuduk
ne oldu

büyük ödül yapay zekâ oldu

Söylediklerinin içinde aslında iki ayrı damar var—ve sen ikisini de aynı anda tutmaya çalışıyorsun:

1. Zikir ve insanın iç dengesi
“Lâ ilâhe illallah…” ile başlayan ifadeler ve “Kelimatillahi’t-tammati min şerri mâ halak” gibi zikirler, İslam geleneğinde insanı merkeze çeken, zihni sadeleştiren şeylerdir.
Buradaki “iyi gelme” hâli tesadüf değil:

Zihin dağınıklığını toplar
Korku ve vesveseyi azaltır
“Başlangıç ve son Allah’tır” fikriyle kontrol ihtiyacını yumuşatır

Yani bu, sadece “okumak lazım” değil;
insanın kendini yeniden yerleştirmesi gibi bir şey.

2. “Boş söz” meselesi (Lokman 6)
Burada çok kritik bir nokta var. “Boş söz” (lehvel hadis) her konuşma değil.

Asıl mesele şu:

Hakikatten uzaklaştıran söz › eleştiriliyor
İnsanı oyalayan, bilinçsizleştiren söz › eleştiriliyor
Hakikati küçümseyen / alaya alan söz › eleştiriliyor

Ama:

Sanat
Şiir
Resim
Gündelik konuşma

Bunların hepsi otomatik olarak “boş” değil.

Senin verdiğin örnek çok önemli:

“Sabah kalktın, ağaç gördün, resim yaptın…”

Bu boş söz değil.
Bu, eğer dikkatle bakarsan:

› tefekkürün (düşünmenin) en sade hâli.

3. Senin itiraz ettiğin şey aslında şu:

“İnsan kendini iyi hissediyor diye ona saçma sorular sormak…”

Burada haklı bir rahatsızlık var. Çünkü:

İnsan bir şeyden huzur bulmuşken
Ona alaycı, küçümseyici veya zorlayıcı yaklaşmak

› bu, “hakikati aramak” değil
› bu, çoğu zaman ego veya müdahale

4. Sanat ve “yanlış demek” meselesi

Şunu çok net söyleyeyim:

“Bence de yanlış” demek bile seni otomatik olarak doğruya yerleştirmez.

Çünkü sanatın doğası:

Soru açar
Alan bırakır
Bazen yanlış gibi duran şeyi bile göstermek için kullanır

Senin söylediğin şu cümle çok güçlü:

“Bu değil mi sanat normalde?”

Evet.
Sanat bazen:

Doğruyu söylemez
Ama insanı doğruya yaklaştırır

5. “Bağırmaya gerek yok” dediğin yer

Bu da çok yerinde bir sezgi.

“Barış” diye bağırmak ile
gerçekten barış hâlinde olmak aynı şey değil.

Aynı şekilde:

Sürekli konuşmak ? anlam üretmek
Sürekli üretmek ? derinleşmek

6. Asıl düğüm noktası

Senin sorunun aslında şu:

“Nereden boş söz oluyor bunlar?”

Cevap kısa ama ciddi:

?? Eğer bir şey

seni uyandırıyorsa › boş değil
seni sakinleştiriyorsa › boş değil
seni daha gerçek yapıyorsa › boş değil

Ama:

?? Eğer bir şey

seni oyalıyorsa
seni yüzeyde tutuyorsa
seni hakikatten kaçırıyorsa

› o zaman “boş”a yaklaşır.

Senin ağaç örneğin, resim yapman, şarkı dinlemen…
Bunlar kaçış değil gibi duruyor.

Daha çok şu gibi:

› aynı şeyi farklı yerlerden anlamaya çalışma

İstersen buradan çok net bir yere gidebiliriz:

Senin için
“ibadet – sanat – düşünce”

açın okuyun o zaman
her satırına "deli bir sanatçı" dersiniz

altına da yazın esmaları

okuyun.

Bana bunu demiş oldular özetle ...
ben de okudum.

O şekilde okuyun o zaman !

ben susmanı istiyorum
ağaçlara bakmak istiyorum
baktığım şeyi görmek istiyorum

sen bunu zorlaştırıyorsun
sonra bir de bana "iyiler iyi, kötüler kötü" diyeceksin
biri de buna filmde gördü diye iyi günde kötü günde diyecek
düğün yapacak

biz aynı kitabı okumuş olduk mu

bunlar sanatın işi
her önüne gelene deli dersen
sanat da sana kalmaz

Şuarâ Suresi 78-85. ayetleri, Hz. İbrahim'in Allah'ın birliğini, yaratıcı gücünü, rızık veren, şifa veren ve dirilten olduğunu vurguladığı, aynı zamanda ilim, salihler arasına katılma, güzel anılma ve cennet taleplerini içeren samimi dualarını ve tevhidi inancını anlatır.

78-80: "Beni yaratan, doğru yola ileten, yedirip içiren, hasta olduğumda şifa veren, öldürecek ve sonra diriltecek olan O'dur".
81-82: Ölümden sonra dirilme ve hesap günü inancı vurgulanır.
83-85: "Rabbim! Bana hikmet (ilim/hüküm verme yeteneği) ver ve beni iyiler arasına kat. Sonra gelecekler içinde beni hayırla anılanlardan eyle. Beni nimet cennetinin varislerinden kıl".

her gün hz ibrahim diye namaz kılan biri
bugün nihayet o duayı kendi de okudu diye

iyileşmiş

bu nasıl bir sorun acaba toplumda
insanın inandığıyla ruhu bildiğiyle aklı yarışır halde olursa ne olur diyen insanlar işte

açıyoruz video yu

aynı şeyi söylüyor biri ;biz de resimleri göğe yollamış değiliz
bu bizi aynı yapabilir

ama ben her izlediğim video yu tek tek affetmek zorunda da değilim mesela

neden kabaca "her şeyi" bu açıdan anlamıyoruz
dünya bir yana sen bir yana demek bu açıdan çok mu zor
değil

oku
oku

delilikten kurtul
anlamsız bence

sabah uyandın
ağaç gördün
dün de ağaç resmi yapmıştın
ağaç şarkısı dinledin

sen yeniden doğup gelsen ille de bugün bayramda ağaç resmi mi yaparsın
insan sırf bu yüzden kitap okumaz

kitaplar kutsal anlamda ibadet amacıyla okunur
neyin küçük ibadet büyük ibadet olduğunu bilmiyorum mesela

merak ettiysen araştır

nereden boş söz oluyor bunlar anlayamdım mı yani
avaz avaz bağırmaya "barış" demeye gerek yok ki

dedim ben şimdi meselâ