21- Amed Şiiri - Ali Fırat Dicle

21-AMED

Ev bajar, deriyeke kevnar e ku ezman tê de digihîje erdê.
Di kelhên wê de westiya demê heye, di bayê wê de zimanê êşê heye.
Her kevirê wê bîranînek e ku ji xweliyan rabûye,
her sîbera wê bêdengiya xatirxwaziyeke nîvco ye.
Û ew kelha…
Ne li dijî ezmanê, belkî li dijî deme wek destanekê rast disekine.
Her kevir peyvek e ku ji xweliyên serdemekê hatiye dinyayê,
her birc wek nobetçiyek ku bi demê re şer kiriye rast disekine.

Li vir ba jî bi awayekî din dixe… Wek ku di her têketina xwe de
tîpên navekî windabûyî ber bi kolanan ve dibe.
Gava derî dixiriqin, ne tenê dar dinalin,
Rabirdür jî di hundirê wan de dinale.
Di vê bajêrê de şev tarî nîne.
Şev, ser bêdengiyeke hezarsalî pêçek yasê ya nazik e.
Stêrk jî giran dibiriqin…
Her yek hesabê êşa ku dîtiye digire.
Ezman, gava digirî, mirov mecbûr dibe çavên xwe teng bike.

Dîcle…
Ne tenê çemek e. Wek bîranîneke birîndar e
ku dengê hezar salan di hundirê wê re derbas dibe.
Stranek kevn e ku ji nav sînga axa şikestî diherike…
Her ronahiyeke ku ser avê wê diteqe dikeve demeke din.
Her qetre sonek jibîrkirî tîne bîra xwe.
Her rûyek ku ser avê wê diteqe dibête çîrokeke din.
Li vir masî jî fêrî bêdeng meşîna nav avê bûne.

Kolên kevirî…
Ev bajar şopên lingan jibîr nake.
Her gav xwe dispêre gavê berê, her goşe
destê xwe dide milê tenêtiyeke din.
Li vir sibeh jî bi giranî şiyar dibe.
Roj bi veşartina şermê xwe hilê.
Di çavên zarokekê de wek lîstikeke nîvco ronahî dilerize.
Di vê bajêrê de navên ku li ser dîwaran hatine nivîsandin
nayên jêbirin…
Heta ba jî fêrî xwendina wan navan bûye.
Lembeyeke kolanê ne tenê şevê ronî dike,
belkî rûyên ku dixwazin jêbirin jî tîne bîra xwe.

Heta çivîk jî gava koç dikin li vir hinekî rawestin.
Wek ku ne rêya xwe, belkî dilê xwe kontrol dikin.
Koç, li cem me, ne tenê dûrketin e…
Parçeyek ji xwe li paş hiştin jî ye.

Û jin…
Bi destmalên xwe yên spî ek ku birîna demê dibendin.
Ger destmalek bikeve erdê, hemû bêdengî girantir dibe.
Hêsir li vir av nîne…
Carinan di axê de tê tevlihevkirin û dibête reh.
Şevên vê bajêrê…
Stranek şînê ne ku kolan bi kolan digere.
Her ronahiya ku ji paceyekê diteqe
dawiya hevokeke nîvco ye.
Li pişt her derî çîrokeke ku bi bêdengiyê mezin dibe heye.

Di vê bajêrê de zarok…
Ew tistên ku bajar dixwaze jibîr bike tîne bîra xwe.
Wek ku pêşerojê li ser kevirêkê dikişînin, dilîstizin.
Xewnên paqij li ser dîwarên qirêj dadixin.
Di vê bajêrê de ax jî jibîr nake.
Gava tov tê ketin, ne tenê riwek dişine, çîrokek jî şîn dibe.
Her bihara derengmayî wek vejînekê tê.
Rojekê zincîr ê bibin av.
Dîwar ê bi bayê re biaxivin.
Kevir cara yekem ê xwe sivik hîs bike.
Ji ber heta ger kevir be jî,
tiştê ku bîranîn heye namire.
Rojekê ger baran dîsa ber bi ezman ve biherike, ev êdî ne ji êşê be…
Ji azadiyê be. Wê rojê
heta kelha jî cara yekem ê bişirîne.

28.03.1993