Ben Gülüm
Ben Gülüm, mavidir gözlerim
Ben bir gülüm ama sen kimsin bilelim
Ben Gülüm, şarkı söylediğimde
c. Hayattan İmler:
Şair bazen şirini yazarken yada yazdıktan sonra yaşantıları öylesine değiştirir, öylesine yeniden kurgular ki, o şiirin kişinin hayatıyla bir ilgisi var mıdır, yok mudur, kestiremezsiniz. Sadece varolan şiirin şairin hayatıyla ilişkisini keşfetmeye çalışırsınız.
Aslında, asıl olan, şiirde şairin hayatı mıdır? Bazıları buna önem vermekle birlikte, eleştirmenler genellikle şairin yaptığı, oluşturduğu kurguya büyük önem verirler. Şairin hayatı iyi de, önemli olan şiirdir. Şiir ise hayatın imlerinden hareket edip, yeniden kurgulamadır. Bu tip şiirlerde belki, bir Picasso resmine bakıp, “Ben bir şey anlamadım,” diyen seyircinin hali mevcuttur. Ortada bir eser vardır,büyük emek verilmiştir. Fakat okuyan onu anlamakta zorluk çeker. Neyin gerçek, neyin kurgu olduğunu çıkaramaz, üstelik, kurguların, değişik imgelerin çokluğu, uzak çağrışımlar şiiri öylesine çok boyutlu hale sokar ki, bu noktada şiiri analiz edebilmenin,onu anlayabilmenin özel bir dili olmalıdır. Böyle şiirleri daha iyi anlayabilmek için eleştirmenlerin yorumuna ihtiyaç duyarız. Bu gibi şiirlerde mutlaka bazı ipuçları vardır; ve bunları anlayabilmek için mantığını anlayabilmek gerekir. İlhan Berk’in şu şiirine bakın:
Şairlik umut dağıtma demektir
Şiir başlı başına bir umuttur
İyi bir şiirin sonunda
Ne bulacağını bilemezsin
Sanki derin sulara atılmış
Bir ağ gibidir şiir.
Adam hep huy değiştirir
Tam bir aysarı
Geceleri kan emer
Gündüzleri sincabi..
Niçin günlük hayatta
2.Başkalarının Hayatları:
Şair,kendi dünyasından kafasını kaldırıp çevresini görmeye fırsat bulabilirse (Biraz zor fırsat bulabilir; çünkü kendi yaşamıyla o kadar ilgilidir ki!) orada insanları görecektir. Şairin bir ÇEVRESİ vardır. Çevre kavramı,yavaş yavaş yakın çevreden (aile, okul, mahalle..) uzak çevreye (okul,kent, ülke,dünya) doğru gelişme gösterir. Şairin ilgisi ilk önce kendi çevresinedir. Oradaki insanları görür,onlara şiir yazar. Can Yücel’in “Ben Hayatta En Çok Babamı Sevdim” adlı şiiri bu yakın çevreye, ve onun insanlarına aittir. Aşağıda iki bölümünü aldığımız şiir bu konuda bir fikir verecektir.
“Hayatta ben en çok babamı sevdim.
Karaçalılar gibi yerden bitme bir çocuk
3.Bir Kitap –Bir Dize:
Yazarın, “Bir kitap okudum,hayatım değişti,” sözü doğru mu? Elbet,kitabına göre değişir ve bizim hayattan ne beklediğimize göre. Bazı şeyler için hazırızdır ve bir tetikleyici bekleriz. İşte, genellikle yazma eyleminin başında başka bir yazma eylemi, yani bir kitap, bir yazı, bir şiir bulunabilir. Genellikle bir okur, bir kitabı yada şiiri okurken yazarını aşar ve yazarının aklına hiç gelmeyecek şeyler düşünmeye, düşlemeye başlar. Bazen bir yazarla okuru konuşurken, “ben sizin şiirinizden şunlara çıkarmıştım,” derken, yazar:”ben onları hiç düşünmemiştim,” diyebilir. İşte yazarın ve okurun yaşantılarından ve okumalarından gelen bu “fark” aslında bir başka yazar için yeni uçuşlara vesile olabilir.
Burada bir başka yazardan kesin etkilenmelerden sözetmiyoruz, fakat yazılan bir şiirin bizde uyandırabileceği değişik izlenimlerin bizde yarattığı yeni tetikleyici etkilerden sözediyoruz. Şair, bu şair bunlardan sözetmiş, ben de şunlardan sözedebilirim,diye yeni alanlara açılabilir. Yeni konular, yeni biçemler geliştirebilir.
Çünkü, “hiçbir şey yoktan varolmaz.” Bütün yapıp ettiklerimizin temelinde bizden önce yaşamış, eser vermiş insanların emekleri ve eserleri vardır. Eğer o emekleri ve eserleri yadsıyorsak veya görmemezlikten geliyorsak, ya feci bir inkarcı yada yalancıyız. Her iyi bir şairin arkasında, bir başka (daha başka) iyi şairler yazarlar vardır.
5.Şiirde Ses Boyutu:
Bazı şairler şiirde “Müzikalite”yi dillerinden düşürmezler. Şirde gerçek bir müzik elde etmek mümkün müdür? Öyle olduğu farzedilir. Nasıl mı? Onu özellikle, “Divan Edebiyatı” nazım biçimlerine candan bağlı şakirtlere soralım. Belirli ses değerleri elde etmenin bir yolu şiirde “Vezin”ler kullanmaktır.
1. Şiirde Vezin:
8.Yorum Boyutu:
Her şairin kendine göre dış dünyayı algılaması ve yorumlaması vardır. Bu algılama ve yorumlama işine çeşitli etmenler karışır.
a.Şairin özgeçmişi,
b.Şairin şiir anlayışı,poetikası
c.Beslendiği kaynaklar, sevdiği şairler
Yecüş – Mecüş Milleti
Çok alametler belirdi Kaf Dağının ardında
Alpler diyarında Semerkant ilinde Fergana’da
Hepsi de silahlıydılar Ahalteke atlarına bindiler
Tarih Düşmek 1: 23.Eylül.2010
Bundan böyle tarih düşeceğim günlere,aylara
Saatlerin adını alıp adım gibi koyacağım kağıtlara
Oturduğum yere oturdum,diyeceğim; öldüğüm yere öldüm.




-
Melaike Hüseyin
Tüm YorumlarGüzel bir manzara olmuş yine Hocam! Günlük gibi.
Hanımefendiye selamlar. İncir olacak da yenmeyecek mi Hocam! :-) Avrupada tane ile satılıyor şu incirler. Tanesi söylemesi ayıp, bidolar. Gurbetçim durur meyve tezgahı önünde, bakar şu memleketinden gelen teker teker kağıda sarılı, içi bal dışı ...