Recep Akıl Şiirleri - Şair Recep Akıl

Muaz bin Cebel Sahhabi… Medine’nin Hazrec kabilesindendir. Bu yanından dolayı ensardan olarak bilinir. Efendimiz aleyhisselâmın vahiy kâtipleri arasındadır. MS 605 de Medine’de doğdu ve 640 yılında Ramle’de vefat etti. Vahiy kâtibi olması sebebiyle Rasulullah’ın hep en yakınında olmuştur. Bu ayrıcalık onun İslam Fıkhı konusunda da bir otorite yapmıştır.

18 yaşındayken ikinci Akabe Biati’nde Müslüman olmuştur. Hicret zamanında evini Abdullah bin Mesut ve Cafer-i Tayyar ile paylaşmıştır. Bedir, Uhud, Hendek, Beni Kureyzâ muharebelerine ve Hayber fethine katılmıştır.

Mekke’nin fethine katıldı. Daha sonra yapılan Huneyn Muharebesi sırasında efendimiz aleyhisselâm tarafından Mekke'ye vekil yönetici olarak atandı. Bu yöneticiliği sırasında efendimiz aleyhisselâmın tavsiyesiyle halka Kur’an’ı öğretip dinin esaslarını anlattı. Bu görevinin tamamlayıp tekrar Medine’ye dönerek Kur’an ve din bilgilerini öğretmeye burada da devam etti.

1480 – 1553 (ölüm tarihi kesin değildir) yılları arasında yaşamış Sultan II. Bayezıd döneminde Enderun’da matematik eğitimi görüp daha sonra aynı yerde öğrenci yetiştirmiş bir eğitimcidir. Aynı zamanda minyatür sanatçısı, hattat ve usta bir silahşordur. Dedesinin devşirme olduğuna dair kesinleşmemiş ipuçları vardır. Hayatı üstüne bilgiyse yok denecek kadar azdır.

Sopalarla oynanan ve bir tür savaş oyunu olan ‘matrak’ isimli sporda ustalığından dolayı ‘matrakçı’ lakabıyla anılmıştır. Değişik silahları kullanmaktaki ustalığıyla da bilinen Matrakçı Nasuh türlü silah ve mızrak oyunlarındaki ustalığı nedeniyle Osmanlı ülkesinde ‘üstad’ ve ‘reis’ olarak tanınması için 1530′da Kanuni Sultan Süleyman Han tarafından kendisine verilmiş bir beratı da vardır.

Kullandığı bu silahların nasıl kullanılacağına ve dövüş yöntemlerine dair bilgileri içeren ‘Tuhfetü’l-Guzât’ (Gazilere Armağan) isimli bir kılavuz kitap da yazmıştır.

Tarih, nerede ne olmuş, kimlerle kimler savaşmış, kim kazanmış kim kaybetmiş, kimler kimlerle barışmış sonra yeniden niçin savaşmış. Kim kimin toprağını işgal etmiş kim kime ne vermiş, kimden ne almış, ihtilaflar, ittifaklar kimler arasında olmuş neler olmuş neler bitmiş vs. vs. vs. değildir elbette.

Tarih, olaylardan çok o olayların içindeki insanı yazar. İnsan üzerinden de sonuca gider. Tabi başrolde insan olunca o insandan hem kahraman hem anti kahraman çıkıyor.

Kindî ya da tam adıyla Ebu Yusuf Yakub bin İshak el-Sebbah el-Kindî Bugün Irak sınırları içerisinde bulunan Kûfe’de doğdu. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemesine rağmen dokuzuncu yüzyılın başında doğduğu tahmin edilmektedir.

Arabistan’ın köklü kabilelerinden biri olan Kahtân soyundandır. Kindî’nin ataları İslam öncesi dönemde Kinde bölgesinin yönetimini uzun süre ellerinde bulundurmuşlardır.

Ebû’l İz İsmail İbni Rezzaz El Cezerî; kısaca El Cezerî… Sibernetik* alanında ilk sözleri söylemiş, bu alanın kurucusu olarak kabul edilen Müslüman bilim adamı… İlk robotu yapıp çalıştırdığı kabul edilen el Cezerî aynı zamanda Leonardo da Vinci’ye de ilham kaynağı olmuş bir bilim adamı bir mühendistir.

Bilindiği gibi sibernetik; haberleşme, kontrol, denge kurma ve ayarlama ilmidir. Bu ilim gerek insanlarda, gerekse makinelerde karşılıklı bilgi alışverişi, kontrol ve denge durumunu incelemekte ve bu sistemi geliştirmeye çalışmaktadır. Bu ilmin gelişmesiyle bugün elektronik beyinler ve otomasyon denilen sistemler ortaya çıkmıştır.

Yazdığı “Mekanik Hareketlerden Mühendislikte Faydalanmayı İçeren Kitap" anlamına gelen (El Câmi-u’l Beyn’el İlmî ve El-Amelî’en Nâfi fî Sınâ'ati'l Hiyel,) isimli kitapta 50’den fazla cihazın kullanım esaslarını, yararlanma imkânlarını, çizimlerle göstermiş olan el Cezerî aslında zanaatkârlık geleneğinin bir parçasıdır. Bu sebeple mucitten daha çok, cihazların teknolojisine değil de işçiliğine ilgi duyan, buluşlarını karmaşık teorik hesaplamalar yerine deneme yanılma yöntemiyle ortaya çıkaran pratik bir mühendis ve bir mekanikerdir.

Batılı bilim adamlarınca ‘15. yüz yılın astronomu’ unvanıyla tanınan Türk matematikçi ve astronomi bilgini Uluğ Bey, aynı zamanda Timur İmparatorluğu’nun 4. sultanıdır. Asıl ismi Mirza Muhammed Ṭaragay bin Şâh Ruḫ olan ama dedesi Timur tarafından sevilmesi sebebiyle Timurlulardaki ‘emîr-i kebîr’in’ Türkçe karşılığı ‘Uluğ Bey’ unvanıyla bilinir.

Babası, Timur'un küçük oğlu Şâhruh, annesi Gevher Şâd'dır. 1394 yılında Azerbaycan’ın Sultaniye kentinde dünyaya geldi. Timur’un sarayında dinî ilimlerin yanı sıra mantık, matematik ve hey'et (astronomi) eğitimi aldı. 1404’te henüz on yaşındayken Timur tarafından Muhammed Sultan’ın kızı Öge Begüm ile evlendirildi.

Timur’un Çin üzerine gerçekleştireceği sefere katıldı. Ancak Timur’un 18 Şubat 1405 tarihinde Otrar’da ölmesi üzerine onun naaşıyla birlikte Semerkand’a geri dönmek üzere harekete geçti.

Şehirlerde meyve vermeyen ağaçlar çoğalmışsa, o memleketin insanları sefahate düşmüşler demektir. İBN-İ HALDUN

İbn-i Haldun büyük İslâm tarihçisi... Kırâat ve fıkıh âlimi... Devlet Adamı, Sosyoloji Biliminin kurucusu... İsmi, Abdurrahmân bin Muhammed Hadramî, künyesi Ebû Zeyd, lakabı Veliyyüddîn'dir. Aslen Yemen'in Hadramut şehrinden olduğu için Hadramî, ailesi Tunus'a hicret etmeden önce Endülüs'ün İşbiliyye şehrinde oturduklarından İşbili isimleriyle de anıldı. 1332 (H. 732) senesinde Tunus'ta doğdu. 1406 (H. 808) senesinde Kahire'de vefat etti.

Modern historiyografinin, sosyolojinin ve iktisat biliminin öncülerinden kabul edilen yüzyıl düşünürü, devlet adamı ve tarihçisi olan İbn-i Haldun köklü bir aileden geldiği için iyi bir eğitim aldı. Tunus ve Fas'ta devlet görevlerinde bulunduktan sonra Gırnata ve Mısır'da çalıştı. Kuzey Afrika'nın o dönem istikrarsız ve entrikalarla dolu siyasal yaşamı 2 yıl hapiste yatmasına neden oldu.

Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed el-Biruni, 973 yılında bugünün Özbekistan’ı sayılan Harezm’de doğdu. Bilim konuları ile ilgili ilk eğitimini bölgenin hükümdar ailesinden olan Ebu Nasr Mansur’dan edindi. Ebu Nasr Mansur, seçkin bir matematikçi ve gökbilimciydi. El-Biruni’ye Öklid geometrisi ve Batlamyus astronomisini öğretti.

11. yüzyılın önemli Müslüman hükümdarlarından Gazneli Mahmut Hindistan’a yaptığı seyahatlerde El-Biruni’yi yanında götürdü. El-Biruni, 1017-1030 yılları arasında Hindistan’da yaşadı ve bu dönemde meşhur kitabı Kitab’üt-Tahkik Ma li’l-Hind’i yazdı.

Ebū Cafer Muhammed bin Mûsâ el-Hârizmî (bilinen adıyla El-Hârizmî) kesin olmamakla birlikte 780 yılında İranlı bir ailenin evladı olarak Büyük Horasan’ın Harizm şehrinde (Özbekistan) doğmuştur.

Temel eğitimini burada alan Hârizmî, gençliğinin ilk yıllarında Bağdat'taki ileri bilim atmosferinin varlığını öğrenince ilmi konulara olan merakı onun Bağdat’a gelmesine ve buraya yerleşmesine ve ilmi çalışmalar yapmasına vesile olur.

Devrinde bilginleri himayesi ile meşhur olan Abbasi halifesi Me’mûn Hârizmî’deki ilim kabiliyetinden haberdar olunca onu kendisinin inşa ettirmiş olduğu Antik Mısır, Mezopotamya, Yunan ve Hint medeniyetlerine ait eserlerle zenginleştirilmiş, ‘Bilgelik Evi’ olarak da bilinen Saray kütüphanesi Beytülhikme’nin idaresinde görevlendirir.

Hayatı ve şahsiyeti hakkında pek az şey bilinen Yunus Emre, Anadolu Selçuklu Devleti'nin dağılmaya ve Anadolu'nun çeşitli bölgelerinde küçük-büyük Türk Beylikleri'nin kurulmaya başladığı 13. yüzyıl ortalarından 14. yüzyılın ilk çeyreğinde Orta Anadolu havzasında doğup yaşamıştır.

Yunus Emre’nin yaşadığı yıllar, Anadolu Türklüğünün Moğol akın ve yağmalarıyla, iç kavga ve çekişmelerle, siyasi otorite zayıflığıyla, dahası kıtlık ve kuraklıklarla perişan olduğu yıllardır.