Akıl Oyunu Şiiri - Şevki Çiftçi

AKIL OYUNU

​Gel Sofestai konuşalım biraz,
Şu boş inkârında kalmasın garaz,
Vahiysizse akıl bitmez itiraz,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın,

Tabiat dediğin de bir sanattır,
Söyle sence bu alem kaç kanattır,
Söylediğin sözler hep kanaattır,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Zemin bir sahnedir, gökyüzü tavan,
Hikmetle bakmazsan her işin yavan,
Boşlukta dönüyor bak koca kervan,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Gözdeki perdeyi ilimle kaldır,
Mahlûka bakıp da Hâlık’ı buldur,
Vahiy tek pusula, mutlak bir yoldur,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Düşünce mihenge vurulmak ister,
Hakikat ehli de sorulmak ister,
Güneş bir gün gelip dürülmek ister,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Bir akıl oyunu senin yaptığın,
Tahta mı çamur mu nedir taptığın,
Nasıl desem bilmem yoldan saptığın,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Tesadüf diyerek yolu şaşırma,
Akıl bardağını boşa taşırma,
Nefsinin sesini Hak'tan aşırma,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Güneş dürülünce uyanır insan,
Fayda vermez o gün ne şöhret ne şan,
Hayattayken uyan, Hakka gel inan,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Kendi vücuduna dön bir bak hele,
Tesadüf sığar mı dimağa, dile?
Ruhun bir ummandır, sığmaz menzile,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Ömür bir rüzgârdır, eser de geçer,
Herkes ne ekti ise onu biçer,
Akıllı olanlar Hakk’ı yol seçer,
Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın.

Şevki Çiftçi

Şiir Künyesi: Akıl Oyunu

• ​Şiir Adı: Akıl Oyunu

• ​Şair: Şevki Çiftçi

• ​Tema/İzlek: İnanç-akıl dengesi, yaratılışın gayesi, inkârın eleştirisi ve hakikat arayışı.

• ​Hissiyat (Ton): Didaktik (öğretici) ve eleştirel. Şair, bir muhataba (Sofestai/Sofist) seslenerek onu sorgulamaya iten nasihat edici bir üslup kullanmış.

• ​Anahtar İmgeler: * Sofestai: Kuşkucu, inkârcı düşünceyi temsil eden figür.

• ​Güneşin dürülmesi: Kıyamet ve hakikatin kaçınılmaz sonu.

• ​Vahiy pusulası: Aklın tek başına yetersiz kaldığı yerde yol gösterici rehber.

• ​Kervan: Kozmik düzen ve kainatın akışı.

• ​Biçimsel Yapı: 11’li hece ölçüsüyle yazılmış, halk şiiri geleneğine (koşma tarzı) yakın bir yapı. "Gerçeğe ulaşmak için ne yaptın" dizesi bir nakarat (redif) gibi kullanılarak vurgu pekiştirilmiş.

• ​Unutulmaz Mısra: "Vahiysizse akıl bitmez itiraz" veya "Zemin bir sahnedir, gökyüzü tavan."

​Kısa Analiz: Şiir, aklın bir "oyun" haline getirilip hakikatin üzerini örtmek için kullanılmasına bir itiraz niteliğinde. Şair, tabiatı bir sanat eseri olarak tanımlayıp (sanatlılık delili), "tesadüf" kavramını dimağa sığmayan bir mantık hatası olarak nitelendiriyor. Özellikle aklın ancak vahiy ile tamamlanabileceği tezi üzerine kurulu bir metin.

Çölde Gül Açtı Kitabı Sayfa; 61