Bayram Kaya Şiirleri - Şair Bayram Kaya

Yazılarımda hep derim; geniş halk yığınları tüm hayat olaylarını inanç dili üzerinde anlarlar; çözümler ve tahlil ederler. Bu nedenle halk, belki de bu yüzden halktır. Halkla bu tür iletişim kurulamadığından tartışma içinde “anlamama oranları üzerinde” mugalata oluşturulur.

Siz biyolojiyi biyolojinin diliyle anlarsınız. İmanın diliyle değil. İmanı da imanın diliyle anlarız; biyolojinin diliyle değil. Geniş yığınların eline iman dili verilirken bilimin ve düşüncenin dilinden uzak kılınmıştırlar.

Halkı, bilerek isteyerek bu seviye içindeki kodlara açık olmanın duyarlılığı içinde tutmakla bir sağırlığı oluşturan egemen sınıflar iş konu aydınlanmaya geldi mi bu düzlem içinde halkla iletişime geçmezler. Ve dahi derler ki; “Zamanı değil bu sosyal olgunluğu halk kaldıramaz! ” Bu nedenle böyle ülkelerde sandık demokrasisinin sizi getireceği düzlem hep geri düzlem olmaktadır.

Konu, Kurtuluşun Felsefesi isimli yazı dizimin içeriğindendirSoğuk Savaşın Bizdeki Bazı Basit Yansımaları

Günümüz olan bugün, bambaşka ilişkilerin taşıdığı bağıntının argümanlarıyla sürüp gitmektedir. Ama bugün, dünün tarihselliğine bağıntılı olup, bu bağıntının süreciyle şekil almaktadır. Dündeki inşa ile sürecin eğilip büküldüğü görülmelidir. Bu görülenle sürecin zamana göre dal budak salar olma kesikli sürekliliği unutulmamalıdır. Bu etki inşalardan biri olan soğuk savaşın temeli 1946-1947 yılarında atılacaktı.

Yani söz gelimi bugünkü Türkiye’nin Amerika Birleşik Devletleriyle müttefiklik ilişkileri içinde olma girişmesi Marşal yardımlı meşruiyetlikle başlayacaktı. Ülkelerin emperiyalist ülkelere olan ekonomik bağıntılarını; özgür batı ile komünist doğu bloku kutuplaşmasının arenasında bulacaktınız.

İşte kısıtlanmış olanaklarıyla kimyasal evrimin büyük moleküler yapı ortaya koyması, bir başka yoldan bir başka düzlemden öbekleşen yüksek potansiyelin, entropiye karşı geçici bir direnç, geçici bir düzen ve denge durumları ortaya koymasıydı. Bu düzlem zekânın, öznel oluşun ortaya konduğu düzlemdi.

Düzen ve denge entropiye karşı geçici bir direncin oluşması demekti. Geçici düzen ve denge kısıtlı kombinasyonlar demekti. Kısıtlı ve geçici kombinasyonlar da yırtılan kâğıdın tekrar bütün kâğıda dönüşememesindeki tersinmezlikti.

Mikro dünyada entropiye kayan süreç çok çok türlü kombinasyonların dağılım veya saçılışıyla var iken, tersinmenin önünde hiç bir engel yoktur. Ve evren içinde tersinme görülmeyecek bir olay kombinasyonu değildir.

Bir ışık kayaya çarpıp geri yansır. Buna fiziksel yansıma diyoruz. Fiziksel yansımanın biyolojideki karşılığı etki tepkidir. Yani uyarılganlık veya irkilmedir. Biyolojik yansıma fiziki yansımaya indirgenmez.

Çevre ile hayatın etki tepki girişmesi vardı. Biyolojide etki tepki demek öğrenilenin yanıtını oluşmaydı. Gerçeğin bilgisinin ya da nesnel bilgilerin, insan beynindeki yansımalardan oluştuğunu ortaya koyan bilgi kuramına yansıma kuramı diyoruz. Yansı kuramı öğrenmenin, bir etkiye karşı yanıt oluşturmanın bir kuralıdır. Burada biraz yansı ile yansı kuramına değineyim.

Akla ya da zekâya giden yolun başında yansıtma kuramı vardır. Aklın veya zekânın temelinde özdeksel bir yansıtma özelliği varsa da aklın yansıtması kaba bir yansıtma olmayıp, yansıtma da evrimsel oluşla plastiktir.

Demek ki ilk oluşumlar dışa kapalı, yalıtıma bir sosyolojik alan içindedirler. Yalıtıma alan da avcı toplayıcı eylem; gözcü olma eylemi; savunma yapma eylemi, koruyuculuk eylemi gibi birbirine karşılık ve eş anlı düzen süreçleriyle vardı.

Yani yalıtıma alan: avcı-savunmacı gibi farklı tür enerji harcamasını gerektiren kişisi işgüçleri bağlamında yardımlaşma, paylaşma gibi bir tür işgücünü; diğer tür işgüçlerine karşılık işgücü değişimlerine dayalı olmakla alan içinde sağlasan türü düzenli birçok parça ilişkileriyle vardı.

Düzenli ilişkiler; ihtiyaçlar hiyerarşisi dediğimiz kişisi temel ihtiyaçların karşılanmasına denk gelen bir ilişkilenme ve düzenlenmedirler. İlişki ve düzenlenmeler kişiye göre olsalar da bileşen bağlanım enerjisi nedenle kişinin dışında; kişinin istek ve bilincinden bağımsız düzenleşimdirler.

Doğa böylesi bir mantıkla çalışmaz. Doğa bunlardan habersizdir. Bunlar kolektif aklın anlama anlatım bilinci olarak ortaya koyduğu kesikli süreklilikle olan davamı bilgilerdir.

Atomlu inşa ikinci durumdu ve üçüncü duruma başlangıçtı. Üçüncü durum kararsız dev yıldızlar içindeki yüzden fazla atom çeşidinin evrimiydi. Büyükler dünyası (makro dünya) kuantumlu dünya üs selisine göre çok çok kısıtlanmıştı.

İkinci durumla atom yapılı başlangıç, yepyeni olanaklar dünyasına doğmanın ola mıydı? Atom yapılı başlangıç mikro kozmosta hiç olmayan bileşimlere doğru bir girişmeydi. Atom bu girişmeyi de atomun çekirdek gibi karalı ve elektron gibi kuantum durumuyla olan ikili karakter (ıra) yapısına borçluydu.

Bu kapılma sisteme ve inşaca olana yabancılaşmadır. Kolektif kapasite nedenle, kişi hiç bir zaman yırtınsa da kolektif gücün üreteni ve sahibi olamaz. Ancak yabancılaşan anlayışın bir mülk sahibi otorite olmakla yalancı ve aldatan bir sahiplik gücü olan zulmü ortaya koyar.

Kolektif kapasite kolektifindir. Ve kolektif kapasite kişinin ihtiyacı ve kapasitesi kadar mutlaka kişisi yararlanmadır. Toplum bilgidir. Bu bilgi sel açıklık tarihsel, inşaca ve gerçeklik olmakla inşanın temelidir Ve geri beslenme oluşun yasasıdır.

Kolektif zenginlikler özelleşip kimi azınlık kişilere mülk oldu. Mülk sahibiyle mülksüz arasında bir potansiyel bir gerilim bir akış oluştu. Oluşan bu akışlara ilişki biçimine göre anlamlar bindiriş edildi.

İnşa ya da bina edilen yapınız, tarihseldir. Evrimseldir. Çevre basınçlı seçilimledir. Tarihselliğin insanla olan başlangıç içindeki kişinin; kendi içinde ve kişi dışından kaynaklı iç-dış basıncının seçilişiyle yönelen eylemsel oluşumları vardı.

Evren inşa ile başlar. Evren inşa demektir. Doğaya yönelme eyleminize karşı doğanın gösterdiği zorluklar nedeniyle sizin de bu zorluklara karşı mota mot olmasa bile belli bir tutum alış ve davranış tekrarlarınız vardır. Çevre basınçlı bu baskılar nedenle kişinin doğada bulduklarıyla yetindiği dönemler vardı.

Kişi bu dönemler içinde tekil durumlaydı. Veya grup ileydi. Ya da sürü davranışı içinde olmakla düzensiz enerji salınımları yapmanın türlü biçimi içinde türlü sağlama yapmanın dönem aşamaları vardır.

Düzenli, kontrollü ve denetimli, paçalı enerji verimlidir, yönetseldir. Bu nedenle mülkün sahibi monarşinler, oligarşinler üzerindeki mutlaktı yapı; danışmalar, topluluk, kurul, tüm, bütün, tamamı anlamına divanlar, meclislerle (pankuşlar meclisi gibi kurul ile) frenli ve hızlı enerji salınımı içine girmişlerdir.

İlk, ön ittifaklı yapılar neden eşyanın ve inşanın tabiatına göre "ilahlar kurulu" tarafından yönetilmişti? Ön ittifakların ilahi kurul tarafından yönetilmiş olması bir putperest hareketi değildi. Sanırım ön ittifakları yöneten ilahlar kurulunun geri bağlanım meşruiyetlerinin hem inşacı bir geri bağlanım olan üreten ilişkiye dayandığını anlamışlardır.

Hem de ön ittifakı oluşan konjonktür içinde totem meslekli grupların olmasıyla totem meslekli grupların bileşimlerini veren "farklı üretim hareketi kapasitesi (kolektif kapasite)" nedenle ittifakların ilahi kurul tarafından yönetilmiş olduğunu okur anlamıştır. Üretim ilişkisi ve üretim hareketi süreci hem kesikli sürekli yapıyordu. Hem yavaşlatıp hem birden hızlandırıyordu.

Yeter ki nesnel yasalara uyun (nedenselliğe uyun). Bu durum kolektif sistemi özelleştirmeyi bulan bencil durum içinde böyleydi. Kolektif alanda kolektif özneli güç ile artık sonucu nedenden önce düzenleyebilirdiniz. Bu tür inşalar içinde ancak özne-nesneden önce ve sonuç ta nedenden öncedir.

Neden ortaya koyacağı sonucu bilmez. Neden ortaya koyacağı sonuçta habersizdir. Kendilikten oluş, kendilikten düzenleniş böyle bir şeydir. Neden, sonuçlarıyla girişmedikçe bunların girişme olacak etkisinden ve etki imajlı izlekten yoksundur.

Sonucun nedenden önce olma düşüncesi ve düzenlemesi; deneysel izlenimlerin beyne yansıma yapan imajından kaynaklanır. Vücudumuzun ısı ayarlayan ısıölçerleri, daha siz doğmadan önce sizde hazır edilen bir dış dünya bilgisi ve bilincidir. 22