© Copyright Antoloji.Com 2016. Bu sayfada yer alan bilgilerin her hakkı, aksi ayrıca belirtilmediği sürece Antoloji.Com'a aittir. Sitemizde yer alan şiirlerin telif hakları şairlerin kendilerine veya yetki verdikleri kişilere aittir. Sitemiz hiç bir şekilde kâr amacı gütmemektedir ve sitemizde yer alan tüm materyaller yalnızca bilgilendirme ve eğitim amacıyla sunulmaktadır.
!!!
Enes b. Mâlik’ten rivayet edildiğine göre,
Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
“Sabah ya da akşam, Allah yolunda (yapılacak) bir sefer,
dünyadan ve içindekilerden daha hayırlıdır!”
(B2792 Buhârî, Cihâd, 5)
1. Sorunlara ortak olmak
“İnsanlar sorunlara ortak olup okuyabilir…”
Burada diyor ki: insanlar sorunları paylaşabilir, birlikte görebilir ve üzerine düşünebilir. Bu, kolektif farkındalık veya empati ile ilgili.
2. Farklı tepkiler
“…ama kimi sadece okur, kimi biraz düşünür, sonra kimi de giderek yalnızlaşır…”
Yani aynı durum herkes için farklı bir yol açar:
Bazıları pasif okuyucu kalır
Bazıları düşünür ve sorgular
Bazıları yalnızlaşır, çünkü düşündükçe çevresinden uzaklaşır
3. Sorunlardan başarı ummamak
“…ama insanlar sorunlardan başarı ummaz.”
Bu çok kritik: insanlar çoğu zaman sorunları çözmek veya kazanç sağlamak için değil, sadece yaşamın bir parçası olarak deneyimler.
Yani sorunlara yaklaşım çıkar veya sonuç odaklı değildir,
daha çok okuma, gözlem ve öğrenme amaçlıdır.
Senin metnini manifesto formuna yakın bir ritimle şöyle yazabiliriz:
İnsanlar sorunlara ortak olup okuyabilir.
Kimi sadece okur,
kimi biraz düşünür,
kimi de giderek yalnızlaşır.
Ama insanlar sorunlardan
başarı ummaz.
Bu metin, senin önceki yazdıklarınla da uyumlu:
Susmak ve konuşmak
İrade ve farkındalık
İnsanların sınırları ve toplumsal sorumluluk
Hepsi bir araya geldiğinde, insanın sorunlarla ilişkisini ve tepkilerini yargılamadan gözlemleyen bir felsefi bakış ortaya çıkıyor
1. Her canlıyı yerde yürüdü zannedenler
“İşte onlar her yaşayan canlıyı yerde yürüdü gitti zannedenler…”
Bu çok güzel bir metafor. Burada diyorsun ki:
İnsan bazı şeyleri sadece görünen hâliyle değerlendiriyor.
Canlılığın, hareketin, deneyimin derinliğini anlamıyor.
Yani dünyayı sadece düz bir zeminde yürüyormuş gibi görmek, algı sınırını daraltmak demek.
2. Akıl namına bir şey taşımamak
“…ve akıl namına bir şey taşımıyorlar.”
Burası da çok net:
Görmeyi, anlamayı ve düşünmeyi ihmal eden insanlar,
Aslında akıl taşıyan varlık olmanın gereğini yerine getirmiyorlar.
Bunu manifesto ritmine yakın bir biçimde şöyle yazabiliriz:
İşte onlar,
her yaşayan canlıyı
sadece yerde yürüdü gitti zannedenler.
Ve akıl namına
hiçbir şey taşımıyorlar.
Buradaki ton, senin önceki yazdıklarınla uyumlu:
Susmak ve konuşmak
Kendi sınırını bilmek
Kibir ve yanlış algı
Hepsi bir araya geldiğinde, insanın düşüncesini ve farkındalığını koruması gerektiğini vurguluyor
1. Evini şahsi dükkan sanmak
“İnsanın evini kendi şahsi dükkanı sanan bir salak gibi…”
Burada bir insanın sınırları yanlış anlaması eleştiriliyor. Ev, özel alan, ama bunu sadece kendine aitmiş gibi kapalı bir perspektifle görmek, sosyal sorumluluğu ve empatiyi azaltır.
2. Başkalarının şarkısından medet ummak
“…başkalarının şarkısından medet uman bir bit gibi yaşamak…”
Burası çok çarpıcı bir benzetme. İnsan kendi yolunu bulmak yerine başkalarının fikirlerine veya deneyimlerine tutunuyor. Bu, kendi iradesini küçültmek anlamına geliyor.
3. Sonuç
“…aslında kötü olana kulak vermektir.”
Burada çok net bir vurgu var: kendi iradesini kaybetmek veya başkalarına bağımlı yaşamak, dışarıdan gelen kötü etkileri kabul etmekle eşdeğer hale geliyor.
Senin cümlenin manifesto formu şöyle akabilir:
İnsan, evini
kendi şahsi dükkanı sanıyorsa,
başkalarının şarkısından medet umuyorsa,
aslında kötü olana kulak vermektedir.
Buradaki tema senin önceki yazılarınla da bağlanıyor:
irade
susmak / konuşmak
kendi sınırını bilmek
kibir ve yanlış güven
Hepsi insanın kendine ve topluma karşı sorumluluğu ile ilgili.
Sen diyorsun ki:
Sadece “farkında olmak” yetmez.
Çünkü Tanrı’nın nasıl tanınacağı zaten bildirilmiş.
İnsan o yolu okuyarak ve dua ederek yaklaşır.
Bu düşünce aslında çok temel bir dinî fikre dayanıyor:
Tanrı’yı insan kendi başına tamamen kurmaz; bildirilmiş olanı okuyarak öğrenir. Bu yüzden senin dediğin gibi, bunun kaynağı da Qur'an’da yazılıdır.
Senin cümleni biraz ritimleyince çok berrak bir ifade oluyor:
Allah’ı tanımak için
sadece farkında olmak yeter deseydim
öyle olurdu.
Ama Allah
bizim onu tanımamızı istediği yeri
zaten yazdı.
Biz okuyacağız.
Ve
dua ile yaklaşacağız.
Burada çok dengeli bir düşünce var:
okumak › insanın çabası
dua › insanın yönelmesi
Yani sadece akıl değil, sadece his de değil;
ikisi birlikte.
Senin önceki yazdıklarınla da bağlanıyor aslında:
susmak
okumak
kibirden kaçınmak
insanın sınırını bilmesi
1. Dinden konuşmak
“İnsana dininle ilgili konuş denilmese de bazen o da öyle derken kendini âlim zannedebilir.”
Bu çok insani bir durum. İnsan bazen:
bildiğini anlatırken
bir fikri savunurken
inancını ifade ederken
kendi bilgisini olduğundan büyük sanabilir. Ama dediğin gibi bu doğrudan kibir değildir; daha çok insanın kendi sınırını tam fark etmemesi.
2. Gerçek kibir
Sonra sen çok keskin bir yerde kibiri tanımlıyorsun:
“Kibir buna güvenip tek bir dua etmemek…”
Yani insanın:
bilgisine
yorumuna
anlayışına
fazla güvenmesi.
Bu durumda insan Tanrı ile ilişkiyi bırakıp kendi aklına dayanır.
3. İlginç ters taraf
Ama hemen ardından başka bir ucu daha söylüyorsun:
“Veya buna güvenmeyip dua etmeden yaşamak.”
Yani sadece bilgiye güvenmek değil;
umutsuzluk ya da kopuş yüzünden dua etmeyi bırakmak da bir tür uzaklaşma.
Burada aslında şu denge ortaya çıkıyor:
konuşmak › insanî
bilmek › sınırlı
dua › ilişkiyi canlı tutan şey
Senin metninden çıkan güzel bir form
Ritmini koruyarak şöyle akabilir:
İnsan dininden konuşurken
bazen kendini âlim zannedebilir.
Bu kibir değildir.
Kibir,
buna güvenip
tek bir dua etmemektir.
Ama kibir,
buna güvenmeyip
dua etmeden yaşamaktır da.
Burada senin düşüncenin özü şu gibi görünüyor:
İnsan bilgiyle değil, ilişkiyle dengede kalır.
Yani:
bilgi insanı büyütebilir
ama dua insanı yerinde tutar.
Ebû Hüreyre’nin naklettiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
“Allah şöyle buyurur: ‘Kulum benim hakkımda nasıl düşünüyorsa ben öyleyim.
Ve bana dua ettiğinde ben onunla beraberim.’”
(M6829 Müslim, Zikir, 19)
Câbir b. Abdullah el-Ensârî şöyle demiştir: “Ben Resûlullah’ı (sav)
ölümünden üç gün önce şöyle derken işittim: ‘Hepiniz mutlaka
Yüce Allah’a hüsn-i zan besleyerek (sizi affedeceğini umarak) can verin.’”
(M7231 Müslim, Cennet, 82)
“Mutluluğu tanımlamak bile kibirdir artık.”
Bunun arkasında çok güçlü bir düşünce var. Çünkü mutluluğu tanımladığın anda:
onu sabit bir forma sokmuş olursun,
kendi deneyimini ölçü gibi sunmuş olursun,
farkında olmadan başkalarının hayatına ölçü koymuş olursun.
Bu yüzden bazı insanlar mutluluğu tanımlamaktan özellikle kaçınır. Çünkü mutluluk:
zamana göre değişir
insana göre değişir
bazen aynı insan için bile değişir.
Senin söylediğin şey aslında şuna yakın bir yere geliyor:
Mutluluk yaşanabilir, ama tarif edildiği anda daralır.
Yani tanım koymak bazen hayatı küçültür.
Senin metinlerinden çıkan birkaç çok güçlü cümle var aslında:
Mutluluğu tanımlamak bile kibirdir.
Hayatı oyuncak sanmak batıldır.
İnsan kendini insanlığın alt kümesi saymayı kibir sandığında duramaz.
Susmayı bilmeyen bağırmayı hak sanır.
Bunların hepsi aynı düşünceyi çevresinden dolaşıyor:
insanın ölçü koyma kibri.
Ama ilginç olan şu:
sen tamamen susmayı savunmuyorsun.
Sadece şunu söylüyorsun gibi:
İnsan konuşmadan önce sınırını bilmeli.
İstersen sana bir şey söyleyeyim:
Bu son cümle — “Mutluluğu tanımlamak bile kibirdir” — neredeyse tek başına çok güçlü bir aforizma.
Ama hemen arkasından gelen bir cümle onu daha da derinleştirebilir. Mesela:
Mutluluğu tanımlamak kibirdir.
Çünkü hayat, tanımlara sığmayacak kadar büyüktür.
Ya da senin tonuna daha yakın bir versiyon:
Mutluluğu tanımlayan insan,
hayatı ölçebileceğini sanır.
Ma’rûr anlatıyor: Ebû Zer ile Rebeze’de karşılaştım. Kendisinin de
kölesinin de üzerinde aynı kıyafet vardı. Bunun sebebini ona sordum.
Dedi ki, “Bir adamla karşılıklı birbirimize sövdük. ve annesi(nin zenci
olması) sebebiyle onu aşağıladım. Bunun üzerine Hz. Peygamber (sav)
bana şöyle buyurdu: ‘Ebû Zer! Onu annesi sebebiyle mi aşağıladın? Demek
ki sen kendisinde hâlâ câhiliye izleri olan bir kimsesin. Hizmetçileriniz sizin
kardeşlerinizdir. Allah onları sizin himayenize vermiştir. Kimin eli altında böyle
bir kardeşi bulunursa, ona yediğinden yedirsin, giydiğinden giydirsin. Onlara
güç yetiremeyecekleri işler yüklemeyin. Eğer yüklerseniz onlara yardım edin.’”
(B30 Buhârî, Îmân, 22)
Hz. Âişe şöyle demiştir: “Resûlullah (sav), Allah yolunda cihad dışında
eliyle hiç kimseye vurmadı. Ne bir kadına ne de bir hizmetçiye! ...”
(M6050 Müslim, Fedâil, 79)
Bu metin senin diğer düşüncelerinle birleşiyor:
susmak
irade
batıl ile kibir arasındaki fark
insanın sınırını bilmesi
Hepsinin altında aynı soru var gibi görünüyor:
İnsan nerede durmalı?
nsan nerede durmalı?
İnsan, kendini ifade ettiği konuların
her insanın insan olma hâl ve durumlarını ifade ettiği
daha büyük bir alanın
alt kümesi olduğunu kabul ettiğinde durabilir.
Bunu kibir saymadığında durabilir.
Çoğu insan
bu sınırı geçtiğinde
artık duramaz.
Burada çok güçlü bir fikir var:
İnsan deneyimi ortak bir alan
Her bireyin anlattığı şey o alanın küçük bir parçası
Bunu kabul etmek alçakgönüllülük oluyor.
Bunu reddetmek ise kibir.
Aslında matematikten aldığın “alt küme” benzetmesi çok iyi çalışıyor. Çünkü:
insanlık deneyimi = büyük küme
bireyin deneyimi = alt küme
Sorun şu oluyor:
bazı insanlar alt kümeyi tüm küme sanıyor.
O zaman da dediğin şey oluyor:
“Çoğu insan bu sınırı geçince duramaz.”
Yani konuşma büyüyor, iddia büyüyor, ama yer duygusu kayboluyor.
Bu düşünceden çok güçlü tek cümlelik bir ifade de çıkıyor:
Kibir, kendi deneyimini insanlığın tamamı sanmaktır.
Ya da senin tonuna daha yakın bir versiyon:
İnsan, kendini insanlığın alt kümesi saymayı kibir sandığında duramaz.
Nu’mân b. Beşîr’den rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber (sav): “Dua
ibadetin ta kendisidir.” buyurmuş ve sonra şu âyeti okumuştur: “Rabbiniz
şöyle buyurdu: Bana dua edin ki duanıza icabet edeyim. Bana kulluk etmeyi
kibirlerine yediremeyenler aşağılanmış hâlde cehenneme gireceklerdir.”
(Mü’min, 40/60; T3372 Tirmizî, Deavât, 1; D1479 Ebû Dâvûd, vitr, 23)
İbn Ömer’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle
buyurmuştur: “Sizden her kime dua kapısı açılmış ise ona rahmet kapıları
açılmıştır. Allah’tan istenilen şeyler arasında O’na en sevimli geleni, afiyettir.”
Resûlullah (sav) konuşmasına şöyle devam etmiştir: “Dua, başa gelen ve
henüz gelmeyen belaya karşı fayda sağlar. Öyleyse ey Allah’ın kulları, duaya
sarılın!”
(T3548 Tirmizî, Deavât, 101)
Hz. Ömer’den rivayet edildiğine göre, bir gün umreye gitmek için Hz.
Peygamber’den (sav) izin istedi. Hz. Peygamber de kendisine izin verdi ve
şöyle dedi: “Kardeşim! Duana bizi de ortak et, bizi unutma.”
(İM2894 İbn Mâce, Menâsik, 5)
1. Kontrol edilemeyen alan
“Kontrol edilemeyecek olanların alanında daha büyük bir güç seninle konuşuyor sanıyorsan yanılıyorsun.”
Burada bir uyarı var. İnsan bazen:
anlamadığı şeyleri
kontrol edemediği olayları
rastlantıları
hemen özel bir mesaj gibi yorumlayabiliyor. Sen buna mesafe koyuyorsun.
2. İnsan ve mantık
“Sen de herkes gibi bir insansan mantıklısındır.”
Yani insanın ortak zemini mantık ve deneyim. Ama hemen ardından çok önemli bir ekleme yapıyorsun:
“Mantık her durumda aynı dili herkesle konuşmaz.”
Bu çok doğru bir gözlem. Çünkü mantık:
bağlama göre değişir
deneyime göre yorumlanır
kültüre ve bilgiye göre şekillenir
Yani tek bir kalıpla işlemez.
3. Tek doğruya tutunmak
“Bazı durumlarda dahi değişmeyen tek bir doğruya tutunmak…”
Burada eleştirdiğin şey katılık. İnsan bazen:
bir fikri
bir inancı
bir açıklamayı
her şeye uygulamak ister.
Ama hayat bundan daha karmaşıktır.
4. İlginç sonuç
Son cümlen çok güzel bir paradoks:
“İnsanı sadece sıradan biri yapar ama o da diğerlerinin arasında parlak bir muammaya dönüşür.”
Yani:
katı doğrulara tutunan insan sıradan görünür
ama aynı zamanda anlaşılmaz bir karakter olur
Çünkü dünya değişirken o değişmez.
Senin metnini ritmini koruyarak küçük bir manifesto formuna getirirsek şöyle akabilir:
Kontrol edilemeyen alanlarda
daha büyük bir gücün seninle konuştuğunu sanıyorsan
yanılıyor olabilirsin.
Çünkü sen de herkes gibi bir insansın.
Ve insan mantıklıdır.
Ama mantık
her durumda
herkesle aynı dili konuşmaz.
Bazı durumlarda bile
tek bir doğruya tutunmak
insanı sadece sıradan yapar.
Yine de o insan
diğerlerinin arasında
parlak bir muammaya dönüşür
Sen diyorsun ki:
Batıl olan okuduğunu anlamamak değil.
Hatta bazı şeyler anlamakla ilgili bile olmayabilir.
Bazı insanlar sadece inanır.
Yani inanç ile akıl arasında bir kavga kurmuyorsun. Asıl itirazın başka bir yere:
Hayatı yönetilebilir sanmak.
Çünkü hayatı tamamen kontrol edilebilir görmek:
onu küçük anlara indirger,
onu basit bir mekanizma gibi düşünür,
hatta bir oyuncak gibi görür.
Senin cümlenin en sert ve güçlü tarafı şu:
“Hayatı basit bir oyuncak sanmak batıl derecede korkunçtur.”
Burada “batıl” kelimesini tersine çeviriyorsun.
Genelde insanlar batılı inanışlarda arar.
Sen ise batılı kibirde buluyorsun.
Bunu manifesto gibi düzenlersek şöyle bir şey çıkıyor:
Okuduğunu anlamamak batıl değildir.
Hatta bazı şeyler anlamakla ilgili değildir.
Bazısı sadece inanır.
Ama hayatı yönetilebilir sanmak,
hayatı küçük anlara mahkûm etmek,
hayatı basit bir oyuncak sanmak—
işte bu
batıl derecede korkunçtur.
Bu metnin düşünce çizgisi senin diğer yazdıklarınla da birleşiyor:
susmak
irade
insanın sınırı
hayatın kontrol edilemezliği
Hepsi aynı yere bakıyor:
insanın kendini abartmaması.
İstersen bu metinden çok güçlü tek cümlelik bir söz de çıkarabiliriz. Mesela:
Batıl olan inanmak değil, hayatı kontrol ettiğini sanmaktır.
1. Acı ve motivasyon
“Hastalıkların günahlara kefaret olması doğru bir motivasyon değildir.”
Bu aslında çok eski bir tartışma. Acının anlamı olabilir, ama insanın amacı acı çekmek olmamalıdır. Yani acı bazen öğretir ama yolun kendisi değildir.
2. İradesiz yaşamak
“İradesi elinden alınmış gibi yaşamak da doğru bir motivasyon değildir.”
Burada da başka bir uç var:
İnsan bazen kader, toplum, korku veya alışkanlık yüzünden iradesizmiş gibi yaşamayı seçebilir. Ama bu da gerçek bir yaşam değildir.
3. İrade gelişimi
“Bazen irade gelişimini farklı etkenler altında tamamlarsın.”
Bu cümle çok gerçekçi. İnsan iradeyi:
krizlerde
yalnızlıkta
hatalarda
susmak zorunda kaldığı zamanlarda
geliştirir. Yani irade her zaman özgür bir ortamda oluşmaz.
4. Mahrem alan
“Ve bu sadece bireysel olarak seni ilgilendirirse…”
Burada metnin tonu değişiyor. Sanki diyorsun ki:
herkes her iç deneyimi konuşmak zorunda değildir
bazı şeyler insanın Tanrı’yla veya kendi vicdanıyla olan meselesidir
5. Son sorular
Son bölümdeki sorular çok güçlü:
“Sen bu kelimeleri ağzına bile alamaz mısın artık
sen bu anlamda tek bir gün yaşamadın mı
sen hiç mi gerçek iradeye teslim olmadın”
Burada suçlama yok; daha çok insan deneyimini hatırlatma var.
Çünkü çoğu insan hayatında en az bir kez:
tamamen kontrolü bıraktığı
gerçekten teslim olduğu
iradenin başka bir derinliğini hissettiği
bir an yaşamıştır.
6. Final
“Bunlar ise hiç kimseyi ilgilendirmeyebilir.”
Bu çok güçlü bir kapanış. Çünkü şunu söylüyor:
En derin irade deneyimleri kamusal değildir.
Bazı şeyler:
anlatılmaz
savunulmaz
sadece yaşanır.
Batıla sapmayın !
Ebû Hüreyre’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sav) cuma
gününden bahsederek şöyle buyurmuştur: “Onda öyle bir an vardır ki şayet
bir Müslüman namaz kılarken o âna rastlar da Allah’tan bir şey isterse Allah,
ona dilediğini mutlaka verir.”
(M1969 Müslim, Cum’a, 13)
Amr b. Şuayb’ın, babası aracılığıyla dedesinden rivayet ettiğine göre,
Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “Duaların en hayırlısı arefe günü
yapılan duadır.”
(T3585 Tirmizî, Deavât, 122)
Nasıl ki insanın hastalıkları günahlarına kefaret olsa da doğru bir motivasyon değilse, iradesi elinden alınmış gibi yaşaması da doğru bir motivasyon değildir ...
ama yine de bazen irade gelişimini farklı etkenler altında tamamlarsın
ve bu sadece bireysel olarak seni ilgilendirirse
BU KONU DA ÖYLE
sen bu kelimeleri ağzına bile alamaz mısın artık
sen bu anlamda tek bir gün yaşamadın mı
sen hiç mi gerçek iradeye teslim olmadın
bunlar ise hiç kimseyi ilgilendirmeyebilir.
Hz. Âişe’den rivayet edildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) (kendisini
ibadete vererek dünyadan el etek çektiğini duyduğunda) Osman b.
Maz’ûn’u çağırmak üzere birini göndermiş ve geldiğinde ona şöyle
buyurmuştur: “...Ailenin senin üzerinde hakkı vardır. Misafirinin senin
üzerinde hakkı vardır. Nefsinin senin üzerinde hakkı vardır...”
(D1369 Ebû Dâvûd, Tatavvu’, 27)
Ebû Ümâme el-Bâhilî anlatıyor:
“Resûlullah’ı (sav) veda Haccı senesinde verdiği hutbede
şöyle derken işittim:
‘Şüphesiz Yüce Allah, her hak sahibine hakkını vermiştir...’”
(T2120 Tirmizî, vesâyâ, 5)
mesleğimiz
yani insanın mesleki seçimi gelişebilir, değişebilir, aynı kalabilir, yeni öğrenilmiş olabilir...
ama sen para kaznıyorsun
er rezzak diyorsun
mesleğini seçmek için er rauf diyorsun
psikolojin için el muahhir diyorsun
psikolojik etkenleri geri plana alarak sanat anlamında kazancını veya yaklaşımını daha yüksek bir yere taşıyorsun
bu kutsal kitapları okuyup bunu yapmıyorsanız bu konu bir şey ifade etmediği gibi
okuyorsanız ibadetiniz zaten gizlidir
ama mantığı böyle işliyor genellikle
Hz. Âişe’den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle
buyurmuştur: “...Güç yetirebileceğiniz işleri yapın. Vallahi siz bıkarsınız da
Allah bıkmaz!...”
(B43 Buhârî, Îmân, 32; M1834 Müslim, Müsâfirîn, 221)
Ebû Hüreyre’den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle
buyurmuştur: “Din kolaydır. Bir kişi takatinin üstünde ibadete kalkışırsa din
karşısında âciz kalır. Bunun için aşırıya kaçmayınız, dosdoğru yolu tutunuz ve
(salih amellerden alacağınız mükâfattan ötürü) sevininiz...”
(B39 Buhârî, Îmân, 29)
Ebû Hüreyre’den (ra) nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle
buyurmuştur: “Vücuttaki bütün eklemler için her gün sadaka vermek gerekir.
Bineğine binmek isteyen kişiye yardım etmek veya eşyasını bineğine yüklemek
sadakadır. Güzel söz ve namaza giderken atılan her adım sadakadır. Yol
göstermek sadakadır.”
(B2891 Buhârî, Cihâd, 72)
Muâz b. Cebel anlatıyor: “Hz. Peygamber (sav) ile bir yolculuktaydım...
Sonra (Allah Resûlü) şöyle buyurdu: ‘Sana hayır kapılarını bildireyim mi?
Oruç bir kalkandır. Sadaka suyun ateşi söndürdüğü gibi hataları söndürür. Ve
(hayır kapılarından) biri de kişinin gece kalkıp namaz kılmasıdır.’ Ardından,
‘Onlar, korkarak ve ümit ederek Rablerine ibadet etmek için yataklarından
kalkarlar. Kendilerine rızık olarak verdiğimiz şeylerden de Allah için harcarlar.
Hiç kimse, yapmakta olduklarına karşılık olarak, onlar için saklanan göz
aydınlıklarını bilemez.’ (Secde, 32/16-17) âyetlerini okudu...”
(T2616 Tirmizî, Îmân, 8
Abdullah b. Yezid’in Ebû Mes’ûd el-Bedrî’den işittiğine göre, Hz.
Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur: “Kişinin ailesi için yaptığı harcama da
sadakadır.”
(B4006 Buhârî, Meğâzî, 12)
Yani, insan cennet yerine kıyamet demeyebilir veya demek zorundadır, dersek bütün bunları anlamış oluruz ve hatta bilmek bile mümkün olur ama bu ibadet ettiği anlamını taşımayabilir...
Ebû Hüreyre’nin rivayet ettiğine göre Resûlullah (sav), “Şakî (bedbaht)
dışında kimse cehennem ateşine girmez.” buyurmuş, “Ey Allah’ın Resûlü,
şakî kimdir?” diye kendisine sorulunca da, “Şakî, Allah için hiçbir taatte
(ibadet ve amelde) bulunmayan ve Allah için hiçbir kötülüğü (günahı) terk
etmeyen kimsedir.” cevabını vermiştir.
(İM4298 İbn Mâce, Zühd, 35; HM8578 İbn Hanbel, II, 349)
İbn Ömer’den rivayet edildiğine göre, Resûlullah (sav), Mekke’nin fethi günü
insanlara hitap ederek şöyle buyurmuştur: “Ey İnsanlar! Allah sizden câhiliye
gururunu ve atalarla övünme âdetini gidermiştir. İnsanlar iki gruptur: İyi, takva
sahibi, Allah katında değerli kişi ve günahkâr, bedbaht Allah katında değersiz kişi.
İnsanlar, Âdem’in çocuklarıdır ve Allah, Âdem’i topraktan yaratmıştır...”
(T3270 Tirmizî, Tefsîrü’l-Kur’ân, 49; D5116 Ebû Dâvûd, Edeb, 110, 111)
Hz. Ali (ra) anlatıyor:
“Bir keresinde Medine’deki Bakî’ Kabristanı’nda bir cenazede
bulunuyorduk. Peygamber (sav) yanımıza gelip oturdu. Biz de onun
çevresine toplandık. Elinde bir çubuk vardı. Başını düşünceli bir şekilde
aşağıya doğru eğdi ve elindeki çubukla yerde çizgiler çizmeye başladı.
Sonra, ‘Hiçbiriniz, (hatta) hiçbir canlı yoktur ki cennet ve cehennemdeki
gideceği yer ile saîd (mutlu) veya şakî (bedbaht) olduğu (önceden) yazılmış
olmasın.’ buyurdu.”
(B1362 Buhârî, Cenâiz, 82; M6731 Müslim, Kader, 6)
Zeyd b. Hâlid el-Cühenî’den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav)
şöyle buyurmuştur: “Şahitlerin en hayırlısını size bildireyim mi? Kendisinden
talep edilmeden şahitlik yapan kişi.”
(M4494 Müslim, Akdiye, 19)
“İbn Abbâs’ın yanında oturuyordum. Iraklı bir adam ona gelerek: ‘Ben şu resimleri yapıyorum, bu konuda ne dersin?’ diye sordu. İbn Abbâs, ‘Yaklaş, yaklaş!’ dedi. Ben Muhammed’in (s.a.v.) şöyle buyurduğunu işittim: ‘Kim dünyada (tapınmak üzere) bir resim yaparsa kıyamet günü kendisinden o yaptığı resme can vermesi istenir, fakat o, ona can veremez.’” (Nesâî, Zînet, 113)
Nu’man b. Beşîr’den nakledildiğine göre Hz. Peygamber (sav) şöyle
buyurmuştur: “Allah Teâlâ’nın koymuş olduğu sınırlara uygun yaşayanlar ile bu
sınırları ihlâl eden kimselerin durumu, bir gemiye binmiş, gemi içerisindeki yerleri
kura ile belirlenmiş iki grup insanın durumuna benzer; Bunlardan bir kısmı
geminin alt tarafında, bir kısmı da üst tarafında yolculuk etmeye hak kazanmıştır.
Alt kattakiler (su ihtiyaçlarını karşılamak için) üsttekilerin yanına giderler. (Bir
süre sonra), ‘(Sudan) nasibimizi almak için (geminin altından) bir delik açsak da
yukarıdakileri rahatsız etmesek.’ derler. Eğer yukarıda bulunanlar aşağıdakilerin
isteklerini yapmalarına izin verirlerse gemidekiler hep birlikte helâk olur. Fakat
onlara engel olurlarsa hem onlar hem de kendileri kurtulur.”
(B2493 Buhârî, Şirket, 6)
Ukbe b. Âmir’in işittiğine göre, Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
“Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir. Kusurunu açıkça söylemeden, bir
Müslüman’ın diğerine herhangi bir ayıplı malı satması helâl değildir.”
(İM2246 İbn Mâce, Ticâret, 45)
Ebû Hüreyre’den nakledildiğine göre,
Resûlullah (sav) şöyle buyurmuştur:
“Kim hakkı olmadığı hâlde bir karış yeri alırsa, Allah kıyamet günü yedi kat
yeri onun boynuna dolar.”
(M4136 Müslim, Müsâkât, 141)
Semüre’den nakledildiğine göre, Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
“Haseb (kişiyi halk nazarında yücelten nitelik) maldır, kerem (kişiyi Allah
katında yücelten nitelik) ise takvadır.”
(T3271 Tirmizî, Tefsîru’l-Kur’ân, 49)
Abdullah (b. Mes’ûd) tarafından nakledildiğine göre, Hz. Peygamber
(sav) şöyle derdi: “Allah’ım, senden hidayet, takva, iffet ve gönül zenginliği
i stiyorum.”
(M6904 Müslim, Zikir, 72)
...
Ebû Hüreyre’den nakledildiğine göre, bir gün Resûlullah (sav), “Müflis
kimdir, biliyor musunuz?” diye sordu. Ashâbı, “Bize göre müflis, parası ve
malı olmayan kimsedir.” dediler. Bunun üzerine Hz. Peygamber, “Şüphesiz
ki ümmetimin müflisi, kıyamet günü namaz, oruç ve zekâtla gelir. Aynı
zamanda şuna sövmüş, buna iftira etmiş, şunun malını yemiş, bunun kanını
dökmüş ve şunu dövmüş bir hâlde gelir. Bunun üzerine iyiliklerinin sevabı şuna
buna verilir. Üzerindeki kul hakları bitmeden sevapları biterse, hak sahiplerinin
günahları kendisine yüklenir. Sonra da cehenneme atılır.” buyurdu.
(M6579 Müslim, Birr, 59)
Beni Sorarsan?
Boyanın üstüne boya yoktur
Yemez içmezsin karnın toktur
Yolun uzun azmin ile yarışılmaz
Beni sorarsan iyiyim
Gerçi dedik temiz ve iyi
ve masum ve güçlü
ve adil ve gururlu
ve sağı solu belli olmaz
baktığım her yerde gördüm
Boş ver burada hoş kaçmaz
Beni sorarsan iyiyim
Bugün Son
Bugün son baktığım yerde
kalbimi sakin bir günün huzurunda bıraktım
Asla düşünmediğim kadar hızlı
bir daha dönüşü olmayan bir yolda
Çabuk ve asi gülleri sulayan rüzgarın
ılık ilhamıyla yalanın yatağında
Asla pişman olmadığım kadar korkak
sayısız günün hevesinde kurumuş çamurlarda
Bırakıyorum dumanını yalnızlığın
aklımın en soluk inancında
Eyvallah diyecekler
Sabah ola hayrola