Kuş Dili Şiiri - Hatice Güzen

Kuş Dili: Kuşdilini kullanma amacı başkalarının anlamaması içindir. Bu dili kullananlar, konuştukları dile çeşitli sesler ekleyerek ya da sözcüklerin yapısını, şeklini değiştirerek kendi aralarında gizli bir şekilde anlaşmaya çalışırlar. Öğrenilmesi kolay kurallara dayanan kuşdili, genellikle ilk kez duyan çocuklarca zekâ oyunu olarak algılanır. İnsanların sözlü olarak konuştukları kuşdilinden başka, yazı dilini kullanarak, konuştukları kuşdili türleri de bulunmaktadır. Amaç başkalarının anlamaması için kendi aralarında şifreli konuşmaktır. Rus İşgalinde ve Milli Mücadele döneminde bölge insanının savaş ve direnişinde, haberleşmesinde gizli iletişim aracı olarak kuşdilini kullandığına dair kayıtlar vardır. Kelimenin hecelerine karga sesine benzetilerek g’li heceler eklenmesiyle yapılan konuşma için ise ‘karga dili’ veya ‘kargaca’ denmektedir. Gümüşhane yöresinde bunlara ilaveten “ku” hecelerinin eklenmesiyle oluşturulan bir de “keklik dili” adlandırılmasına rastlanmıştır. Kuş dili en çok kullanılan şekliyle konuştuklarını etraflarındakilerden saklamak isteyenlerin ca, ce, cı, ci, co, cö, cu, cü; ga, ge, gı, gi, go, gö, gu, gü; fa, fe, fı, fi, fo, fö, fu, fü; va, ve, vı, vi, vo, vö, vu, vü; ba, be, bı, bi, bo, bö, bu, bü; ya, ye, yı, yi, yo, yö, yu, yü; pça, pçe, pçı, pçi, pço, pçö, pçu, pçü; ska, ske, skı, ski, sko, skö, sku, skü; htabata, htebete, htıbıtı, htibiti, htoboto, htöbötö, htubutu, htübütü; sra, sre, srı, sri, sro, srö, sru, srü; sta, ste, stı, sti, sto, stö, stu, stü hecelerinin kalınlık incelik ve düzlük yuvarlaklık uyumuna uyularak, kelimeyi oluşturan açık hecelerin sonuna ve kapalı hecelerin açık duruma getirilerek içine eklenmesi suretiyle konuşulur. Örneğin “Ben seni seviyorum.” cümlesi kuşdiliyle şu şekillerde söylenir: c’li hecelerle: Becen sece-nici sece-vici-yoco-rucum. g’li hecelerle: Begen sege-nigi sege-vigi-yogo-rugum. f’li hecelerle: Befen sefe-nifi sefe-vifi-yofo-rufum. v’li hecelerle: Beven seve-nivi seve-vivi-yovo-ruvum. b’li hecelerle: Beben sebenibi sebevibiyoborubum. y’li hecelerle: Beyen seye-niyi seye-viyi-yoyo-ruyum. pça’lı hecelerle: Bepçen sepçenipçi sepçevipçiyopçorupçum. ska’lı hecelerle: Besken seskeniski seskeviskiyoskoruskum. sra’lı hecelerle: Besren sesrenisri sesrevisriyosrorusrum. sta’lı hecelerle: Besten sestenisti sestevistiyostorustum. Kaynak: kulturportali.gov.tr