Bayram Kaya Şiirleri - Şair Bayram Kaya

Biri diğerinden sonra gelen dört aşamada sosyo toplumsa gelişme kaydedilmeden teolojinin ortaya konması pek mümkün gözükmüyor.

Teoloji tekil kişinin doğa karşısındaki yalnızlığı olan ilk duygu ve izlenimleriyle başlasa da, gelişmesini ve gündeme oturmasını; öncelikle ve sadece üretim hareketini baz alarak hüküm sürmekle yapar.

Üretim ilişkisinin temeli de besin bulma ve enerji sağlama olmakla hayatın en temel fonksiyonudur. Üreten ilişki, üretim hareketi sonrasında özelleştirmeye tabii tutulmakla, özelleştirmenin üssel açılımlı süreçleri nedenle insanlığın derin travmasını oluştu.

Sunu ya da kurban, temelinde ilksel oluşun teoloji davranışı değildi. İlk sel oluştaki tutumlar olsa olsa teolojik davranışın ancak bir parçasıdırlar. Sunu ilk sel ataların doğa karşısındaki korku ve sevincinin ifadesi değildi. İlk sel süreç içinde de böyle bir sunu yoktu.

Sunu ilk sel dönem içinde ortaya konan groteskilik gibi parça teolojinin, süreklisi değildi. Sunu kolektif davranışın sonucuydu. Hem de sunu "üreten ilişkiyi ortaya koyan kolektif sürecin işiydi". Bu aşamada sunu bir şeye tapma da değildi.

Ve ilk sunu, ilk sel dönem içinde değil de üreten dönem içinde ortaya kondu. Yamyam barbarların (üretemeyen grupların), üreten gruplara saldırması sonucunda ortaya kondu. Üreten bir grubun daha önce barbarlara saldırmaları gibi yamyamların da üretenlerin kendisine neden saldırdıklarını üreten grup yine kendi eski tutumlarından biliyorlardı.

Totemi yapı "sözlü yasaları olan, sözlü kuralları olan bir çevrime alandı". Totemi yapı totem söylemi diye anlaşılmakla teolojiydi. Ama kolektif sağlamayı örgütlenen yanıyla ve ortak sağlama olan yanıyla da somuttu, gerçekçiydi.

Totem yapı dış dünya içinde oluşan herhangi bir iç ve dış nedenli ve nedenini bilmedikleri dış dünya tepkilerini; yine kendilerine göre olan totem yasalara uyup uymamanın öfke ve memnuniyetine eşleştirebiliyorlardı. İşte bu totem yapının teolojik yanıydı.

Kolektif olan avcı toplayıcı totem yapı, ender de olsa kısmen bol av yaptıkları da oluyordu, toplayıcılık yaptıkları da oluyordu. Bu az biraz da olsa ortaya çıkan depo enerji kolektif yapı özelliğiyle ortaya çıkan depo enerjiydi. Ve bu depo enerji teolojik eşlettirmeleri için harcanabiliyordu.

Derviş bu beklentiyle istiareye yatacaktı. Derviş uçma beklentisiyle rüyalara dalacaktı. Derviş uçmak için teolojisinde kendince bir işaret bekler olacaktı. Ve derviş tam da bu nedenle hiç bir zaman uçağı bulamayacaktı.

Uçağı bulan kişi öznesi değil, kişi özneli toplumdu. Kolektif işlergeli tahrik kapasitesi uçağı bulmanın nedeniydi. Üstelik uçağı bulma işinin "dış tahriki yanında" bir de "iç nedenle olan ikinci bir tahrik ortamı olarak kolektif bir güç ve kolektif kapasitenin" olması gerekecekti.

Çevrenin kişi vücudu üzerinde ışık enerjisini ısınma enerjisine çeviren tahrik etkisi vardı. Ama kişiler ışık enerjisini ısı enerjisine dönüşecek olan uygulayım bir kolektif gücün tahrikinden yoksundular. İlk seller atalar kolektif bir tamamlayıcılıktan eksiktiler.

Teolojiyi ele verecek parça unsurların birinci hali, groteski canlıcı anlamla oluşan durumdu. Nedenini 1. bölümde belirttim. Birinci teolojik hal içindeki kişi, çevresi ile kendisi arasında olan ilişkilerini, kendisiyle başlatır.

Kişinin kendisiyle çevresi arasında başlattığı ilişkinin ilk dayanaklarından biri belki de kişinin dünyaya fantastik eğlenceli yanından bakmaya çalışmasıyla kişinin kendisine yol, iz açıyor olmasıydı.

Açılan yol ve iz kişinin can korkusu ve yaşama sevinci arasında bir bağlanımdı. Bu duyuş sal tutumlar, eğlenceli yandan birbiri ile uyum yapıldı.

İlk sel atalar görülen evreni öylece geçmişten beri var olagelen sıralamalı bir durağanlığın, değişmezliğiyle anlıyorlardı. Ceylan kaçıyor aslan kovalıyordu. Gök gürlüyor kendisi titriyordu. Bu sıralamalar ilk sel atalar için durağan ve değişmezlikti

Kendisinin korkması ve titremesi nasıl yıldırımı şimşeği gök gürlemesini vermiyorsa, teolojik basıncı oluşacak çevresel etkiler de dini ve tanrı anlayışını vermiyordu.

Kolektif güç dışında ne arabayı siz yapıyordunuz. Ne de arabayı yapan güç evrene teşmil edilir tek güçtü. Arabayı yapan güç, evrensel işlerge üzerinde fizik, kimya, kuvvet yasalarıyla kolektif özneydi.

Var oluş dış dünya ile yalıtımın birbirine karşılıklı oluşuydu. Suların karalara düeti gibi. Dağların düz alana karşıtlığı gibi. Ormanın ağaçsız bozkıra karşıtlığı gibi. Çölün vahaya karşıtlığı gibi. Bataklığın açık alana karşıtlığı gibi bir yalıtımın (ortamın) dış dünyaya ve yalıtımların yalıtımla birbirlerine düetiydi.

Organlar iş birliği gibi devasa bir bedene daha çok enerji bulup harcamaktansa; en az dış dünya ilişkisi içinde olan virüs gibi bir var oluşun; bu devasa organizmanın DNA'sını kontrol edip kendisine uygun enerji sentezleri yaptırması daha avantajlı bir düet ve niş alanını doldurmaydı, belki de...

En az dış dünya ile olma yalıtması inorganik bileşiklerle atom düzeyinden hücre düzeyine geçmişti. Böylece en az dış dünya ilkesi hücre düzlemiyle de kişi özneli (bilen ben olan) sürece gelmişti.

Totem meslekli süreçler birçok ön ittifaklı girişmeler sentezini ve birçok da sentez ayrılıkları yapmakla süreç kendi gel git eylemlerini yapan salınımlarını veriyordu.

Kolektif süreç ilk kes birçok totem mesleklerini bir arada entegre ediyordu. Gruplar arası kolektif ilik entegrasyonlu bileşik algılar; ittifak basınçlı baskı ve etki ile ittifak entegrasyonlarını kişilere yükledi.

İttifakı kolektif etki ve kolektif gücün donanımı sayesinde kolektifi oluş kişiler yeteneği haline getirildi. “Kişiler de bir kolektif güç” gibi davranır oldu. Ayrı ayrı gruplar süreci; teknik teknolojik deneyle olan aktarımlar üzerinden kişi becerili süreçler gibi davranışlar ortaya koymaya başlamıştı.

Eksen çağına ilişkin birkaç sosyal ve toplumsal anlayışla olan süreç olaylarını belirtmeden önce sürecin geri bağlanımı olan ön mantığını iyi kavramak gerekiyor.

Başlangıçta insanımsıların (humanoidler) kendi sağlama zorluğu nedenle; sağlanıştı düşünce ve eylemlere yönelir olduğu kendi süreçleri vardı. Bu süreçler içindeki zamanın çok büyük bir bölümünü açlığın karşılanmasıydı. İnsanımsıların davranışları, dinlenme, uyku, oyun, yavru bakımı vs. dışında kalan kısmı açlığın giderilmesi olan gayret tabiyesi tutumlara endeksliydi.

Bu süreç açlığı, karşılanma zorluğu nedenle de en temel sağlama düzeyine de indirir. Çünkü düşünce eylem ve diğer kaygılarınızın hepsi de birer enerjidirler. Bu düşünce ve eylemlerin hepsi de bir enerji sağlamasıyla karşılanırlar. Bunlar enerjinin kaygı şekline, algı ve düşünce şekline dönüşmüş biçimleri olmakla hepsi de birer enerji halleridirler.

İnsanımsılar feno tip olarak benzerimiz olmakla, yüksek sosyal yaşamları ve yüksek soyutlama güçleri yoktu. Bu toplumsal yapı kuramamış olmalarından kaynaklanıyordu. İnsanımsılar ilk groteski mana anlayışının sahibi olan kuşaktı. Groteski bir ruh dünyası içinde sağlama yapan bizimle hemcins olan tiplerimiz insanımsılardı.

İradeleri yoktu. İradeyi istediği zaman ağaca çıkma, çıkılmış kayadan istediği zaman inme gibi yönelimler olarak anlamayınız lütfen. Bu irade inşacı ve doğayı değiştiren bir irade olmamakla kolektifi değildir.

İnsanımsılar çeşitli salınım veren türlü gelgitlerden birileri ya da birkaçı nedenle kendilerini bir bölge yalıtması içinde kıldılar. Bu doğada sağlama yapma dışında, sürü hareketi içinde olmamakla ve diğer insanımsılarla olacak temasları olabildiğince kesmekti. Bu türü koruyan ama hızlı gelişmeyi önleyen bir yansımaydı. İyi özellikler de kötücül özellikler de korunuyordu.