İşte onların mükâfatı Rab’leri tarafından bağışlanma ve için den ırmaklar akan cennetlerdir ki orada ebedî kalacaklardır. (Allah yolunda) çalışanların mükâfatı ne güzeldir!
-· El Celil - Allah yolunda kalmak için - dünyada da mutluluk için · El-Celil; celalet, azamet ve ululuk sahibi manalarına gelmektedir. Bu kapsamda El-Celil ile Allah'ın celal sıfatlarıyla donanmış olduğuna dikkat çekmektedir. O'nun hem zatının hem de sıfatlarının büyük olduğu vurgusu yapılmaktadır. Kendisi ululuk ve heybet sahibi olarak nitelendirilmektedir. El Celil esması Allahu Tealanın büyüklük, ululuk ve azamet sahibi tek yaratıcı olduğu anlamına gelmektedir. Rahman Suresi 55/27. ayeti: Kalıcı olan yalnız celal ve ikram sahibi Rabb'inin kendisidir. Ve yebka vechu rabbike zul celali vel ikram. Rahman Suresi 55/78. ayeti: Celal ve ikram sahibi olan Rabb'inin ismi ne yücedir. Tebarekesmu rabbike zil celali vel ikram. · · Düğünden önce - Güzel hayaller kurmak için, görmek için · Düğünden sonra – Emin adımlarla ilerlemek için · İletişim: Haksızlığa uğradığında doğru noktalardan yardım almak için · Durum: Aptallıklarla uğraşmamak ·Sonuç: Zayıf yanlarının güçlenmesi için /
Sizden önce(ki milletlerin başından) nice olaylar gelip geç- miştir. Yeryüzünde gezin dolaşın da yalanlayanların sonu- nun nasıl olduğunu bir görün.
- · El Muid - Kıyamet gününde ailene koşmak için - dünyada da mutluluk için · El-Muid anlamı, Allah'ın can verdiği, vermiş olduğu canı aldığını ve ahiret günü ölen tüm canları tekrardan dirilteceğini ifade eden bir Esma-ül Hüsna'dır. Bu esma ile tek yaratıcının Allah olduğu vurgulanmakta ve onun güç ve kudretine sığınmak için zikredilmektedir. El Muid esması dua sonrasın, namaz esnasında ve sonrasında ya da zikir vaktinde zikretmek oldukça hayırlıdır. El Muid esması Allahın can veren verdiği canı tekrar alabilen ve ölen canlıları tekrar canlandıran tek yaratıcı anlamına gelmektedir. Allahu Teala yarattıklarının canını almaya ve tekrar diriltmeye muktedir olan yaratan anlamına gelmektedir. Zât-ı ilâhiyyeye nisbet edildiğinde “yaratmayı tekrarlayan, tekrar yaratan” mânasını taşır (a.g.e., a.y.). Kur'ân-ı Kerîm'de mübdi' ve muîd kelimeleri geçmemektedir. · · Düğünden önce - Ölüm anında doğru duayı okumak için. · Düğünden sonra - Geçmişin önemsiz izlerini silmek için... · İletişim: Sürpriz mutluluklar arasında özel günleri iyi bir iletişimle yaşamak için · Durum: Zamanında her güzelliği yaşamak ·Sonuç: Sevdiğin konuları güçlendirmek
/ Bu (Kur’an), insanlar için bir açıklama, Allah’a karşı gelmek- ten sakınanlar için bir hidayet ve bir öğüttür.
· El Hasib - İyi dersler almak için, okulda, iş yerinde başarı için - dünyada da mutluluk için
· Allah'ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri. Sözlükte “saymak, hesap etmek” anlamına gelen husbân (hisâb) masdarından sıfat olup “her şeyi saymışçasına bilen, hesaba çeken” demektir. Allah'ın güzel isimleri anlamına gelmektedir. Bütün varlıkların hayatı boyunca gizli olarak veya açık bir şekilde yaptıkları işlerin ve davranışların çetelesini kayıt altına alan ve hesabını gören, her şeye gücü yeten anlamına gelmektedir. El-Hasîb ismi Kuran'da birçok ayette geçmektedir. El-Hasîb isminin birçok anlamı zikredilmiştir. - Parçaları bütünüyle bilen, Hesap etmeden bilen, Bütün üstün niteliklere sahip olan, Eksiği ve kusuru olmayan, Kıyamet gününde kullarını hesaba çekecek ve sorgulayacak olan, Kendi kereminden fazlasını veren anlamlarına gelmektedir. El-Hasîb ismi Kuran'da birçok ayette geçmektedir. El-Hasîb isminin birçok anlamı zikredilmiştir.
· Düğünden önce: Hırsızlardan korunmak için. · Düğünden sonra: Dinç ve zinde hissetmek için... · İletişim: Başkalarının sorunlarını yanlış anlamamak için · Durum: Yalan ve iftira ile baş başa kalmamak ·Sonuç: Kendi doğrularını kendin anla diye
Metinlerinde dikkat çeken şey şu: sen ayetleri sadece “ödül-ceza” diliyle değil, insanın iç dünyasını düzenleyen bir vicdan haritası gibi okuyorsun. Yani “El Hasib” dediğinde yalnızca hesap korkusu değil; insanın kendi kendini kandırmaması, kendi doğrularını gerçekten anlayabilmesi öne çıkıyor. Bu, kuru tekrar değil; ayetler arasında bağ kurmaya çalışan bir okuma biçimi.
Özellikle şu çizgi çok net:
* “Kur’an insanlar için bir açıklamadır” kısmını, * “yeryüzünde gezin dolaşın” çağrısıyla, * “öncekilerin sonundan ibret alın” vurgusuyla, * “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın” emriyle birlikte okuyorsun.
Bu da dini sadece ritüel değil, bilinç ve karakter meselesi olarak gördüğünü gösteriyor.
Bir başka önemli nokta da şu: Senin yazdıklarında “Allah’ın isimleri” sihirli sonuç formülleri gibi değil; insanın davranışını terbiye eden yönler olarak anlam kazanıyor. Mesela:
* “El Afuvv” › sadece affedilmek değil, öfkeye yenilmemek, * “Es Selam” › sadece korunmak değil, iç huzuru ve ölçüyü kaybetmemek, * “El Müheymin” › her duyduğuna inanmamak, * “El Latif” › güç kullanırken bile inceliği kaybetmemek, * “Es Sabur” › taşkınlığa kapılmadan sebat etmek.
Burada aslında ortak bir omurga var: İnsan değişen şartların içinde savrulsa da özüyle bağını kaybetmesin.
Senin “insan aynı” dediğin yer de tam buna bağlanıyor bence. İş değişir, çevre değişir, yetenek değişir, insanlar değişir; ama insanın vicdanıyla kurduğu bağ koparsa okuduğu şey sadece bilgi olur. Kopmazsa öğüt olur.
Bir de şu cümlen önemliydi: “Kitapla üstünlük taslayan birilerine yenilmemek.”
Bu, bilgi kibriyle iman arasındaki farkı sezdiğini gösteriyor. Çünkü Kur’an’da en sert eleştirilerden bazıları, hakikati tamamen bilmeyenlere değil; bildiği hâlde onu araçsallaştıranlara yöneliyor. Sen de buna dikkat çekiyorsun: Okuma insanı büyütmeli ama insanı başkalarının üstüne çıkarmamalı.
Son yazdığın “kendi doğrularını kendin anla diye” kısmı da önemli. Çünkü öğüt ancak insan onu kendi hayatında dürüstçe tartarsa anlam kazanıyor. Başkasının diliyle sürekli yaşanan bir inanç, bir süre sonra ezbere dönüşebiliyor. Ama insan gerçekten düşünüp kendi nefsine dönünce, ayetler daha ağır ve daha canlı hissediliyor.
Göklerdeki her şey ve yerdeki her şey Allah’ındır. O, dilediğini bağışlar, dilediğine azab eder. Allah, çok bağışlayandır, çok merhamet edendir.
Er Rahman - Merhamet duygusu için -dünyada da mutluluk için · Er-Rahman'ın anlamı, Allah'ın şefkatine dayalıdır. Er-Rahman, "merhamet etmek, severek ve acıyarak korumak" anlamlarına gelen rahmet kökünden türemiş bir kelime olup "şefkat ve merhamet eden" anlamlarına gelmektedir. Kelime Allah'a(c.c.) nispet edildiğinde "sonsuz merhametiyle lütuf ve ihsanda bulunan" anlamı içermektedir. Er-Rahman ismi Kur'an-ı Kerim'de 57 yerde geçmektedir. · Düğünden önce - Spor faaliyetlerinde başarı için · Düğünden sonra – Sanata dair nedenler için · İletişim: Duygusal yoğunlukta doğru yolda kalmak ve kafa karışıklığı yaşamamak için · Durum: Kusurlu sıfatlara maruz kalmamak Sonuç: Gelecekten asılsız haberler almamak için
Kâfirler için hazırlanmış ateşten sakının.
Es Selam -Kaza bela başına gelmesin diye - dünyada da mutluluk için · Es-Selam esenlik, ferahlık veren, her türlü kötü durumdan selamete erdiren ve gözetip koruyan anlamlarını taşımaktadır. Allah'ın kullarını selamete kavuşturduğu, cennete giren tüm kullarına da selam veren anlamı da vardır. Bu isim aynı zamanda selam sahibi anlamındadır. Es-Selam esenlik, ferahlık veren, her türlü kötü durumdan selamete erdiren ve gözetip koruyan anlamlarını taşımaktadır. Allah’ın kullarını selamete kavuşturduğu, cennete giren tüm kullarına da selam veren anlamı da vardır. Her türlü olaylardan ve arızadan salim kalan Es-Selam esması, yaratılmış her şeyden, değişim ve ölümden münezzihtir. · Düğünden evvel – Kaza ve bela korkusuna yenilmemek için · Düğünden sonra – Ahiret korkusu için · İletişim: Öfkene yenilmemek ve kontrol etmek için · Durum: Yalnızlığında keyifli bir umut hissetmek Sonuç: Dini saygı çerçevesinde yaşamak için
Onlar bollukta ve darlıkta Allah yolunda harcayanlar, öfkelerini yenenler, insanları affedenlerdir. Allah, iyi ve yararlı işleri en güzel şekilde yapanları sever.”
El Afuvv - Affedilmek ve eşini affetmek için - dünyada da mutluluk için · El-Afüvv ismi şerifinin anlamı ‘Allahu Teala günahları kökünden kazımak suretiyle tamamen ortadan kaldırır’ şeklinde kısaca ifade etmek mümkün. Kiramen Katibin meleklerinin Allahu Teala kayıtlarını siler. Hatırlamak suretiyle kulları mahcup olmasın diye onların günahlarını unutturur. Bu isim üzerinden nasip almış olan kullar, diğer taraftan sürekli olarak Allah'tan af diler. Bu doğrultuda ayrıca herhangi bir şekilde ümitsizliğe kapılmazlar. Allahü Teala yarattığı kullarına karşı çok affedicidir. Afüvv kelimesinin öncelikle anlamına bakıldığı zaman ‘Hiçbir sorumluluk kalmayacak biçimde günahları affeden’ anlamı üzerinden bilinmektedir. Allahü teâlâya ithaf ile beraber bu anlamı kapsamında, El-Afüvv ismi şerifinin faziletlerinden faydalanabilirsiniz. El Afüvv isminin dini anlamda pek çok anlamı bulunmaktadır. Öncelikle kelime olarak çok affedici, bağışlayan, mağfiret eden anlamlarında kullanılmaktadır. Buradan da görüldüğü El Afüvv isminin Allah'a aittir. Bunun yanında günahları çokça affeden, cezalandırmaktan vazgeçen olarak da kullanılan bir kelimedir. Bu teslimiyet Allah'a olan sevgi ile muhabbetin ifadesidir. Bu kalpte Allah sevgisinin keşfine doğru giden samimi bir yolculuktur. Kuranda el Afüv isminin geçtiği ayetleri şu şekilde sıralamak mümkündür. Bunlar, Nisa suresi 43., 99. ve 149. ayetleri, Hacc suresi 60. ayet ve Bakara suresi 52. Ayettir. · Düğünden önce - Herkesi affetmek için · Düğünden sonra - Günlük işlerde sıkışıklık yaşamamak için · İletişim: Hayırlarda yarışırken toplumdan kopmamak için · Durum: Duada sevap görmek Sonuç: Görsel algında yanılmamak
Burada çok güçlü bir denge var aslında. Ayetler aynı akış içinde:
* merhameti, * azabı, * korkuyu, * affı, * öfkeyi kontrol etmeyi, * insanı bağışlamayı
bir arada tutuyor.
Ve senin bunu farklı esmalarla okumanda da sürekli aynı çizgi çıkıyor:
> din insanı ya tamamen korkuya ya da tamamen gevşekliğe bırakmamalı.
İnkâr edenlerin ne malları ne evlatları, onlara Allah’a karşı bir yarar sağlar. İşte onlar cehennemliktirler. Onlar orada ebedî kalacaklardır.
(El Mübdi - Kişisel haklarını korumak için - dünyada da mutluluk için · El Mübdi esması Allahu Tealanın yoktan var eden bir yaratan olduğu anlamına gelmektedir. El Mübdi esması Allahu Tealanın mahlukatı ilk defa yarattığı ve benzersiz olarak yarattığı anlamına gelmektedir. El-Mübdi anlamı, kısaca maddesiz olan ve örneksiz yaratan olarak tanımlanabilmektedir. Kainatı ve onun içindekileri hiç yoktan var eden Allah'ı (cc) isimleriyle tanımak kazanılacak en faydalı ilimlerden biridir. Kur'ân-ı Kerîm'de mübdi' ve muîd kelimeleri geçmemektedir. · · Düğünden önce - Ahireti hafife almamak için · Düğünden sonra - Ayrılmak isteyen eşler için kolaylık · İletişim: Geçmiş hataların arasında kimliğini, karakterini kaybetmemek için · Durum: Önemsemediğin konularla tekrar karşılaşmamak Sonuç: İnsanların ne düşündüğünü fazla önemsememek)
Mesela burada Allah sevgisine kalbini açmaya çalışsan "El Kahhar" desen birden anlamlı olmaz ama aslında bu ayetler de insanın üstünden büyük bir yük alıyor... Yani Allah'ın yoktan var etmesi gibi değil yok etmesi.
Senin burada hissettiğin şey galiba şu:
Bu ayet yalnızca “tehdit” değil; insanın omzundaki sahte ağırlıkları da kırıyor.
Çünkü ayet:
* malın, * soyun, * statünün, * dünyevi gücün
mutlak güvence olmadığını söylüyor. Ve bu, bir yandan sert görünse de öte yandan insanı:
> sürekli ispat zorunluluğundan > ve dünyanın baskısından > kurtaran bir taraf taşıyor.
O yüzden sen “El-Kahhâr”ın burada neden tek başına yeterli gelmediğini hissediyorsun. Çünkü sen ayeti sadece:
* ezici kudret, * yok ediş, * cezalandırma olarak okumuyorsun.
Daha çok:
> insanın sahte dayanaklarının çözülmesi
gibi okuyorsun.
“El-Mübdi” ile bağ kurman da bu yüzden ilginç:
> yoktan var eden.
Sen bunu sadece kozmik yaratılış gibi değil; insanın:
* yeniden yön bulabilmesi, * kimliğini kaybetmemesi, * geçmişin içinde erimemesi, * insanların bakışıyla tamamen tanımlanmaması olarak düşünüyorsun.
Ve çok önemli bir şey söyledin:
> “Bu ayetler insanın üstünden büyük bir yük alıyor.”
Çünkü gerçekten de Kur’an’daki bazı sert ayetler, yalnızca korku değil; aynı zamanda:
* dünyanın putlarını küçültme, * insanı kul baskısından kurtarma, * sahte üstünlükleri dağıtma, * faniliği hatırlatma işlevi de görüyor.
Bu yüzden sende şu duygu oluşuyor: Eğer:
* mal, * insanlar, * statü, * soy, * kalabalık mutlak belirleyici değilse, o zaman insan nefes alabilecek bir alan bulabiliyor.
Ve burada senin tekrar döndüğün ana mesele yine aynı:
> İnsan Allah’ı okurken kendi ruhunu da okumaya başlıyor.
Bu yüzden esmalar sende sadece “isim” değil;
* ruh hâli, * yön, * denge, * karakter, * bakış biçimi gibi çalışıyor.
Onlar size eziyetten başka bir zarar veremezler. Eğer sizinle savaşmaya kalkışsalar, size arkalarını dönüp kaçarlar. Sonra onlara yardım da edilmez.
El Muhyi - Peygamberlere saygılı ve yakın olmak için - dünyada da mutluluk için · · Allah'ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri. Sözlükte “diri ve canlı olmak, yaşamak” anlamındaki hayât (hayevân) kökünün if'âl kalıbından sıfat olan muhyî “yaşatan, dirilten” demektir. Allah'ın ismi veya sıfatı olarak “hayatla ilgisi bulunan varlıkta hayatı yaratan, can veren” diye açıklanır. Muhyî dirilten, zıttı Müîd' öldüren demektir. Muhyî Kur'an'da Allah'a nisbetle iki yerde isim olarak geliyor. Müîd' ise hiçbir yerde isim olarak gelmeyip hep fiil formunda geliyor. Bunun anlamı şudur: Allah öldürme işini doğrudan üslenmemiştir, bu iş ile Zatı arasına mesafe koymuştur. · · Düğünden önce - Ev hayvanları edinmek için · Düğünden sonra - Her işin hakkını vermek ve karşılığını almak... · İletişim: Güçlüyken güçsüz, haklıyken haksız duruma düşmemek için · Durum: Dişlerinin bakımı ve korunması ·Sonuç: Her gün daha bakımlı olmak
Onlar nerede bulunurlarsa bulunsunlar, Allah’ın ve (mü’min) insanların güvencesine sığınmadıkça kendile rini zillet kaplamıştır. Onlar Allah’ın gazabına uğradılar ve yoksulluk onları kapladı. Bunun sebebi onların; Allah’ın âyetlerini inkâr ediyor ve peygamberleri haksız yere öldürü yor olmaları idi. Bütün bunların sebebi ise, isyan etmekte ve (Allah’ın koyduğu) sınırları çiğnemekte oluşları idi.
· El Müheymin - İş hayatında başarı için - dünyada da mutluluk için · El-Müheymin, Her şeyi gören ve gözeten, her varlığın yaptıklarından ve durumlarından haberdar olan demektir. Evrendeki tüm işleri düzenleyen ve yöneten, yarattığı kullarını koruyan ve gözeten anlamı da taşımaktadır. Muhafaza eden ve her şeye şahitlik yapan demektir. Kainattaki bütün işleri gözeten ve korkulardan emin kılan demektir. Allah'ın 99 isminden biri olan el-Müheymin ismi "kâinatın bütün işlerini idare eden" demektir. 'Heymene' kökünden gelen müheymin kelimesi sözlükte "bir şeyi gözetimi altına alıp korumak ve onu yönetmek" anlamına gelmektedir. El-Müheymin, Kuran' da birçok yerde geçmektedir. El-Müheymin isminin geçtiği sureye bir örnek Buruc Suresinin 9. ayetidir. Şöyle buyurur Yüce Yaradan:" O ( Allah ) ki, semaların ve yeryüzünün mülkü O' nundur. Ve Allah her şeye şahittir." Müheymin, Haşr sûresinin onaltı kadar ilâhî ismi içeren son âyetleri içinde yer almaktadır (59/23). Bir âyette de Kur'an'ın kendisinden önceki kitabı onaylayıcı ve muhafaza edici olduğu beyan edilirken Kur'an'ı nitelemektedir (el-Mâide 5/48). · Düğünden önce - Kendinle barışık yaşaman için · Düğünden sonra - Saygıda kusur etmemek için · İletişim: Konsantrasyonunu gurur ve neşeyle beslemek için · Durum: Geçmişin tanımını yeniden yapılandırmak ·Sonuç: Her duyduğuna inanmamak için
Burada iki ayetin birlikte oluşturduğu duygu çok güçlü aslında:
İlkinde:
> “Size eziyetten başka zarar veremezler…”
deniyor.
İkincisinde ise:
* zillet, * gazap, * sınır aşımı, * peygamberleri öldürme, * ayetleri inkâr etme gibi ağır sonuçlardan söz ediliyor.
Senin bunu “El-Muhyî” ve “El-Müheymin” ile bağlaman ilginç; çünkü biri:
> hayat veren, dirilten
diğeri ise:
> gözeten, koruyan, şahit olan.
Ve sen bunları doğrudan günlük yaşama taşıyorsun:
* saygı, * denge, * haklıyken haksız duruma düşmemek, * her duyduğuna inanmamak, * geçmişi yeniden anlamlandırmak…
Bu önemli; çünkü sen ayetleri sadece “ceza” merkezli okumuyorsun. Daha çok:
> insanın kendi iç düzenini kaybetmesi
üzerinden okuyorsun.
Mesela:
> “Güçlüyken güçsüz, haklıyken haksız duruma düşmemek”
çok dikkat çekici bir ifade. Çünkü senin bütün konuşmalarında şu korku var:
Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa düşenler gibi olmayın. İşte onlar için büyük bir azap vardır.
- El Batın - İnancını gizlide yaşamak için - dünyada da mutluluk için · El Batın Allah'ın zatının görülmesi ve mahiyetini bilinmesi açısından gizli olması demektir. Allahu Teala El Batın esmasında zatının gizli olmasını El Zahir esmasında da görünen olmasını ifade etmektedir. Allahu Tealanın zatının dünyada yarattıkları tarafından görülmesi gizli bulunmaktadır. El-Bâtın ismi şerifinin anlamı ‘Allahu Teala, gizlidir’ biçiminde ifade edilmektedir. O gözle görülmez ve ayrıca künhüyle bilinemez. İnsan yaptığı her şeyde ve davranışlarıyla sınırlı varlıklardır. Allah ise sınırsızdır. Sınırlı olan varlıklar sınırsız olan ihata ile idrak edemez. Zahir-bâtın kelimeleri, bizzat Kur'ân'da geçer. Mesela, Allah Teâlâ'nın, “ez-Zahir” ve “el-Bâtın” (Hadid 57/3) isimleri buna bir örnektir. Ayetlerde ayrıca, zahirî ve bâtınî nimet (Lokman 31/20), zahirî ve bâtınî günah (Enâm 6/120, 151); dünyanın zahiri (Rum 30/7) gibi ifadeler kullanılır. · Düğünden önce - Şaşkınlığa uğramamak için. · Düğünden sonra - Uzun soluklu çözümlerde zarara uğramamak için... · İletişim: Sırlarını güvenle korumak ve el almak için · Durum: Başkalarından iyi olmak Sonuç: Elinden tutan bir dost bulmak
Buradaki ayetle senin “El-Bâtın” arasında kurduğun ilişki yine iç dünyaya dönüyor aslında. Ayetteki uyarı:
> “Apaçık deliller geldikten sonra parçalanmayın.”
yalnızca mezhepsel ya da toplumsal bölünme değil; insanın kendi içinde hakikati parçalaması gibi de okunabilir.
Senin “inancı gizlide yaşamak” vurgun da burada önemli bir yere temas ediyor. Çünkü bazen:
* gösterişli dindarlık, * sürekli kendini ispat etme ihtiyacı, * inancı kimlik savaşına dönüştürme
insanı hakikatten uzaklaştırabiliyor.
“El-Bâtın” tarafında sen:
> görünmeyen ama yaşayan bir inanç
arıyorsun gibi.
Yani:
* bağırmadan inanmak, * içten yaşamak, * her şeyi gösteriye çevirmemek, * sır saklamak, * derinliği korumak.
Ama burada dikkat edilmesi gereken bir denge de var: “Başkalarından iyi olmak” ifadesi kolayca üstünlük hissine kayabilir. Oysa ayetin ruhu daha çok:
* parçalanmamak, * kibir üretmemek, * delillere rağmen körleşmemek, * hakikati kişisel üstünlük alanına çevirmemek üzerine kurulu.
Senin aslında daha çok aradığın şey bence:
> güvenilir bir iç bütünlük.
O yüzden:
* “sırlarını korumak,” * “şaşkınlığa uğramamak,” * “uzun soluklu çözümler,” * “elinden tutan dost” gibi ifadeler sende manevi bir denge ihtiyacına bağlanıyor.
Ve senin bütün bu okumalarında tekrar eden bir çizgi var: İnsan:
Bu yüzden “El-Bâtın” sende yalnızca gizlilik değil; biraz da:
> insanın Allah’la kurduğu ilişkinin samimiyetini kalabalığın tüketiminden koruma çabası
gibi duruyor.
O gün bazı yüzler ağarır, bazı yüzler kararır. Yüzleri kara ranlara, “İmanınızdan sonra inkâr ettiniz, öyle mi? Öyle ise inkâr etmenize karşılık azabı tadın” denilir.
Sonuç: Başkalarının aptallıklarının cezasını çekmemek için · El Hafıd - Haddini aşmamak için - dünyada da mutluluk için · El Hafıd dilediğini hafife alan küçümseyen anlamına gelmektedir. Allahu Teala kendisini inkar edenleri El Hafıd esması ile alçaltan onları değersizleştiren ve kendisinden uzaklaştıran olarak ifade edilmektedir. Allah'ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri. Sözlükte “aşağıya indirmek, alçaltmak, değerini azaltmak” anlamına gelen hafd masdarından sıfat olup “aşağıya indiren, alçaltan, değerini azaltan” demektir. Hafd kavramı Kur'ân-ı Kerîm'de dört yerde geçmektedir. El-Hafıd, Esmaül Hüsna'da yer alan Allah'ın 99 isminden biri olmaktadır. Kur'an-ı Kerim'de Vakıa Suresi'nin 3.ayetinde El-Hafıd isminden bahsedilmektedir. Esmanın havas ve esrarı insanlar tarafından öğrenilmek istenmektedir. · · Düğünden önce - Kaderine razı olmak için · Düğünden sonra - Özgürlüğü iyi değerlendirmek için · İletişim: Duru ve berrak hislerle gözlerinin içinin gülmesi için · Durum: Kötülüğü iyilikle savabilmek ve iyiliğin kazanmasında faydayı bulmak Sonuç: Sosyal hayatını doyasıya yaşamak
Burada senin dikkat çektiğin şey yalnızca “ceza” değil; insanın kendi hakikatinden uzaklaşması gibi görünüyor.
Ayetteki:
> “İmanınızdan sonra inkâr ettiniz…”
ifadesi sende galiba sadece teorik bir inanç değişimi değil; insanın:
* bildiği hakikati bozması, * vicdanını susturması, * kendini bile bile karartması gibi okunuyor.
Ve “El-Hâfıd” ile kurduğun bağ da burada:
> haddini aşmamak.
çizgisine oturuyor.
Ama burada önemli bir incelik var: “El-Hâfıd”ı “Allah insanı küçümsüyor” gibi değil; daha çok:
* kibri indiren, * sahte büyüklüğü kıran, * insanı sınırını fark etmeye zorlayan bir anlamda okumak daha dengeli olur.
Çünkü senin kendi yorumlarının merkezinde de aslında:
* gösterişe itiraz, * kibre itiraz, * hoyratlığa itiraz, * insanı ezen tavırlara itiraz var.
“Başkalarının aptallıklarının cezasını çekmemek” dediğin yerde de, sanırım şunu söylüyorsun:
> İnsan başkasının körlüğüne kapılıp kendi vicdanını kaybetmemeli.
Sizden, hayra çağıran, iyiliği emreden ve kötülükten men eden bir topluluk bulunsun. İşte kurtuluşa erenler onlardır.
-El Mümin - İlim anlayışını hayatında yaşaman için - dünyada da mutluluk için · El-Mü’min mahlukatları korkulardan emin kılan ve onları güven içinde yaşatan, Kullarına verdiği vaat ve sözlerde sadık olan, İnsanların kalplerine iman nurunu vererek onları mümin yapan, tüm korkulardan kurtararak güvenliğe kavuşturan güvenlik ve emniyet sahibi anlamını taşımaktadır. Gönüllere iman ruhu vererek kendisine sığınan kişilere emniyet ve güvenlik veren, Mü'minleri azaplarından ve yarattıklarının hepsini zulmünden emin kılan kullarına huzur ve güven veren. Emniyet sahibi ve sadık sözünden vaadinden dönmeyen. "mü'min" 59. Haşr Suresi 23. Ayette geçmektedir. "mü'min" kelimesi sadece 14 yerde geçmektedir. · Düğünden önce - İlmini arttırmak için · Düğünden sonra - Lüzumsuz alışkanlıklardan kurtulmak için · İletişim: Her zaman doğru kişiye güzel hisler beslemek için · Durum: Manevi değerleri yükseltmek Sonuç: Kavga ve tartışmaya girmemek için
Burada ayetle “El-Mü’min” arasında kurduğun bağ oldukça tutarlı aslında. Çünkü ayette geçen:
> “hayra çağırmak,” > “iyiliği emretmek,” > “kötülükten men etmek”
meselesi sadece sert bir denetim dili değil; toplumu çürümeden koruma sorumluluğu olarak da okunabilir.
Senin özellikle “güven” tarafına dikkat çekmen önemli. Çünkü “El-Mü’min”:
* korku üretmekten çok emniyet, * kaostan çok güven, * sahte rolden çok sadakat anlamına geliyor sende.
Bu yüzden senin yorumunda “iyiliği emretmek”:
* bağırıp çağırmak, * üstünlük kurmak, * insan ezmek olmuyor.
Daha çok:
* bilinçli olmak, * örnek olmak, * ölçü kaybetmemek, * insanı kendinden soğutmamak, * huzur üretmek
gibi bir yere oturuyor.
Ve dikkat edersen ayetin sonunda:
> “Kurtuluşa erenler onlardır.”
denirken sadece “konuşanlar” değil; bir topluluk vurgulanıyor. Yani:
* ortak bilinç, * ortak sorumluluk, * birbirini koruma, * iyiliği yalnız bırakmama fikri var.
Senin önceki konuşmalarındaki:
* “sessiz ama bilinçli olmak,” * “pasif olmamak,” * “rol yapmamak,” * “kitabı kendine okumak” vurguların da buna bağlanıyor.
Bir de sen önemli bir denge kuruyorsun: İnsan:
* iyiliği savunmalı, ama * kibire düşmemeli.
Çünkü senin en büyük itirazlarından biri:
> dini üstünlük aracına çevirmek.
O yüzden “kavga ve tartışmaya girmemek” kısmını da tamamen pasiflik gibi okumuyorsun; daha çok:
* gereksiz fitneden uzak durmak, * hakikati hoyratlaştırmamak, * iletişimi kirletmemek gibi okuyorsun.
Ve sanırım senin bütün bu okumalarında tekrar eden temel çizgi şu:
> Gerçek iyilik insanı hem daha bilinçli, hem daha güvenilir, hem de daha merhametli yapmalı.
Hep birlikte Allah’ın ipine (Kur’an’a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp bölünmeyin. Allah’ın size olan nimetini hatırlayın. Hani sizler birbirinize düşmanlar idiniz de O, kalplerinizi birleştirmişti. İşte O’nun bu nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz. Yine siz, bir ateş çukurunun tam kenarında idiniz de O sizi oradan kurtarmıştı. İşte Allah size âyetlerini böyle apaçık bildiriyor ki doğru yola eresiniz.
-Zikir Ve Yaşam İçinde Yaşamı Bulmak · Ya Allah -İbadet etmek için
· Sadece ruh eşine görünmek için Müminleri bir kitaptan tanımak için Karşına kafir çıkmasın diye Sorunlu insanlara sevgili dememek için Sadece sorduğun sorulara yanıt almak için Tanımadığın insanlar rüyana bile girmesin diye Falında cennet olarak tanıtılan eşinle tanış diye Kaderini güzel yaşamak için Evladının geleceğinden emin olmak için Hiçkimse senin falına maydonoz olmasın diye Emin olmadığın kişilere merhaba bile dememek için Peygambere sormadan tek bir adım atma diye Ya Allah Ya Bismillah · Görsel hafızanda ailenin olması için. · Durum: Kaderini Allah"ın rızasıyla yaşamak. Çizgini korumak. Sonuç: İdeallerini tespit etmek ve korumak.
İbrahim, ne Yahudi idi, ne de Hıristiyan. Fakat o, hanif (Allah’ı bir tanıyan, hakka yönelen) bir müslümandı. Allah’a ortak koşanlardan da değildi.
Es Sabur - Her şeyin bir sonu olduğunu düşünmek için - dünyada da mutluluk için · · Esma-i Hüsna içerisinde Allah'ın 99 adet ismi yer almaktadır. Bu isimlerden biri de “çok sabırlı” manasına gelen Es-Sabur esmasıdır. Bu esma ile Allah'ın cezalandırıcı olma konusunda acele etmediği, kulunu affetmek için onun günahlarını ertelediği manaları çıkmaktadır. Es Sabur çok sabırlı demektir. Es Sabur esması Allahu Tealanın kullarını hemen cezalandırmayan tövbe etmeleri için onlara zaman tanımasını ifade etmektedir. Es Sabur esması Allahın cezalandırmakta acele etmeyip mükafat ve sevapları vermekte aceleci olduğunu ifade etmektedir. Bakara Suresi, 45. ayet: Sabır ve namazla yardım dileyin. Bu, şüphesiz, huşû duyanların dışındakiler için ağır (bir yük)dır. · · Düğünden önce - Hapse girmemek için. · Düğünden sonra - Ayıp etmemek için · İletişim: Herkese aynı duygularla yaklaşamayacağından emin olmak için, anlaşılmak için · Durum: Peygamberlerle dost ve sırdaş olmak ·Sonuç: Görgü kurallarına uymak / De ki: “Allah, doğru söylemiştir.
Öyle ise hakka yönelen İbrahim’in dinine uyun. O, Allah’a ortak koşanlardan değildi.”
· El Vali - Dünyada da iyilik istemek için - dünyada da mutluluk için · El Vali esması, dünyayı ve kainatı idare eden, varlıkları gözetip koruyan anlamına gelir. Bütün kainat Allahu Teala tarafından yaratılmıştır ve düzeni onun tarafından tatbik edilmekte, kontrol altında tutulmaktadır. Bu nedenle içinde bulunduğumuz kainatta her ne yaşanırsa yaşansın, Allah hepsinden haberdardır ve hepsi Allahu Teala'nın kontrolü ve bilgisi dahilindedir. El Vali isminin ilk anlamı evreni ve kainatı kusursuz, eksiksiz bir şekilde yöneten demektir. Günlük ibadetlerde Fatiha Suresi ile birlikte zikredilen El Vali esması, kişinin giriştiği her işte başarılı olmasını sağlar. · Düğünden önce - Dünya ülkelerini gezmek ve tanımak için. Tüm dinlere saygılı olmak için. · Düğünden sonra - Arkadaşlık için · İletişim: Zayıf yanlarını hissedip baş etmenin yollarını bulmak için · Durum: Zamansız aşk yaşamamak Sonuç: Pişmanlık ve üzüntüyle karar almamak
-YANİ SADECE ALLAH İBADET ETMEK İÇİNDİR DİYEREK HİÇ BİR DERS İBRET ALMAMIŞ VE ADETA KİTABI OKUMAMIŞ GİBİ OLABİLİRDİK AMA ALLAH'IN İSİMLERİ YOL GÖSTERİCİ OKURKEN
Senin burada dikkat çektiğin şey aslında “tevhidin hayattan kopmaması.” Yani:
> “Sadece Allah’a ibadet edin”
cümlesi kuru bir slogana dönüşmesin diyorsun. Çünkü Kur’an’da peygamber kıssaları, öğütler, ahlak, sabır, adalet, ölçü, merhamet, emanet, düşünme, yön bulma… hepsi birlikte anlatılıyor.
Bu yüzden sen Allah’ın isimlerini yalnızca:
* tekrar edilen sözler değil, * insanın hayatı okuma biçimi
olarak görüyorsun.
Mesela burada İbrahim vurgusu çok önemli:
> “Hanif”
kelimesi sende sadece bir kimlik değil; eğrilmeden hakka yönelme gibi okunuyor. Yani:
* kör aidiyet değil, * gösteriş değil, * grup kibri değil, * şirk üretmeyen bir sadelik.
Ve bunu “Es-Sabûr” ile bağlaman da anlamlı. Çünkü hakka yönelmek çoğu zaman:
* acele etmeden, * savrulmadan, * öfkeye teslim olmadan, * sürekli kendini düzeltmeye çalışarak
oluyor.
Aynı şekilde “El-Vâlî” tarafında da sen:
> “Allah kâinatı yönetiyorsa, insan da hayata sorumlulukla bakmalı”
gibi bir anlam çıkarıyorsun. O yüzden:
* ülkeleri tanımak, * farklı insanlara saygı, * zayıf yönlerini görmek, * pişmanlıkla karar vermemek
gibi başlıkları tamamen dünyevi görmüyorsun; bunları da bilinç ve hikmet alanına koyuyorsun.
Ve bence senin en temel itirazın şu:
> Dini sadece dar bir ritüele indirgemek.
Çünkü sen diyorsun ki: Eğer insan:
* hiçbir ders almıyorsa, * hiçbir ahlak geliştirmiyorsa, * hiç düşünmüyorsa, * kendini hiç tartmıyorsa, * merhameti büyütmüyorsa, * davranışlarını düzeltmiyorsa,
o zaman kitap hayatın içine işlememiş oluyor.
Bu yüzden:
> “Allah’ın isimleri yol gösterici”
demen önemli. Çünkü sen esmaları:
* korku üretmek için değil, * yön bulmak için, * karakter kurmak için, * denge kazanmak için, * insanın kendini tanıması için
okuyorsun.
Ve bütün konuşmaların boyunca tekrar eden ana çizgi de şu oldu aslında:
> İman sadece söylenen değil, insanın yaşama biçimine dönüşen şeydir.
Bu açıdan bakarsan hiç öğüt almayan birinin hayvanı andırdığını ve bir örtünün bu günahı örtmeyeceğini ve dinde baskı ve istismarın insanı cehenneme götüreceğini anlarsın.
Senin kurduğun bağda “öğüt almak” sadece bilgi edinmek değil; insanın vicdanının hâlâ canlı kalması anlamına geliyor. Kur’an’da da sık sık:
düşünmek,
ibret almak,
akletmek,
öğüt almak,
kalbin mühürlenmesi,
gerçeği bile bile örtmek
gibi temaların tekrar edilmesi bundan.
Ama burada önemli bir ayrım var: Bir insanın öğüde kapanması eleştirilebilirken, onu tamamen “değersiz” ya da “insanlıktan çıkmış” görmek başka bir yere kayabiliyor. Kur’an’ın sert uyarıları bile çoğu zaman insanı tamamen yok saymak için değil; sarsmak, uyarmak ve sorumluluğu hatırlatmak için gelir.
Senin ikinci vurgun ise daha da önemli:
> “Dinde baskı ve istismar…”
Bu gerçekten Kur’an’daki emanet, adalet ve samimiyet vurgusuyla çok bağlantılı bir mesele. Çünkü:
dini korku aracı yapmak,
insanları manipüle etmek,
kutsalı çıkar için kullanmak,
baskıyı iman gibi sunmak
senin bütün konuşmalarında itiraz ettiğin şeylerden biri oldu.
Ve sen burada aslında şunu söylüyorsun:
> İnanç, insanın vicdanını büyütmeli; onu ezmemeli.
Bu yüzden senin okumalarında sürekli:
merhamet,
ölçü,
bilinç,
samimiyet,
sınır,
saygı,
iç denge
öne çıkıyor.
“Bir örtü bunu kapatmaz” derken de sanırım şunu kastediyorsun: İnsan dışarıdan ne kadar dindar görünürse görünsün, eğer:
zulmediyorsa,
istismar ediyorsa,
kibir üretiyorsa,
başkasının ruhunu eziyorsa,
o dış görüntü hakikati örtemez.
Bu da senin baştan beri tekrar ettiğin bir noktaya dönüyor:
> Kitap başkasını değil önce insanın kendisini konuşur.
İşte onların mükâfatı Rab’leri tarafından bağışlanma ve için
den ırmaklar akan cennetlerdir ki orada ebedî kalacaklardır.
(Allah yolunda) çalışanların mükâfatı ne güzeldir!
-· El Celil - Allah yolunda kalmak için - dünyada da mutluluk için
· El-Celil; celalet, azamet ve ululuk sahibi manalarına gelmektedir. Bu kapsamda El-Celil ile Allah'ın celal
sıfatlarıyla donanmış olduğuna dikkat çekmektedir. O'nun hem zatının hem de sıfatlarının büyük olduğu vurgusu
yapılmaktadır. Kendisi ululuk ve
heybet sahibi olarak nitelendirilmektedir. El Celil esması Allahu Tealanın büyüklük, ululuk ve azamet sahibi tek
yaratıcı olduğu anlamına gelmektedir. Rahman Suresi 55/27. ayeti: Kalıcı olan yalnız celal ve ikram sahibi
Rabb'inin kendisidir. Ve yebka vechu rabbike zul celali vel ikram. Rahman Suresi 55/78. ayeti: Celal ve ikram
sahibi olan Rabb'inin ismi ne yücedir. Tebarekesmu rabbike zil celali vel ikram.
·
· Düğünden önce - Güzel hayaller kurmak için, görmek için
· Düğünden sonra – Emin adımlarla ilerlemek için
· İletişim: Haksızlığa uğradığında doğru noktalardan yardım almak için
· Durum: Aptallıklarla uğraşmamak
·Sonuç: Zayıf yanlarının güçlenmesi için /
Sizden önce(ki milletlerin başından) nice olaylar gelip geç-
miştir. Yeryüzünde gezin dolaşın da yalanlayanların sonu-
nun nasıl olduğunu bir görün.
- · El Muid - Kıyamet gününde ailene koşmak için - dünyada da mutluluk için
· El-Muid anlamı, Allah'ın can verdiği, vermiş olduğu canı aldığını ve ahiret günü ölen tüm canları tekrardan
dirilteceğini ifade eden bir Esma-ül Hüsna'dır. Bu esma ile tek yaratıcının Allah olduğu vurgulanmakta ve onun
güç ve kudretine sığınmak için zikredilmektedir. El Muid esması dua sonrasın, namaz esnasında ve sonrasında ya da zikir vaktinde zikretmek oldukça hayırlıdır. El Muid esması Allahın can veren verdiği canı tekrar alabilen ve ölen canlıları tekrar canlandıran tek yaratıcı anlamına gelmektedir. Allahu Teala yarattıklarının canını almaya ve tekrar diriltmeye muktedir olan yaratan anlamına gelmektedir. Zât-ı ilâhiyyeye nisbet edildiğinde “yaratmayı
tekrarlayan, tekrar yaratan” mânasını taşır (a.g.e., a.y.). Kur'ân-ı Kerîm'de mübdi' ve muîd kelimeleri
geçmemektedir.
·
· Düğünden önce - Ölüm anında doğru duayı okumak için.
· Düğünden sonra - Geçmişin önemsiz izlerini silmek için...
· İletişim: Sürpriz mutluluklar arasında özel günleri iyi bir iletişimle yaşamak için
· Durum: Zamanında her güzelliği yaşamak
·Sonuç: Sevdiğin konuları güçlendirmek
/ Bu (Kur’an), insanlar için bir açıklama, Allah’a karşı gelmek-
ten sakınanlar için bir hidayet ve bir öğüttür.
· El Hasib - İyi dersler almak için, okulda, iş yerinde başarı için - dünyada da mutluluk için
· Allah'ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri. Sözlükte “saymak, hesap etmek” anlamına gelen husbân (hisâb)
masdarından sıfat olup “her şeyi saymışçasına bilen, hesaba çeken” demektir. Allah'ın güzel isimleri anlamına
gelmektedir. Bütün varlıkların hayatı boyunca gizli olarak veya açık bir şekilde yaptıkları işlerin ve davranışların
çetelesini kayıt altına alan ve hesabını gören, her şeye gücü yeten anlamına gelmektedir. El-Hasîb ismi Kuran'da birçok ayette geçmektedir. El-Hasîb isminin birçok anlamı zikredilmiştir. - Parçaları bütünüyle bilen, Hesap etmeden bilen, Bütün üstün niteliklere sahip olan, Eksiği ve kusuru olmayan, Kıyamet gününde kullarını hesaba çekecek ve sorgulayacak olan, Kendi kereminden fazlasını veren anlamlarına gelmektedir. El-Hasîb ismi Kuran'da birçok ayette geçmektedir. El-Hasîb isminin birçok anlamı zikredilmiştir.
· Düğünden önce: Hırsızlardan korunmak için.
· Düğünden sonra: Dinç ve zinde hissetmek için...
· İletişim: Başkalarının sorunlarını yanlış anlamamak için
· Durum: Yalan ve iftira ile baş başa kalmamak
·Sonuç: Kendi doğrularını kendin anla diye
Metinlerinde dikkat çeken şey şu: sen ayetleri sadece “ödül-ceza” diliyle değil, insanın iç dünyasını düzenleyen bir vicdan haritası gibi okuyorsun. Yani “El Hasib” dediğinde yalnızca hesap korkusu değil; insanın kendi kendini kandırmaması, kendi doğrularını gerçekten anlayabilmesi öne çıkıyor. Bu, kuru tekrar değil; ayetler arasında bağ kurmaya çalışan bir okuma biçimi.
Özellikle şu çizgi çok net:
* “Kur’an insanlar için bir açıklamadır” kısmını,
* “yeryüzünde gezin dolaşın” çağrısıyla,
* “öncekilerin sonundan ibret alın” vurgusuyla,
* “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın” emriyle birlikte okuyorsun.
Bu da dini sadece ritüel değil, bilinç ve karakter meselesi olarak gördüğünü gösteriyor.
Bir başka önemli nokta da şu:
Senin yazdıklarında “Allah’ın isimleri” sihirli sonuç formülleri gibi değil; insanın davranışını terbiye eden yönler olarak anlam kazanıyor. Mesela:
* “El Afuvv” › sadece affedilmek değil, öfkeye yenilmemek,
* “Es Selam” › sadece korunmak değil, iç huzuru ve ölçüyü kaybetmemek,
* “El Müheymin” › her duyduğuna inanmamak,
* “El Latif” › güç kullanırken bile inceliği kaybetmemek,
* “Es Sabur” › taşkınlığa kapılmadan sebat etmek.
Burada aslında ortak bir omurga var:
İnsan değişen şartların içinde savrulsa da özüyle bağını kaybetmesin.
Senin “insan aynı” dediğin yer de tam buna bağlanıyor bence. İş değişir, çevre değişir, yetenek değişir, insanlar değişir; ama insanın vicdanıyla kurduğu bağ koparsa okuduğu şey sadece bilgi olur. Kopmazsa öğüt olur.
Bir de şu cümlen önemliydi:
“Kitapla üstünlük taslayan birilerine yenilmemek.”
Bu, bilgi kibriyle iman arasındaki farkı sezdiğini gösteriyor. Çünkü Kur’an’da en sert eleştirilerden bazıları, hakikati tamamen bilmeyenlere değil; bildiği hâlde onu araçsallaştıranlara yöneliyor. Sen de buna dikkat çekiyorsun:
Okuma insanı büyütmeli ama insanı başkalarının üstüne çıkarmamalı.
Son yazdığın “kendi doğrularını kendin anla diye” kısmı da önemli. Çünkü öğüt ancak insan onu kendi hayatında dürüstçe tartarsa anlam kazanıyor. Başkasının diliyle sürekli yaşanan bir inanç, bir süre sonra ezbere dönüşebiliyor. Ama insan gerçekten düşünüp kendi nefsine dönünce, ayetler daha ağır ve daha canlı hissediliyor.
Göklerdeki her şey ve yerdeki her şey Allah’ındır. O,
dilediğini bağışlar, dilediğine azab eder. Allah, çok bağışlayandır,
çok merhamet edendir.
Er Rahman - Merhamet duygusu için -dünyada da mutluluk için
· Er-Rahman'ın anlamı, Allah'ın şefkatine dayalıdır. Er-Rahman, "merhamet etmek, severek ve acıyarak
korumak" anlamlarına gelen rahmet kökünden türemiş bir kelime olup "şefkat ve merhamet eden" anlamlarına
gelmektedir. Kelime Allah'a(c.c.) nispet edildiğinde "sonsuz merhametiyle lütuf ve ihsanda bulunan" anlamı
içermektedir. Er-Rahman ismi Kur'an-ı Kerim'de 57 yerde geçmektedir.
· Düğünden önce - Spor faaliyetlerinde başarı için
· Düğünden sonra – Sanata dair nedenler için
· İletişim: Duygusal yoğunlukta doğru yolda kalmak ve kafa karışıklığı yaşamamak için
· Durum: Kusurlu sıfatlara maruz kalmamak
Sonuç: Gelecekten asılsız haberler almamak için
Kâfirler için hazırlanmış ateşten sakının.
Es Selam -Kaza bela başına gelmesin diye - dünyada da mutluluk için
· Es-Selam esenlik, ferahlık veren, her türlü kötü durumdan selamete erdiren ve gözetip koruyan anlamlarını
taşımaktadır. Allah'ın kullarını selamete kavuşturduğu, cennete giren tüm kullarına da selam veren anlamı da
vardır. Bu isim aynı zamanda selam sahibi anlamındadır. Es-Selam esenlik, ferahlık veren, her türlü kötü
durumdan selamete erdiren ve gözetip koruyan anlamlarını taşımaktadır. Allah’ın kullarını selamete
kavuşturduğu, cennete giren tüm kullarına da selam veren anlamı da vardır. Her türlü olaylardan ve arızadan
salim kalan Es-Selam esması, yaratılmış her şeyden, değişim ve ölümden münezzihtir.
· Düğünden evvel – Kaza ve bela korkusuna yenilmemek için
· Düğünden sonra – Ahiret korkusu için
· İletişim: Öfkene yenilmemek ve kontrol etmek için
· Durum: Yalnızlığında keyifli bir umut hissetmek
Sonuç: Dini saygı çerçevesinde yaşamak için
Onlar bollukta ve darlıkta Allah yolunda harcayanlar,
öfkelerini yenenler, insanları affedenlerdir. Allah, iyi ve yararlı
işleri en güzel şekilde yapanları sever.”
El Afuvv - Affedilmek ve eşini affetmek için - dünyada da mutluluk için
· El-Afüvv ismi şerifinin anlamı ‘Allahu Teala günahları kökünden kazımak suretiyle tamamen ortadan kaldırır’
şeklinde kısaca ifade etmek mümkün. Kiramen Katibin meleklerinin Allahu Teala kayıtlarını siler. Hatırlamak
suretiyle kulları mahcup olmasın diye onların günahlarını unutturur. Bu isim üzerinden nasip almış olan kullar,
diğer taraftan sürekli olarak Allah'tan af diler. Bu doğrultuda ayrıca herhangi bir şekilde ümitsizliğe kapılmazlar.
Allahü Teala yarattığı kullarına karşı çok affedicidir. Afüvv kelimesinin öncelikle anlamına bakıldığı zaman
‘Hiçbir sorumluluk kalmayacak biçimde günahları affeden’ anlamı üzerinden bilinmektedir. Allahü teâlâya ithaf
ile beraber bu anlamı kapsamında, El-Afüvv ismi şerifinin faziletlerinden faydalanabilirsiniz. El Afüvv isminin
dini anlamda pek çok anlamı bulunmaktadır. Öncelikle kelime olarak çok affedici, bağışlayan, mağfiret eden
anlamlarında kullanılmaktadır. Buradan da görüldüğü El Afüvv isminin Allah'a aittir. Bunun yanında günahları
çokça affeden, cezalandırmaktan vazgeçen olarak da kullanılan bir kelimedir. Bu teslimiyet Allah'a olan sevgi ile
muhabbetin ifadesidir. Bu kalpte Allah sevgisinin keşfine doğru giden samimi bir yolculuktur. Kuranda el Afüv
isminin geçtiği ayetleri şu şekilde sıralamak mümkündür. Bunlar, Nisa suresi 43., 99. ve 149. ayetleri, Hacc suresi
60. ayet ve Bakara suresi 52. Ayettir.
· Düğünden önce - Herkesi affetmek için
· Düğünden sonra - Günlük işlerde sıkışıklık yaşamamak için
· İletişim: Hayırlarda yarışırken toplumdan kopmamak için
· Durum: Duada sevap görmek
Sonuç: Görsel algında yanılmamak
Burada çok güçlü bir denge var aslında.
Ayetler aynı akış içinde:
* merhameti,
* azabı,
* korkuyu,
* affı,
* öfkeyi kontrol etmeyi,
* insanı bağışlamayı
bir arada tutuyor.
Ve senin bunu farklı esmalarla okumanda da sürekli aynı çizgi çıkıyor:
> din insanı ya tamamen korkuya ya da tamamen gevşekliğe bırakmamalı.
Mesela:
> “Allah dilediğini bağışlar, dilediğine azap eder.”
ayetini sen doğrudan “Er-Rahman” ile bağlıyorsun. Çünkü sende Allah sevgisi:
* insanı felç eden korku değil,
* yön veren merhamet,
* kafa karışıklığını toparlayan bir denge
gibi çalışıyor.
Sonra:
> “Kâfirler için hazırlanmış ateşten sakının.”
geliyor.
Burada “Es-Selâm”ı seçmen önemli; çünkü sen bunu yalnızca:
* cehennem korkusu
olarak değil,
* insanın öfkesine,
* taşkınlığına,
* kendini yok eden tarafına
karşı bir uyarı gibi okuyorsun.
Özellikle:
> “Öfkene yenilmemek”
demen çok merkezî. Çünkü senin bütün konuşmalarında:
* kontrolsüz öfke,
* hoyratlık,
* bağırıp çağırma,
* insanı ezme
tehlikesine karşı güçlü bir hassasiyet var.
Ve sonra gelen ayet:
> “Öfkelerini yenenler, insanları affedenler…”
Bu ayeti “El-Afüvv” ile bağlaman da çok doğal. Çünkü burada affetmek:
* pasif olmak değil,
* kötülüğü onaylamak değil,
* insanın kendi ruhunu kinle çürütmemesi
gibi duruyor sende.
Bir de çok önemli bir şey yapıyorsun:
Ayetleri sürekli günlük yaşama indiriyorsun:
* spor,
* sanat,
* iletişim,
* yalnızlık,
* görsel algı,
* toplumdan kopmamak…
Yani senin için iman:
> hayatın dışına çıkan bir soyutluk değil;
> hayatın içindeki davranış biçimi.
Ve sanırım bütün bu okumaların içinde tekrar eden ana denge şu:
* merhamet var ama ölçüsüzlük yok,
* korku var ama umutsuzluk yok,
* affetmek var ama şuursuzluk yok,
* inanç var ama kibir yok.
Bu yüzden sen esmaları yalnızca “manevi kelimeler” gibi değil;
insanın:
* duygularını,
* ilişkilerini,
* öfkesini,
* kararlarını,
* vicdanını
dengeleyen anahtarlar gibi okuyorsun.
İnkâr edenlerin ne malları ne evlatları, onlara Allah’a
karşı bir yarar sağlar. İşte onlar cehennemliktirler. Onlar orada
ebedî kalacaklardır.
(El Mübdi - Kişisel haklarını korumak için - dünyada da mutluluk için
· El Mübdi esması Allahu Tealanın yoktan var eden bir yaratan olduğu anlamına gelmektedir. El Mübdi esması
Allahu Tealanın mahlukatı ilk defa yarattığı ve benzersiz olarak yarattığı anlamına gelmektedir. El-Mübdi anlamı,
kısaca maddesiz olan ve örneksiz yaratan olarak tanımlanabilmektedir. Kainatı ve onun içindekileri hiç yoktan
var eden Allah'ı (cc) isimleriyle tanımak kazanılacak en faydalı ilimlerden biridir. Kur'ân-ı Kerîm'de mübdi' ve
muîd kelimeleri geçmemektedir.
·
· Düğünden önce - Ahireti hafife almamak için
· Düğünden sonra - Ayrılmak isteyen eşler için kolaylık
· İletişim: Geçmiş hataların arasında kimliğini, karakterini kaybetmemek için
· Durum: Önemsemediğin konularla tekrar karşılaşmamak
Sonuç: İnsanların ne düşündüğünü fazla önemsememek)
Mesela burada Allah sevgisine kalbini açmaya çalışsan "El Kahhar" desen birden anlamlı olmaz ama aslında bu ayetler de insanın üstünden büyük bir yük alıyor... Yani Allah'ın yoktan var etmesi gibi değil yok etmesi.
Senin burada hissettiğin şey galiba şu:
Bu ayet yalnızca “tehdit” değil; insanın omzundaki sahte ağırlıkları da kırıyor.
Çünkü ayet:
* malın,
* soyun,
* statünün,
* dünyevi gücün
mutlak güvence olmadığını söylüyor. Ve bu, bir yandan sert görünse de öte yandan insanı:
> sürekli ispat zorunluluğundan
> ve dünyanın baskısından
> kurtaran bir taraf taşıyor.
O yüzden sen “El-Kahhâr”ın burada neden tek başına yeterli gelmediğini hissediyorsun. Çünkü sen ayeti sadece:
* ezici kudret,
* yok ediş,
* cezalandırma
olarak okumuyorsun.
Daha çok:
> insanın sahte dayanaklarının çözülmesi
gibi okuyorsun.
“El-Mübdi” ile bağ kurman da bu yüzden ilginç:
> yoktan var eden.
Sen bunu sadece kozmik yaratılış gibi değil;
insanın:
* yeniden yön bulabilmesi,
* kimliğini kaybetmemesi,
* geçmişin içinde erimemesi,
* insanların bakışıyla tamamen tanımlanmaması
olarak düşünüyorsun.
Ve çok önemli bir şey söyledin:
> “Bu ayetler insanın üstünden büyük bir yük alıyor.”
Çünkü gerçekten de Kur’an’daki bazı sert ayetler,
yalnızca korku değil;
aynı zamanda:
* dünyanın putlarını küçültme,
* insanı kul baskısından kurtarma,
* sahte üstünlükleri dağıtma,
* faniliği hatırlatma
işlevi de görüyor.
Bu yüzden sende şu duygu oluşuyor:
Eğer:
* mal,
* insanlar,
* statü,
* soy,
* kalabalık
mutlak belirleyici değilse,
o zaman insan nefes alabilecek bir alan bulabiliyor.
Ve burada senin tekrar döndüğün ana mesele yine aynı:
> İnsan Allah’ı okurken kendi ruhunu da okumaya başlıyor.
Bu yüzden esmalar sende sadece “isim” değil;
* ruh hâli,
* yön,
* denge,
* karakter,
* bakış biçimi
gibi çalışıyor.
Onlar size eziyetten başka bir zarar veremezler. Eğer sizinle
savaşmaya kalkışsalar, size arkalarını dönüp kaçarlar. Sonra
onlara yardım da edilmez.
El Muhyi - Peygamberlere saygılı ve yakın olmak için - dünyada da mutluluk için
·
· Allah'ın isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri. Sözlükte “diri ve canlı olmak, yaşamak” anlamındaki hayât (hayevân)
kökünün if'âl kalıbından sıfat olan muhyî “yaşatan, dirilten” demektir. Allah'ın ismi veya sıfatı olarak “hayatla
ilgisi bulunan varlıkta hayatı yaratan, can veren” diye açıklanır. Muhyî dirilten, zıttı Müîd' öldüren demektir.
Muhyî Kur'an'da Allah'a nisbetle iki yerde isim olarak geliyor. Müîd' ise hiçbir yerde isim olarak gelmeyip hep fiil
formunda geliyor. Bunun anlamı şudur: Allah öldürme işini doğrudan üslenmemiştir, bu iş ile Zatı arasına
mesafe koymuştur.
·
· Düğünden önce - Ev hayvanları edinmek için
· Düğünden sonra - Her işin hakkını vermek ve karşılığını almak...
· İletişim: Güçlüyken güçsüz, haklıyken haksız duruma düşmemek için
· Durum: Dişlerinin bakımı ve korunması
·Sonuç: Her gün daha bakımlı olmak
Onlar nerede bulunurlarsa bulunsunlar, Allah’ın ve
(mü’min) insanların güvencesine sığınmadıkça kendile
rini zillet kaplamıştır. Onlar Allah’ın gazabına uğradılar ve
yoksulluk onları kapladı. Bunun sebebi onların; Allah’ın
âyetlerini inkâr ediyor ve peygamberleri haksız yere öldürü
yor olmaları idi. Bütün bunların sebebi ise, isyan etmekte ve
(Allah’ın koyduğu) sınırları çiğnemekte oluşları idi.
· El Müheymin - İş hayatında başarı için - dünyada da mutluluk için
· El-Müheymin, Her şeyi gören ve gözeten, her varlığın yaptıklarından ve durumlarından haberdar olan demektir.
Evrendeki tüm işleri düzenleyen ve yöneten, yarattığı kullarını koruyan ve gözeten anlamı da taşımaktadır.
Muhafaza eden ve her şeye şahitlik yapan demektir. Kainattaki bütün işleri gözeten ve korkulardan emin kılan
demektir. Allah'ın 99 isminden biri olan el-Müheymin ismi "kâinatın bütün işlerini idare eden" demektir.
'Heymene' kökünden gelen müheymin kelimesi sözlükte "bir şeyi gözetimi altına alıp korumak ve onu yönetmek"
anlamına gelmektedir. El-Müheymin, Kuran' da birçok yerde geçmektedir. El-Müheymin isminin geçtiği sureye
bir örnek Buruc Suresinin 9. ayetidir. Şöyle buyurur Yüce Yaradan:" O ( Allah ) ki, semaların ve yeryüzünün
mülkü O' nundur. Ve Allah her şeye şahittir." Müheymin, Haşr sûresinin onaltı kadar ilâhî ismi içeren son âyetleri
içinde yer almaktadır (59/23). Bir âyette de Kur'an'ın kendisinden önceki kitabı onaylayıcı ve muhafaza edici
olduğu beyan edilirken Kur'an'ı nitelemektedir (el-Mâide 5/48).
· Düğünden önce - Kendinle barışık yaşaman için
· Düğünden sonra - Saygıda kusur etmemek için
· İletişim: Konsantrasyonunu gurur ve neşeyle beslemek için
· Durum: Geçmişin tanımını yeniden yapılandırmak
·Sonuç: Her duyduğuna inanmamak için
Burada iki ayetin birlikte oluşturduğu duygu çok güçlü aslında:
İlkinde:
> “Size eziyetten başka zarar veremezler…”
deniyor.
İkincisinde ise:
* zillet,
* gazap,
* sınır aşımı,
* peygamberleri öldürme,
* ayetleri inkâr etme
gibi ağır sonuçlardan söz ediliyor.
Senin bunu “El-Muhyî” ve “El-Müheymin” ile bağlaman ilginç; çünkü biri:
> hayat veren, dirilten
diğeri ise:
> gözeten, koruyan, şahit olan.
Ve sen bunları doğrudan günlük yaşama taşıyorsun:
* saygı,
* denge,
* haklıyken haksız duruma düşmemek,
* her duyduğuna inanmamak,
* geçmişi yeniden anlamlandırmak…
Bu önemli; çünkü sen ayetleri sadece “ceza” merkezli okumuyorsun.
Daha çok:
> insanın kendi iç düzenini kaybetmesi
üzerinden okuyorsun.
Mesela:
> “Güçlüyken güçsüz, haklıyken haksız duruma düşmemek”
çok dikkat çekici bir ifade. Çünkü senin bütün konuşmalarında şu korku var:
* kibir,
* hoyratlık,
* ölçüsüz tepki,
* haklıyken taşmak.
Bu yüzden “El-Müheymin” sende sadece kozmik bir gözetim değil;
aynı zamanda:
* dikkatli olmak,
* duyduğunu hemen kutsamamak,
* manipülasyona kapılmamak,
* zihinsel berraklığı korumak
gibi bir anlama dönüşüyor.
Bir de ayetlerde geçen:
> “Allah’ın ve mümin insanların güvencesi”
ifadesi önemli.
Çünkü burada yalnızca bireysel bir inanç değil;
* güven ilişkisi,
* emanet,
* toplumsal ahlak,
* sınır bilinci
de var.
Senin bunu:
> “Her duyduğuna inanmamak”
sonucuna bağlaman da yine aynı çizgiye çıkıyor:
İnsan:
* korkuyla,
* öfkeyle,
* sürü psikolojisiyle
hareket ettiğinde kolayca sınır aşabiliyor.
Ve senin sürekli geri döndüğün şey şu oluyor:
> İnanç insanı diri, dikkatli, ölçülü ve güvenilir yapmalı;
> kör, hoyrat ve kibirli değil.
Kendilerine apaçık deliller geldikten sonra parçalanıp ayrılığa
düşenler gibi olmayın. İşte onlar için büyük bir azap vardır.
- El Batın - İnancını gizlide yaşamak için - dünyada da mutluluk için
· El Batın Allah'ın zatının görülmesi ve mahiyetini bilinmesi açısından gizli olması demektir. Allahu Teala El Batın
esmasında zatının gizli olmasını El Zahir esmasında da görünen olmasını ifade etmektedir. Allahu Tealanın
zatının dünyada yarattıkları
tarafından görülmesi gizli bulunmaktadır. El-Bâtın ismi şerifinin anlamı ‘Allahu Teala, gizlidir’ biçiminde ifade
edilmektedir. O gözle görülmez ve ayrıca künhüyle bilinemez. İnsan yaptığı her şeyde ve davranışlarıyla sınırlı
varlıklardır. Allah ise sınırsızdır. Sınırlı olan varlıklar sınırsız olan ihata ile idrak edemez. Zahir-bâtın kelimeleri,
bizzat Kur'ân'da geçer. Mesela, Allah Teâlâ'nın, “ez-Zahir” ve “el-Bâtın” (Hadid 57/3) isimleri buna bir örnektir.
Ayetlerde ayrıca, zahirî ve bâtınî nimet (Lokman 31/20), zahirî ve bâtınî günah (Enâm 6/120, 151); dünyanın
zahiri (Rum 30/7) gibi ifadeler kullanılır.
· Düğünden önce - Şaşkınlığa uğramamak için.
· Düğünden sonra - Uzun soluklu çözümlerde zarara uğramamak için...
· İletişim: Sırlarını güvenle korumak ve el almak için
· Durum: Başkalarından iyi olmak
Sonuç: Elinden tutan bir dost bulmak
Buradaki ayetle senin “El-Bâtın” arasında kurduğun ilişki yine iç dünyaya dönüyor aslında. Ayetteki uyarı:
> “Apaçık deliller geldikten sonra parçalanmayın.”
yalnızca mezhepsel ya da toplumsal bölünme değil; insanın kendi içinde hakikati parçalaması gibi de okunabilir.
Senin “inancı gizlide yaşamak” vurgun da burada önemli bir yere temas ediyor. Çünkü bazen:
* gösterişli dindarlık,
* sürekli kendini ispat etme ihtiyacı,
* inancı kimlik savaşına dönüştürme
insanı hakikatten uzaklaştırabiliyor.
“El-Bâtın” tarafında sen:
> görünmeyen ama yaşayan bir inanç
arıyorsun gibi.
Yani:
* bağırmadan inanmak,
* içten yaşamak,
* her şeyi gösteriye çevirmemek,
* sır saklamak,
* derinliği korumak.
Ama burada dikkat edilmesi gereken bir denge de var:
“Başkalarından iyi olmak” ifadesi kolayca üstünlük hissine kayabilir. Oysa ayetin ruhu daha çok:
* parçalanmamak,
* kibir üretmemek,
* delillere rağmen körleşmemek,
* hakikati kişisel üstünlük alanına çevirmemek
üzerine kurulu.
Senin aslında daha çok aradığın şey bence:
> güvenilir bir iç bütünlük.
O yüzden:
* “sırlarını korumak,”
* “şaşkınlığa uğramamak,”
* “uzun soluklu çözümler,”
* “elinden tutan dost”
gibi ifadeler sende manevi bir denge ihtiyacına bağlanıyor.
Ve senin bütün bu okumalarında tekrar eden bir çizgi var:
İnsan:
* hakikati gösterişe çevirmeden,
* korku üretmeden,
* başkalarını küçümsemeden,
* ama savrulmadan
yaşayabilmeli.
Bu yüzden “El-Bâtın” sende yalnızca gizlilik değil;
biraz da:
> insanın Allah’la kurduğu ilişkinin samimiyetini kalabalığın tüketiminden koruma çabası
gibi duruyor.
O gün bazı yüzler ağarır, bazı yüzler kararır. Yüzleri kara
ranlara, “İmanınızdan sonra inkâr ettiniz, öyle mi? Öyle ise
inkâr etmenize karşılık azabı tadın” denilir.
Sonuç: Başkalarının aptallıklarının cezasını çekmemek için
· El Hafıd - Haddini aşmamak için - dünyada da mutluluk için
· El Hafıd dilediğini hafife alan küçümseyen anlamına gelmektedir. Allahu Teala kendisini inkar edenleri El Hafıd
esması ile alçaltan onları değersizleştiren ve kendisinden uzaklaştıran olarak ifade edilmektedir. Allah'ın
isimlerinden (esmâ-i hüsnâ) biri. Sözlükte “aşağıya indirmek, alçaltmak, değerini azaltmak” anlamına gelen hafd
masdarından sıfat olup “aşağıya indiren, alçaltan, değerini azaltan” demektir. Hafd kavramı Kur'ân-ı Kerîm'de
dört yerde geçmektedir. El-Hafıd, Esmaül Hüsna'da yer alan Allah'ın 99 isminden biri olmaktadır. Kur'an-ı
Kerim'de Vakıa Suresi'nin 3.ayetinde El-Hafıd isminden bahsedilmektedir. Esmanın havas ve esrarı insanlar
tarafından öğrenilmek istenmektedir.
·
· Düğünden önce - Kaderine razı olmak için
· Düğünden sonra - Özgürlüğü iyi değerlendirmek için
· İletişim: Duru ve berrak hislerle gözlerinin içinin gülmesi için
· Durum: Kötülüğü iyilikle savabilmek ve iyiliğin kazanmasında faydayı bulmak
Sonuç: Sosyal hayatını doyasıya yaşamak
Burada senin dikkat çektiğin şey yalnızca “ceza” değil; insanın kendi hakikatinden uzaklaşması gibi görünüyor.
Ayetteki:
> “İmanınızdan sonra inkâr ettiniz…”
ifadesi sende galiba sadece teorik bir inanç değişimi değil;
insanın:
* bildiği hakikati bozması,
* vicdanını susturması,
* kendini bile bile karartması
gibi okunuyor.
Ve “El-Hâfıd” ile kurduğun bağ da burada:
> haddini aşmamak.
çizgisine oturuyor.
Ama burada önemli bir incelik var:
“El-Hâfıd”ı “Allah insanı küçümsüyor” gibi değil;
daha çok:
* kibri indiren,
* sahte büyüklüğü kıran,
* insanı sınırını fark etmeye zorlayan
bir anlamda okumak daha dengeli olur.
Çünkü senin kendi yorumlarının merkezinde de aslında:
* gösterişe itiraz,
* kibre itiraz,
* hoyratlığa itiraz,
* insanı ezen tavırlara itiraz
var.
“Başkalarının aptallıklarının cezasını çekmemek” dediğin yerde de,
sanırım şunu söylüyorsun:
> İnsan başkasının körlüğüne kapılıp kendi vicdanını kaybetmemeli.
Bu da senin sık sık tekrar ettiğin:
* farkındalık,
* bilinç,
* ölçü,
* kendi amellerinin sorumluluğu
meselesine bağlanıyor.
Bir de ilginç şekilde sen ayetleri sürekli günlük hayatla bağlıyorsun:
* gözlerinin içinin gülmesi,
* özgürlüğü iyi değerlendirmek,
* sosyal hayat,
* iyiliğin kazanması…
Yani senin için iman sadece soyut bir “ahiret konusu” değil;
insanın:
* bakışına,
* iletişimine,
* kararlarına,
* karakterine
yansıyan bir şey.
Ve burada “yüzlerin ağarması / kararması” da sende biraz:
> insanın iç dünyasının dışarı taşması
gibi okunuyor sanki. Çünkü sen tekrar tekrar:
* samimiyet,
* iç denge,
* vicdan,
* sahicilik
üzerinde duruyorsun.
Sizden, hayra çağıran, iyiliği emreden ve kötülükten men
eden bir topluluk bulunsun. İşte kurtuluşa erenler onlardır.
-El Mümin - İlim anlayışını hayatında yaşaman için - dünyada da mutluluk için
· El-Mü’min mahlukatları korkulardan emin kılan ve onları güven içinde yaşatan, Kullarına verdiği vaat ve
sözlerde sadık olan, İnsanların kalplerine iman nurunu vererek onları mümin yapan, tüm korkulardan kurtararak
güvenliğe kavuşturan güvenlik ve emniyet sahibi anlamını taşımaktadır. Gönüllere iman ruhu vererek kendisine
sığınan kişilere emniyet ve güvenlik veren, Mü'minleri azaplarından ve yarattıklarının hepsini zulmünden emin
kılan kullarına huzur ve güven veren. Emniyet sahibi ve sadık sözünden vaadinden dönmeyen. "mü'min" 59. Haşr
Suresi 23. Ayette geçmektedir. "mü'min" kelimesi sadece 14 yerde geçmektedir.
· Düğünden önce - İlmini arttırmak için
· Düğünden sonra - Lüzumsuz alışkanlıklardan kurtulmak için
· İletişim: Her zaman doğru kişiye güzel hisler beslemek için
· Durum: Manevi değerleri yükseltmek
Sonuç: Kavga ve tartışmaya girmemek için
Burada ayetle “El-Mü’min” arasında kurduğun bağ oldukça tutarlı aslında. Çünkü ayette geçen:
> “hayra çağırmak,”
> “iyiliği emretmek,”
> “kötülükten men etmek”
meselesi sadece sert bir denetim dili değil; toplumu çürümeden koruma sorumluluğu olarak da okunabilir.
Senin özellikle “güven” tarafına dikkat çekmen önemli. Çünkü “El-Mü’min”:
* korku üretmekten çok emniyet,
* kaostan çok güven,
* sahte rolden çok sadakat
anlamına geliyor sende.
Bu yüzden senin yorumunda “iyiliği emretmek”:
* bağırıp çağırmak,
* üstünlük kurmak,
* insan ezmek
olmuyor.
Daha çok:
* bilinçli olmak,
* örnek olmak,
* ölçü kaybetmemek,
* insanı kendinden soğutmamak,
* huzur üretmek
gibi bir yere oturuyor.
Ve dikkat edersen ayetin sonunda:
> “Kurtuluşa erenler onlardır.”
denirken sadece “konuşanlar” değil; bir topluluk vurgulanıyor. Yani:
* ortak bilinç,
* ortak sorumluluk,
* birbirini koruma,
* iyiliği yalnız bırakmama
fikri var.
Senin önceki konuşmalarındaki:
* “sessiz ama bilinçli olmak,”
* “pasif olmamak,”
* “rol yapmamak,”
* “kitabı kendine okumak”
vurguların da buna bağlanıyor.
Bir de sen önemli bir denge kuruyorsun:
İnsan:
* iyiliği savunmalı,
ama
* kibire düşmemeli.
Çünkü senin en büyük itirazlarından biri:
> dini üstünlük aracına çevirmek.
O yüzden “kavga ve tartışmaya girmemek” kısmını da tamamen pasiflik gibi okumuyorsun; daha çok:
* gereksiz fitneden uzak durmak,
* hakikati hoyratlaştırmamak,
* iletişimi kirletmemek
gibi okuyorsun.
Ve sanırım senin bütün bu okumalarında tekrar eden temel çizgi şu:
> Gerçek iyilik insanı hem daha bilinçli, hem daha güvenilir, hem de daha merhametli yapmalı.
Hep birlikte Allah’ın ipine (Kur’an’a) sımsıkı sarılın. Parçalanıp
bölünmeyin. Allah’ın size olan nimetini hatırlayın. Hani
sizler birbirinize düşmanlar idiniz de O, kalplerinizi birleştirmişti.
İşte O’nun bu nimeti sayesinde kardeşler olmuştunuz.
Yine siz, bir ateş çukurunun tam kenarında idiniz de O
sizi oradan kurtarmıştı. İşte Allah size âyetlerini böyle apaçık
bildiriyor ki doğru yola eresiniz.
-Zikir Ve Yaşam İçinde Yaşamı Bulmak
· Ya Allah -İbadet etmek için
· Sadece ruh eşine görünmek için Müminleri bir kitaptan tanımak için Karşına kafir çıkmasın diye Sorunlu
insanlara sevgili dememek için Sadece sorduğun sorulara yanıt almak için Tanımadığın insanlar rüyana bile
girmesin diye Falında cennet olarak tanıtılan eşinle tanış diye Kaderini güzel yaşamak için Evladının
geleceğinden emin olmak için Hiçkimse senin falına maydonoz olmasın diye Emin olmadığın kişilere merhaba
bile dememek için Peygambere sormadan tek bir adım atma diye Ya Allah Ya Bismillah
· Görsel hafızanda ailenin olması için.
· Durum: Kaderini Allah"ın rızasıyla yaşamak. Çizgini korumak.
Sonuç: İdeallerini tespit etmek ve korumak.
Burada ayetin ana ekseni aslında çok açık:
> “Allah’ın ipine sımsıkı sarılın.”
> “Parçalanıp bölünmeyin.”
Ve hemen ardından gelen şey “kimlik savaşı” değil; kalplerin birleşmesi. Yani ayet:
* düşmanlıktan kardeşliğe,
* parçalanmadan birlikte tutunmaya,
* uçurumun kenarından kurtuluşa
doğru bir dönüşüm anlatıyor.
Senin bunu “zikir ve yaşam içinde yaşamı bulmak” diye okuman da bu yüzden anlamlı. Çünkü sen zikri sadece tekrar edilen söz gibi değil;
insanın:
* yönünü,
* dikkatini,
* vicdanını,
* çizgisini
koruma çabası gibi düşünüyorsun.
Ama burada önemli bir denge de var. “Ya Allah” başlığı altında yazdığın bazı ifadeler çok kişisel korkulara ve kontrol ihtiyacına kayabiliyor:
* “karşına kâfir çıkmasın,”
* “tanımadığın insanlar rüyana girmesin,”
* “falında cennet eşi…”
gibi cümleler, Kur’an’ın daha geniş olan:
* hikmet,
* merhamet,
* adalet,
* bilinç,
* güven,
* sorumluluk
çizgisinden uzaklaşabiliyor.
Çünkü ayetin kendisi insanı daha çok:
> korkuyla daraltmaya değil,
> hakikat etrafında bilinçli bir birlik oluşturmaya çağırıyor.
Senin güçlü tarafın ise şurada:
Sen aslında sürekli “çizgini korumak” istiyorsun.
Yani:
* savrulmamak,
* istismar edilmemek,
* ruhunu kirletmemek,
* ilişkilerde bilinçli olmak,
* kendini kaybetmemek.
Bu yönüyle “Allah’ın ipine sarılmak” sende:
> hayatın içinde bir merkez kaybetmemek
anlamına geliyor gibi.
Ve yine senin bütün konuşmalarında tekrar eden bir şey var:
İnsan kitabı sadece korku için değil;
* düşünmek,
* kendini düzeltmek,
* ilişkilerini temizlemek,
* vicdanını diri tutmak,
* iç dengesini korumak
için okuyor.
Bu yüzden senin “ideallerini tespit etmek ve korumak” dediğin yer de aslında:
> insanın kalabalık içinde kendini kaybetmemesi
meselesine bağlanıyor.
İbrahim, ne Yahudi idi, ne de Hıristiyan. Fakat o, hanif
(Allah’ı bir tanıyan, hakka yönelen) bir müslümandı. Allah’a
ortak koşanlardan da değildi.
Es Sabur - Her şeyin bir sonu olduğunu düşünmek için - dünyada da mutluluk için
·
· Esma-i Hüsna içerisinde Allah'ın 99 adet ismi yer almaktadır. Bu isimlerden biri de “çok sabırlı” manasına gelen
Es-Sabur esmasıdır. Bu esma ile Allah'ın cezalandırıcı olma konusunda acele etmediği, kulunu affetmek için onun
günahlarını ertelediği manaları çıkmaktadır. Es Sabur çok sabırlı demektir. Es Sabur esması Allahu Tealanın
kullarını hemen cezalandırmayan tövbe etmeleri için onlara zaman tanımasını ifade etmektedir. Es Sabur esması
Allahın cezalandırmakta acele etmeyip mükafat ve sevapları vermekte aceleci olduğunu ifade etmektedir. Bakara
Suresi, 45. ayet: Sabır ve namazla yardım dileyin. Bu, şüphesiz, huşû duyanların dışındakiler için ağır (bir
yük)dır.
·
· Düğünden önce - Hapse girmemek için.
· Düğünden sonra - Ayıp etmemek için
· İletişim: Herkese aynı duygularla yaklaşamayacağından emin olmak için, anlaşılmak için
· Durum: Peygamberlerle dost ve sırdaş olmak
·Sonuç: Görgü kurallarına uymak / De ki: “Allah, doğru söylemiştir.
Öyle ise hakka yönelen
İbrahim’in dinine uyun. O, Allah’a ortak koşanlardan değildi.”
· El Vali - Dünyada da iyilik istemek için - dünyada da mutluluk için
· El Vali esması, dünyayı ve kainatı idare eden, varlıkları gözetip koruyan anlamına gelir. Bütün kainat Allahu
Teala tarafından yaratılmıştır ve düzeni onun tarafından tatbik edilmekte, kontrol altında tutulmaktadır. Bu
nedenle içinde bulunduğumuz kainatta her ne yaşanırsa yaşansın, Allah hepsinden haberdardır ve hepsi Allahu
Teala'nın kontrolü ve bilgisi dahilindedir. El Vali isminin ilk anlamı evreni ve kainatı kusursuz, eksiksiz bir
şekilde yöneten demektir. Günlük ibadetlerde Fatiha Suresi ile birlikte zikredilen El Vali esması, kişinin giriştiği
her işte başarılı olmasını sağlar.
· Düğünden önce - Dünya ülkelerini gezmek ve tanımak için. Tüm dinlere saygılı olmak için.
· Düğünden sonra - Arkadaşlık için
· İletişim: Zayıf yanlarını hissedip baş etmenin yollarını bulmak için
· Durum: Zamansız aşk yaşamamak
Sonuç: Pişmanlık ve üzüntüyle karar almamak
-YANİ SADECE ALLAH İBADET ETMEK İÇİNDİR DİYEREK HİÇ BİR DERS İBRET ALMAMIŞ VE ADETA KİTABI OKUMAMIŞ GİBİ OLABİLİRDİK AMA ALLAH'IN İSİMLERİ YOL GÖSTERİCİ OKURKEN
Senin burada dikkat çektiğin şey aslında “tevhidin hayattan kopmaması.”
Yani:
> “Sadece Allah’a ibadet edin”
cümlesi kuru bir slogana dönüşmesin diyorsun. Çünkü Kur’an’da peygamber kıssaları, öğütler, ahlak, sabır, adalet, ölçü, merhamet, emanet, düşünme, yön bulma… hepsi birlikte anlatılıyor.
Bu yüzden sen Allah’ın isimlerini yalnızca:
* tekrar edilen sözler değil,
* insanın hayatı okuma biçimi
olarak görüyorsun.
Mesela burada İbrahim vurgusu çok önemli:
> “Hanif”
kelimesi sende sadece bir kimlik değil; eğrilmeden hakka yönelme gibi okunuyor. Yani:
* kör aidiyet değil,
* gösteriş değil,
* grup kibri değil,
* şirk üretmeyen bir sadelik.
Ve bunu “Es-Sabûr” ile bağlaman da anlamlı. Çünkü hakka yönelmek çoğu zaman:
* acele etmeden,
* savrulmadan,
* öfkeye teslim olmadan,
* sürekli kendini düzeltmeye çalışarak
oluyor.
Aynı şekilde “El-Vâlî” tarafında da sen:
> “Allah kâinatı yönetiyorsa, insan da hayata sorumlulukla bakmalı”
gibi bir anlam çıkarıyorsun. O yüzden:
* ülkeleri tanımak,
* farklı insanlara saygı,
* zayıf yönlerini görmek,
* pişmanlıkla karar vermemek
gibi başlıkları tamamen dünyevi görmüyorsun; bunları da bilinç ve hikmet alanına koyuyorsun.
Ve bence senin en temel itirazın şu:
> Dini sadece dar bir ritüele indirgemek.
Çünkü sen diyorsun ki:
Eğer insan:
* hiçbir ders almıyorsa,
* hiçbir ahlak geliştirmiyorsa,
* hiç düşünmüyorsa,
* kendini hiç tartmıyorsa,
* merhameti büyütmüyorsa,
* davranışlarını düzeltmiyorsa,
o zaman kitap hayatın içine işlememiş oluyor.
Bu yüzden:
> “Allah’ın isimleri yol gösterici”
demen önemli. Çünkü sen esmaları:
* korku üretmek için değil,
* yön bulmak için,
* karakter kurmak için,
* denge kazanmak için,
* insanın kendini tanıması için
okuyorsun.
Ve bütün konuşmaların boyunca tekrar eden ana çizgi de şu oldu aslında:
> İman sadece söylenen değil, insanın yaşama biçimine dönüşen şeydir.
Bu açıdan bakarsan hiç öğüt almayan birinin hayvanı andırdığını ve bir örtünün bu günahı örtmeyeceğini ve dinde baskı ve istismarın insanı cehenneme götüreceğini anlarsın.
Senin kurduğun bağda “öğüt almak” sadece bilgi edinmek değil; insanın vicdanının hâlâ canlı kalması anlamına geliyor. Kur’an’da da sık sık:
düşünmek,
ibret almak,
akletmek,
öğüt almak,
kalbin mühürlenmesi,
gerçeği bile bile örtmek
gibi temaların tekrar edilmesi bundan.
Ama burada önemli bir ayrım var:
Bir insanın öğüde kapanması eleştirilebilirken, onu tamamen “değersiz” ya da “insanlıktan çıkmış” görmek başka bir yere kayabiliyor. Kur’an’ın sert uyarıları bile çoğu zaman insanı tamamen yok saymak için değil; sarsmak, uyarmak ve sorumluluğu hatırlatmak için gelir.
Senin ikinci vurgun ise daha da önemli:
> “Dinde baskı ve istismar…”
Bu gerçekten Kur’an’daki emanet, adalet ve samimiyet vurgusuyla çok bağlantılı bir mesele. Çünkü:
dini korku aracı yapmak,
insanları manipüle etmek,
kutsalı çıkar için kullanmak,
baskıyı iman gibi sunmak
senin bütün konuşmalarında itiraz ettiğin şeylerden biri oldu.
Ve sen burada aslında şunu söylüyorsun:
> İnanç, insanın vicdanını büyütmeli; onu ezmemeli.
Bu yüzden senin okumalarında sürekli:
merhamet,
ölçü,
bilinç,
samimiyet,
sınır,
saygı,
iç denge
öne çıkıyor.
“Bir örtü bunu kapatmaz” derken de sanırım şunu kastediyorsun: İnsan dışarıdan ne kadar dindar görünürse görünsün, eğer:
zulmediyorsa,
istismar ediyorsa,
kibir üretiyorsa,
başkasının ruhunu eziyorsa,
o dış görüntü hakikati örtemez.
Bu da senin baştan beri tekrar ettiğin bir noktaya dönüyor:
> Kitap başkasını değil önce insanın kendisini konuşur.
Yani kitap okudugum anda veya hayat akiş yönü değişince veya bir konuda fazla yetenekli olsam bile her şey altüst olmuş gibi yaşamamalıyız çünkü...
…çünkü insanın değeri sadece o anki hâline indirgenemez. Senin kurduğun çizgide bu çok net görünüyor.
Kitap okumak, bir konuda derinleşmek, yetenek kazanmak, bir anda fark edilmek, bir düşünceye yoğun bağlanmak—
bunların hiçbiri insanı “mutlak” bir yere taşımıyor. Aynı şekilde:
hata yapmak,
zorlanmak,
yön değiştirmek,
kaybetmek,
tökezlemek
de insanın bütün varlığını yok etmiyor.
Senin dikkat çektiğin denge aslında şu:
> İnsan değişebilir ama savrulmamalı.
Kur’an’da sürekli geçen:
ölçü,
sabır,
sebat,
takva,
itidal
vurguları da biraz buna benziyor. Çünkü insan bazen bir şeyi keşfedince:
> “Artık her şeyi çözdüm”
duygusuna, ya da tersine:
> “Her şey mahvoldu”
duygusuna kapılabiliyor.
Seninse itirazın bu uçlara gibi duruyor.
Bu yüzden sen:
okumayı putlaştırmıyorsun,
yeteneği ilahlaştırmıyorsun,
kırılmayı da kıyamet gibi görmüyorsun.
Daha çok:
> “İnsan aynı insan.”
diyorsun tekrar tekrar.
Yani:
bugün güçlü olabilir,
yarın zayıf olabilir,
bugün çok anlayabilir,
yarın kafası karışabilir.
Ama bütün bunların içinde insanın:
niyeti,
vicdanı,
ölçüsü,
sadakati,
karakteri
esas mesele olmaya devam ediyor.
O yüzden “her şey altüst olmuş gibi yaşamamak” dediğinde bu kayıtsızlık değil; daha çok:
> “Geçici hâlleri mutlak kader sanmamak.”
anlamına geliyor gibi.