Kültür Sanat Edebiyat Şiir

  • karacaoğlan04.10.2007 - 17:21

    KARACAOĞLAN NEREDE DOĞDU
    Karacaoğlan’ın nerede,ne zaman doğduğu ile nerede, ne zaman öldüğü konusunda belgeye dayalı kesin bilgiler bulunmadığı ifade edilmektedir.
    Araştırmacılar Karacaoğlan’ın şiirlerinde kendisinden bahsettiği mısralardan, halk arasında anlatılan hikayelerden, söylentilerden, efsanelerden yola çıkarak bir sonuca ulaşmaya çalışmışlar…
    Ancak Karacaoğlan halk tarfından öyle benimsenmiş, sahiplenilmiş ki şiirlerinde geçen yer adları dilden dile dolaşırken değişikliğe uğramış.
    Bir şiirinde ”Varsak’dır durak yerimiz” derken bir başka şiirinde ”Göğçe idi benim yerim durağım” demekte,yine bir başka şiirinin yer belirten mısrası bir yerde “Binboğa’dır benim ilim” şeklinde söylenirken bir başka yerde “Erzurum’dur benim ilim” şeklinde söylenmektedir.
    Şiirlerinde buna benzer çok değişik söylenişler mevcuttur.
    Bu farklılıkların, Karacaoğlan şiirlerinin, türkülerinin başkaları tarafından tekrarlanırken, ağızdan ağza geçerken veya derlenirken,söyleyenlerin veya derleyenlerin arzuladıkları şekilde değiştirmelerinden kaynaklandığı düşünülmektedir.
    Şiiri,türküyü söyleyen kişiler, Karacaoğlanın adı yerine kendi adını,sevgilisinin adı yerine kendi sevgilisinin adını,memleketin ismi yerine kendi memleketinin ismini monte ederek söylemişlerdir.
    Onun için bütün sevdalılar Karacaoğlan’dır, onun için Karacaoğlan’ın sevdiği kızın ismi ”Türkçe isimler sözlüğü” içinde yer alan isimlerden her hangi biridir, onun için bölgedeki bütün iller,köyler,yaylalar,dağlar Karacaoğlan’ın mekanıdır.
    Şiirler gibi rivayetler de muhteliftir. Kilis, Gaziantep, Kahramanmaraş, Osmaniye, Adana ve Mersin’de bir çok köy Karacaoğlan’a sahip çıkmaktadır. Hatta Ege Bölgesi Türkmen aşiretlerinden Karakeçililer Karacaoğlan’ın kendi aşiretlerinden olduğunu iddia etmekte, Belgrad’lı olduğuna ilişkin menkıbeler bile bulunmaktadır.
    Araştırmacıların mutabık oldukları tek gerçek ise Karacaoğlan’ın Çukurova, Toroslar ve Gavur Dağı bölgesinin bir ozanı olduğu ve 17. yüzyılda yaşadığıdır.
    Karacaoğlan’ın nerede doğduğu ve nerede öldüğü konusundaki görüşlerin isabetini bu genel çerçeve içinde değerlendirmek gerekmektedir.
    Karacaoğlan’ın doğduğu yer konusunda iki görüş ağırlık kazanmıştır.
    Birincisi Osmaniye’nin Düziçi ilçesinin Varsak köyü, ikincisi ise Adana’nın Feke ilçesinin Gökçe köyüdür.
    Birinci görüş, yani Karacaoğlan’ın Düziçi İlçesinin Varsak (Farsak) köyünde doğduğu iddiası Akşehirli gezgin Ahmet Hamdi Efendinin anılarına dayanmaktadır. Bu konudaki en eski yazılı kaynak da budur. Hoca Hamdi Efendi 1876 yılında Varsak köyüne gelmiş ve Karacaoğlan ile ilgili bilgileri burada hatıra defterine kaydetmiştir.
    Hoca Ahmet Efendi bu tespitini çok inandırıcı delillere dayandırmıştır. Anılarında Karacaoğlan’ın babasının adından sülalesinin namına, gerçek isminden fiziki görünümüne, yaşadığı olaylardan temas ettiği kişilere varıncaya kadar çok detaylı bilgiler vermiştir.
    Kaynaklarda Karacaoğlan’ın tahminen 1606-1689 yılları arasında yaşadığı hususunda kayıtlar mevcuttur. Hoca Ahmet Efendi ise Karacaoğlan’ın 96 yaşında öldüğünü kaydetmiştir. Bu iki bilgi birleştirildiğinde Karacaoğlan’ın 1700’lü yıllara kadar yaşadığını kabul etmek gerekir. Bu durumda Hoca Ahmet Efendi anılarını Karacaoğlan’ın ölümünden yaklaşık 180 yıl sonra yazmıştır. Bu süre toplum hafızası için uzun bir süre değildir.
    Hoca Ahmet Efendinin Varsak köyüne geldiği 1876 yılında Varsak’ta yaşayan 80-90 yaşlarında bir insanın dedesinin dedesi Karacaoğlan’ın çağdaşı olmaktadır. Dede ile torununun 10-15 yıl birlikte hayatta olabilecekleri düşünüldüğünde bilgiler iki kuşak sonraya aktarılmıştır ki, bu bilgilerin gerçek olma ihtimali yüzde yüze yakındır. Hoca Hamdi Efendi tarafından Karacaoğlan’ın mensubu olduğu belirtilen sayıloğulları ailesinin bugün hâlâ Varsak’ta yaşıyor olması, bu bilginin doğruluğu konusunda hiçbir şüpheye yer bırakmamaktadır.
    Diğer araştırmalar ise genellikle Cumhuriyet dönemi araştırmalarıdır. Bunlar daha çok Karacaoğlan’ın şiirlerinde geçen yer isimlerine, rivayetlere ve efsanelere dayalıdır.
    Şiirlerinde geçen yer isimlerinin yukarıda bahsettiğimiz nedenlerle gerçekleri yansıtmaktan uzak olduğunu kabul etmek gerekir.
    Rivayetler ise aradan geçen uzun zaman nedeniyle çeşitlenmiş,hangi rivayetin doğru olabileceğini kestirme imkanı ortadan kalkmıştır.
    Sonuç olarak Ahmet Hamdi Efendinin anıları bilgiye dayalı olup, günümüzde artık yazılı bir belge niteliği kazanmıştır.
    Yani Karacaoğlan’ın Osmaniye'ye bağlı Düziçi ilçesinin Varsak köyünde doğmuş olması en güçlü ve tek bilimsel görüştür.

    Sabri ALTUN