Vadi Tohma; kalker, yalı,
Ziyaretçi insan seli,
Darende’nin nazlı gülü,
Tiryandafil onun adı.
Şu Malatya ilimizde,
Darende’de, bahçemizde,
Yıllar var ki, gönlümüzde,
Tiryandafil onun adı.
Tiryandafil de ne demek;
Otuz yapraklı gül demek,
Bu nasıl gül, nedir hikmet,
Tiryandafil onun adı.
Bu güzellik nedir sence?
Rabbim her yıl takar gonca,
Darende’ye denmiş, Rumca
Tiryandafil onun adı.
Elazığda ‘Tevrizi gül’,
Vanda denir ‘Şimşiri gül’,
Sor, öğren de hikmeti bul,
Tiryandafil onun adı.
Osmanlıca Verdi ebyaz,
Çünkü çiçek krem beyaz,
Hoş kokulu, biraz da naz,
Tiryandafil onun adı.
Diken iri, tek tip olur,
Meyve gelir, çiçek ölür,
Kış basınca çıplak kalır,
Tiryandafil onun adı.
Aradım, sordum yıllarca,
Çok sevindim, zor bulunca,
Otele adı konunca,
Tiryandafil onun adı.
Bu şiire oldu konu,
Döne Sutay dikmiş onu,
İşte bu sevdanın sonu,
Tiryandafil onun adı.
Somuncu Baba’da culûs
Kokusunda vardır Hulûs
Bu gül bu yöreye mahsus,
Tiryandafil onun adı.
Hamidi Veli himmeti,
Vermiş bu güle kıymeti,
Bana bu yüzden daveti
Tiryandafil onun adı.
Özçelik der, ne yapmalı,
Elbirlik gönül vermeli,
Tohma, gülistan olmalı,
Tiryandafil onun adı.
Kayıt Tarihi : 4.07.2026 02:30:00
Şiiri Değerlendir
© Bu şiirin her türlü telif hakkı şairin kendisine ve / veya temsilcilerine aittir.
Darende ilçemizin eski adı Tiryandafildir. Adını Rosa alba adlı bir gül türünden almaktadır. Bu tür esasen bir yağ gülü olup 'Sakız gülü, Tiryandafil, Verdi ebyaz, Şimşiri, Tevrizi gül' isimleriyle literatüre geçmiştir. Vanlılar bu gülden bir reçel yaparlar, adı Şimşiri reçelidir. Vanlıların bir nüktesi var: Vanlıyım diyene de derler ki, Şimşiri reçeli yedin mi? Yemediysen Van'ı ve Vanlıları bilmezsin. Elazığ, Malatya ilimiz ile sınırdır. Burada da eski konakların bahçesinde R. alba dediğimiz kokulu beyaz güller bulunmaktadır, eski bir bahçe gülümüzdür. Nusaybin'e beyaz güller şehri diyenlerin de ilham kaynağı R. albadır. Tohma vadisi ve akarsuyu yöreye bir mikroklima özelliği kazandırmaktadır. Soğuk ve nemli iklimi seven Tiryandafil, bu yüzden Darende ilçemizde çok iyi gelişim göstermektedir. Muhtemelen 2009 yılıydı, böyle bir gülün varlığını Tiryandafil adlı otelde kalınca öğrendik ve peşine düştük. Bir kaç yıl aradık. Sonunda Darende ilçemizde emekli bir polis memuru kayın validesinin ev bahçesinde var olduğunu söyledi. Bu kadın, merhume Döne Sutay idi. Yaşlı bir kadındı. Eskiden Darende'de çok yetiştirilldiğini söyledi. Bu gül de o zamanların kalııntısı bir güldür. Halen Darende'de bu bu ninemizin bahçesinden başka bir yerde bu gülü göremedik. Elimizde bulunan Tiryandafil gülleri de bu gülden çoğaltmadır. Merhume ninemize minnettarız, Allah rahmet eylesin. Kadınlarımızın kültürel biyoçeşitliliği korumada çok titiz davrandıklarını özellikle güllere kadınların çok fazla önem verdiğini belirtmek isterim. İlçede 'Hulusi Efendi Vakfi' diye bir gönüllü kuruluş vardır. Bu vakıf Tiryandafil'e çok önem vermektedir. vakıf ve çevresini insanlar adeta sel olup ziyarete gelmektedir. Haziran(2026 yılı) ayında beni Darende'ye davet etiler, Tiryandafil üzerine yapılabilecek hizmetleri görüştük. Vakıf aracılığıyla ilçenin bu gül ile tanıtılması beklenmektedir. Tiryandafil ismini duyan misafirler Darende'deki güllerin fotoğrafını çekiyorlar, ama malesef şehrin sokakları modern(naylon) güllerle dolu, hiç biri kokmuyor. Manevi açıdan ise gül kokusu Peygamberimizin(SAV) terinin kokusuna benzetilmiş; beyaz gül ise temizliği, nezafeti, hilesizliği, şeffaflığı yani kısacası insanı kamili temsil eder. Bu yüzden de ilgili Vakfın konuya özel önem verdiği düşünülmektedir.
Bu şiire henüz hiç kimse yorum yapmadı. İlk yorum yapan sen ol!