Bayram Kaya Şiirleri - Şair Bayram Kaya

Kimseden öğrenmedik adaleti
Adaletten uzak
bencilce güdümleyen sadaretten makam
Onca geçmişi olan Dünya yılları vardı

Diyalektiki olan

Grup temelli davranışlar sonuçta "gruba odaklı" grup yararı olan anlayış ve duygular olmakla; kişinin değil grubun itibarı tartmadan doğan utanma duygusudur.

Bu tutum "mal mülk sahipli, kişisi ahlaki" duygular yerine; "grup duygulu ahlakın" normları arasındadır. Mülkü olan kişi kibre kapılan bir hubris duygusu ile onur bulurken, maldan mülkten yoksun olanlar ezikliğin verdiği utanmayla bir ahlaki duygu içinde olurlar.

Bizler geri bağlanım yasaları üzerine o bağlanıma ilişki imajlardan oluşan duygularımızı da eşletmekle bir bindiriş yaparız. En temel geri bağlanım yasasından birisi gruba bağlılık yasasıdır.

Ava giden kişilerin veya meyve, kök toplamaya giden kişilerin sağında solunda gözcü korucuların da olması demek, aynı anda tek boyutlu alan kullanımını genişletmek demekti. Böylece kolektif organize oluş iki boyutlu alanda iki boyutlu yararlanmayı ortaya koymaktı.

Ortam iki boyutlu alan da olsa siz kolektif bileşimi ortaya koymadığınız sürece, tek boyut içinde kolektif inşa görülemez olmakla yeterince iyi bir iki boyut yararlanması ortaya koyamazsınız.

İçine kolektif bileşimler girmeyen tekil ve tek boyutlu (tek kişilik) yönelimlerde; kolektif birim zaman oluşamayacağı için pek pek iki boyut genişlemesi ortaya konamazdı.

Başlangıç tek boyutunun yanına eklenen birçok tek boyut olan çizgiler; en, boy gibi iki ayırtı ve iki boyutlu düzlem alanı ortaya koyacaktır. Her eklenen bir boyut bileşim içinde hem en gibi hem boy gibi davranacak. Bileşimdeki yüzey, yüzeydeki alan gerilimiyle belirir.

Bu gerilim sanki bir boyutlu çizginin içinde bir kuvvetmiş gibi bu bir boyut çizgiyi soldan sağa doğru gerer ve açar. Bileşimdeki kuvvet gerilimi, baştaki bir boyutu zara dönüşecek bir inceltmeyle açar. İki boyut süreci bir boyutun açılması gibi böyle de düşünebiliriz.

Kıyıda bir boyut durumla, tarla sınırında açılan bir dalga hem yerindedir hem ileri gider. Tıpkı ekin tarlasındaki dalgalanan başaklar gibi. Tarlanın en sol ayırtında başlayan başak dalgası, ileri doğru gider ve tarlanın ilerideki ikinci eni olan sınırında kaybolur.

Her bileşim ya da kolektif alan, en az bir durumla, o durumun daha fazlasına doğru pasif etkili veya etkin bir enerji düzenli organizasyonudur. Her bileşim veya dıştan bileşimle koloni olan bir girişme ve bir giriştirme etki alanıdırlar.

İlk kolektif yapılar bileşen bir girişme, giriştirme etki alanı olmakla; etkin ve organize bir tabumsak enerji düzenidirler. Bileşimler birçok parçalı durumlar tümleşiğidirler (entegresidirler).

Bileşimler (kolektif yapılar) ortaya konurken; belli bir sayısal nicelikler çerçevesi içerisinde kendilik bir ölçü ve ölçüşmeyle girişirler.

Oysa kişiler, bölgesel alan, kişinin içgüdüleri ve içgüdüye bağlı temel gereksinmeler; bileşimden önce vardılar. Bunlar bileşimin kimi unsurlarıydı. Bileşimden önce olanlar bileşimin asli unsurlarıdırlar. Ama kolektif bileşimin özelliği değildirler.

Anlaşılması için söylersek; iki hacim hidrojene karşı bir hacim oksijenin bileşimleri, suyu verir. Bu nedenle hidrojenle, oksijen; suyu veren bileşimin unsurlarıdırlar. Unsurlar sudan öncedirler. Su ise tek tek kendi bileşimini veren hiçbir unsur içinde olmayan bambaşka bir özelliktir.

Örneğin; kişiler kolektif yapının unsurudurlar. Ama kolektif bileşimin özelliği olan kolektif zekâ, kişiler kolektif bir alan içinde olmadıkça; kolektif zekâ, kolektif süreçten önce tekil kişide yoktur. Kolektif bir yapı içinde olup ta hasbel kader nedenle toplum dışında kalan kişiler; kolektif eşleşmeyle, sosyal etkileşimli koşullu öğrenmeyle, kolektif öğrenmeyle, etkileşmeli öğrenmeyle kolektif bilinci taşırlar

Kolektif yapılardaki somut uygulama ve eylemin, kişiler izlenimi de olan anlak görselinde bir anlam, bir bilgi imgesi vardı. Kolektif imge kişide olmaz. Kolektif imge, kolektif alan içinde kişi ile birlikte kişiye yansır. Kolektif imge, kolektif anlam ve kolektif bilgiydi. Bir anlak imgesi olan anlamın ve bilginin de kendisini ortaya koyan başlangıca, yani geçmişe geri etkimesi vardı.

Yani kolektif imge veya kolektif bilgi, kolektif üzerine geri etkimeyle yeniden ve yeniden kolektif üretim hareketine dönüşüyordu. Atom ve moleküler girişmenin fark bilgisini taşıyan her bir farklı nesnelerle oluşan makro dünyadaki sonuç, nedenden önce olamaz.

Yani kolektife ait bir bilgi de kolektif inşadan önce olamaz. Atom ve molekül de fark enerji düzenli bir bilgi vardır; kastımız bu değildir. Atom ve molekül de var olan kendilik tersi duruma fark bilgisi nesnel oluş, kaçınılmaz durumla vardır. Nesne olan durumun da bu nesne durum koşutundaki geçmişi olan geri bağlanımla akıl perdesine yasal durumla evrensel sahneye yansıyacak boşluk durum bilgisi vardı.

Kuantların sünme yapan veya git gel yapan ileri geri hareket eden boyuta bağlı bir tek uzam, hem parçacık hem dalga hareketi olan kuantum salınımdı. Salınımlar dışta bileşimle büyütülen özellikti. Yani salınımlar bir girişme ve bir bileşmedir. Bileşen bir girişme içinde birbirini baskılayanlar birbirine sönümleyken; iç içe girişmelerle birbirine destek olan birbirini büyüterek devam ettiren salınımlardı.

Üs sel devinmelerle başlayan başlangıcı hayal etmek pek olası değil. Ama başlangıca ait ipuçlarımız var. Örneğin dört kuvvetin farklı Planck zamanlarda ortaya çıkan etki ve bileşimleriyle dalga parçacık süreçler de yeni bileşim özelliği kazanıyorlardı. Mantık bileşen özellikleri kopararak yapılan bir anlama çalışması olmakla, her aşamayla kopan özellik bağlar nedenle aslında anlaşılmayı zorlaştırır.

Birbirinde kopan sürecin mantıksal özellik algısı şöyleydi. Suya atılan taşın suda dalgalar oluşması gibi. Dalga her yöne genleşmeydi. Bir parçacık titreşimi, birçok bileşen parçacık titreşimleri eklenmesiyle her yöne genleşen dalga hareketiydi.

Kolektif alan iş görmeyi zorunlu eder. Kolektif alan zorunlu sağlatmaların iş görmesi üzerindedir. İş görme ve bir işi olma kolektif bileşimin mutlak özelliğidir.

Yine kolektif bileşimin özelliği içinde "kolektif birim zamanlı" oluş vardır. Kolektif birim zaman da kolektif zamanın mutlak özelliğidir.

Kolektif birim zamanı da iş organizesi içine ekleyelim. Sistemin tekniğinde ve otomasyonlarındaki gelişmeler kişileri işsiz kılmakla, kendisini oluşan mutlak özelliğe karşı olacaktır! İnsanların daha çok işsiz kalacakları doğru ama bu bir yanılsamadır.

Bu öneklerimiz, kavrama bağlamında örneklerdir. Bir boyutlu alan ipliksi kuantlardı. İleri geri çizgisel devinmeye izin verir. Zar yüzeyli kuantlar iki boyuttu. Hem bir boyutlu eylemleri içeriyordu. Hem bileşim yüzeyli gerilimle vardı. Hem de bileşimi veren yüzey ile sağa sola salınımlı devinmelerle olunabiliyordu. 

Bir boyutlu alanı oluşan çizgisel fizik bir başlangıçla ileri doğruydu. İleri olanın geri olana göre bir farkı vardır. Bu fark nedenle ileri ile geri arasında bir farktan ötürü bir potansiyel oluşuyordu. Fark potansiyel de iplik kuanta, zar yüzeye yük bir yük etkisiydi. Fark potansiyel bir enerji dönüşümü olmakla her iki boyut üzerine basık biçimde yüzeyin kendisi gibi olukla yansıyordu.

Her sağa sola yapılan salınımlı hareketler, aynı başlangıç noktasında tersi bir salınımla vardı. Tersi bir soyut boşluk enerjisi durumla vardı. Burası geri olmaya bağlı gecikme açısından oluşan girişmelerin boşluk salınımını ortaya koyar. Böylece iki salınım arasında açı momentine bağlı bir fark potansiyel durum oluşur. Bir ve daha çok fark potansiyele sahip bir durumun enerji alan etkisi de, yük akışıydı.