Bir Göç Hikâyesi Şiiri - Ali Sökel

Dedem sonu gelmeyen yokluktan kurtuluşu köyden göçte bulmuş. Bunu Aydın’dan ziyaretine gelen asker arkadaşı, durumunu gördükten sonra aklına sokmuş ilk. Hatta o, Aydın’a göçmesini söylemiş. Tabii yokluğun üzerine yaşadığı bazı olaylar da dedemin bu kararını pekiştirmiş. Akan bir suyun hemen altında olduğu için en verimli, adına “Harım” dedikleri bahçeleri varmış. Onlar için en değerli, gözüne baktıkları bahçede olanları hırsızlarla beraber yerlermiş çoğu zaman. Hele ki bulup bir yere sakladığı, aylarca bal beklediği arının balının çalınmasıyla dedemin köye tutunduğu son dal da kırılmış. Köyde yürümesini bilen herkesten bir iş beklenirmiş. Daha 5-6 yaşlarındayken tarlaları sürmek için besledikleri iki büyükbaş hayvan veya oğlaklarla başlarmış çobanlık. Az büyükler davar peşlerinde gezermiş. En büyük iki halam da nineme yardım ederlermiş tarla işlerinde. Beşikte olana 3-4 yaşlarındakiler bakarmış. Ninem çok zaman hamile olduğu halde yapmış bütün işleri. Veysel amcam, büyükbaşları yaylaya götürdüğü bir gün Sarı kaybolmuş. Dönüş zamanı yaklaştığı için etrafa çok koşmuş ama bulamamış. “Sarı!..” diye çağırmaları, yaylayı çevreleyen tepelerde yankılanmış. Başka çobanlar döndüğü ve artık akşam da olduğu için “Belki eve dönmüştür” umuduyla eve gelmiş. Evde hemen Sarı’yı aramış, tabii bulamayınca başından kaynar sular dökülmüş. O zaman hayvanlar o kadar kıymetli ki; insanlardan daha değerli. Gitmiş, yavaşça nineme sormuş, “Sarı gelmedi mi?” diye. Ninem, amcamı öyle azarlamış ki; “Git, bulmadan gelme” demiş. Amcam gecenin içinde kaybolmuş yaylaya doğru. Karanlıkla beraber korkusu da artıyormuş. “Sarı” sesleri, gece yankılanmış bu sefer dağlarda. Artık ümidini kesen amcam, bir yerde kayaların üzerine doğru geldiğini duymuş. Onun, köyde canavar dedikleri kurt olduğunu anlamış. Öyle bir koşmaya başlamış ki; yürüyerek yarım saatten fazla süren yolu hiç ardına bakmadan bitirmiş. Köye girdiğinde hâlâ koşuyormuş korkudan; bir adamı görünce ancak gelmiş aklına durmak. Sabah erkenden yola düşmüş. En büyük korkusu, canavarlara yem olmasıymış Sarı’nın. Ama öyle bir yerdeymiş ki; Rabbine şükretmiş. Yaylada eskiden büyükçe olan gölün içinde biri tam, biri de yarım olan iki ada vardı. Sarı’yı, o yarım olan adanın içinde otlanırken bulmuş. Her sabah ninem ekmek yaparmış şafak sökerken. Ocakta pişirdiği ekmeği arkasına, sofraya atarmış. Bunun, yedikleri günün tek öğünü olduğunu bilen çocuklar ekmeği kapışır, anında mideye indirirlermiş. Ninemin ocaktan dönünce, “E gene mi bitti, kalmadı mı?” diye sorduğuna çok şahit olmuşlar. Ama ninem hiç dert etmezmiş, çilekeş kadınmış. O halde tarlaya çalışmaya gidermiş. Evde kalan çocuklar ne yer içer, çok da umurunda olmazmış. Bazı günler gece iyice bastırdığı halde ninem dönmezmiş. O günler vakti saat değil güneş söylermiş. Babamlar en az 5-6 çocuk ağlaşarak yola çıkarlarmış. Komşuları, “Ananız yine mi gelmedi, gelin bakalım” der, yemeleri için bir şeyler verirmiş. Dedemlerin evi, karşısı köyün mezarlığı olan küçük bir vadinin başındaymış. Babamlar çobanlığa başlayana kadar ninemi beklerken hep o vadide kışın karda, yazın kumda kayarlarmış. Giysileri de ninemin küçük tezgâhında adına göynek dedikleri kolu iyice uzun olmayan, boynu açık, sert bir dokumaymış. Çok sert olduğu için rahatsız edermiş ama yoklukta diken olsa bir zaman sonra batmaz olurmuş insana. Dedem içinde sakladığını açık edince o güne kadar halini sormayan akrabaları hayvanlar için yiyecek bir şeyler getirmişler. Şartlar insanların duygularını da vahşileştiriyor sanki… Tabii dedem kararından dönmemiş… Dedem, bu düşüncelerle Veysel amcamı da yanına alarak Denizli’de bir bahçede bekçilik yapan akrabasını ziyarete gitmiş. Durmuş Dayı, bizim komşu köyden gelip küçük bir tarla almış, başka birinin bahçesinde de bekçilik yapıyormuş. Ona durumu anlatınca yakınlardan tarla bakmışlar. Hemen alt tarafta olan büyükçe bir tarla için konuşup anlaşmışlar. Tamamını köydeki tarlaları satınca ödemek üzere bir miktar kapora vermişler. Dedem köye gelince, ciddiyetini anlayanlar önüne geçmişler, “Rezil olursunuz, bilmediğin yere gidiyorsun” demişler. Tarlalarını hızlıca satan dedem kararlılığını göstermiş. Hatta dedemin kaynı, “Orada rezil olursunuz. Bak zahireni ayırırım. Heybeni getir, doldurur gidersin” demiş kendinden emin bir şekilde. Kader bu ya… Dedem aradan bir yıl geçtikten sonra aynı heybeyle varmış yanına ama bir farkla… Heybe, dedemin yetiştirdiği sebze meyveyle doluymuş çeşit çeşit. Ayrılık zamanı… Denizli’ye giden bir kamyon ayarlanmış. Zaten az olan eşyayı kamyondaki yükün üzerine yerleştirmişler. En son olarak da çocukları uygun yerlere oturtmuşlar kasasında. Babamlar ona canavar demişler o zaman; “yol canavarı”. Hatta küçükken köyde ilk defa bir kamyon ve arkasında cip gördüklerinde korkmuşlar. Kamyonun toz bulutunun ardında gidiyormuş küçük bir cip. “Arkasından giden nedir?” diye sorulunca köyün kadınlarından birisi, “Öndekinin yavrusu” demiş. O gün herkes üzgünmüş… Gidenler için yarın ilk defa bu kadar karanlıkmış. Köyden bu ilk göçün hüznü herkesin üzerine çökmüş. Köyde kalanlar Teslime halam ve dedem ile iki babam olmuşlar. Köyde okulun kapanmasına bir ay kadar olduğu için onlar sonra gelmek üzere kalmışlar. Halamla dedem de hayvanları yaya olarak getirmek için kalmışlar. Hayvanlarla ancak üç günde Denizli’ye varmışlar. Yeni yurtlarında ilk işleri, kendilerine bir baraka yapmak olmuş. Hayvanların gelmesiyle hemen onlar için yataklık dedikleri ağıl yapmışlar. Sonra uzun zaman, aldıkları yeri tarlaya çevirmekle uğraşmışlar. Çalılıkları temizlemişler, sonra bataklık olan yerlere kesik denilen hendekler kazmışlar. Kaderin garip cilvesi işte… Köyde yokluğunda tarlaya suyu yaklaştırmak iken dertleri, burada tarladan uzaklaştırmak olmuş. Bir de evlerinin tarlanın tam ortasında olduğuna bir türlü inanamamışlar. Adeta vermek için bahane arıyormuş tarla; o kadar verimliymiş ki… Yokluktan bolluğa ermişler. Köyün taşlı tarlalarında yiyemedikleri her şeye burada fazlasıyla doymuşlar. Köyde ancak bir bacak kadar olan darının boyunun insanı aştığını görmüşler… Tabii “insanı aşan darının boyu” bizim köye varıncaya kadar dilden dile ağaçların da boyunu aşar olmuş. Sonrası mutlu bitince dedemin göçü, başkalarına da köyden gitmek için sebep olmuş. Ama burada bolluğa ve rahata kavuşsalar da köylerini hep özlemişler. Denizli’nin Honaz’a en yakın bölgesinde olan yeni yurtlarından tam da ardına denk gelen köylerine, Honaz Dağı’nın ardına özlemle bakmışlar hep.