Mesih Mdhdi kavramı Şiiri - Kemal Tekir

Mesih ve Mehdi figürleri tarihsel olarak dinî geleneklerden doğmuş görünse de, aslında insanlığın ortak bilinç alanında sürekli yeniden şekillenen çok katmanlı sembollerdir. Bu semboller sadece “dini kurtarıcı” olarak değil; toplumsal krizlerin, ruhsal arayışın, politik gerilimlerin ve bilinç evriminin yansımasıdır. Karma bir yorumla bakıldığında bu figürler dört temel eksende anlam kazanır:

1. Teolojik Boyut — Vahiyden Çok Beklenti

Dinî geleneklerde Mesih ve Mehdi, çoğunlukla “ilahi kurtuluş”un aracı gibi sunulur. Ancak metinlerin sadık okuması şunu gösterir:
Yahudilikte Mesih fikri siyasi bir liderlik beklentisiyle doğmuş,
Hristiyanlıkta evrensel kurtarıcıya dönüşmüş,
İslam’da ise daha çok tarihsel süreçte hadis literatürü ile inşa edilmiştir.
Yani bu kavramlar vahiyden çok inanç ihtiyacı, kriz psikolojisi ve toplumsal beklenti üzerinden şekillenmiştir. Teolojik açıdan bakıldığında, tanrısal plandan ziyade insanın anlam arayışı öne çıkar.

2. Sosyolojik Boyut — Kitle Psikolojisi ve Kriz

Tarih boyunca büyük kırılmalar yaşandığında kitleler bir kurtarıcı fikrine sarılmıştır:
Savaş,
Salgın,
Ekonomik çöküş,
Siyasal yıkım,
Değer sistemlerinin bozulması…
Böyle dönemlerde Mesih/Mehdi beklentisi şu psikolojik fonksiyonu görür:
Sorumluluğu dışarıya devretmek, belirsizliği yönetmek, umudu canlı tutmak.
Toplumlar kendi kendini dönüştüremediğinde, dönüşümün dışarıdan geleceğine inanır. Bu durum “bekleyen toplum kültürü”nü doğurur:
“Biri gelecek ve düzeltecek.”
Bu, tarihsel olarak oyalayıcı da olmuştur, dönüştürücü de. Hangi tarafa işlediği dönemlere göre değişmiştir.

3. Politik Boyut — Meşruiyet ve Manipülasyon

Siyasi otoriteler, kurtarıcı fikrini bazen meşruiyet için, bazen de kontrol için kullanmıştır:
Lider kültleri,
Devrimci figürler,
Milliyetçi kurtarıcı söylemleri,
Dini ve mezhepsel Mehdi – Mesih iddiaları…
Bunlar modern çağda da sekülerleşmiş biçimde devam ediyor. Bugün Mesih/Mehdi söylemi “karizmatik lider” modeline kaymıştır. Politik sistemlerde hâlâ şu ruh hâli görülür:
“Bir lider gelsin, düzeni değiştirsin.”
Bu, Mesih beklentisinin dünyevileşmiş halidir. Yani din politikaya dönüşmüştür; politika da mite.

4. Bilinçsel Boyut — İçsel Dönüşüm ve Evrim

Spiritüel ve psikolojik açıdan bakıldığında ise Mesih/Mehdi dışsal bir kişi değil, bilinç halidir. Modern çağda bu anlayış güçleniyor:
İçsel uyanış,
Vicdanın yükselmesi,
Sorumluluk bilinci,
Adalet ve merhamet algısı,
Kollektif farkındalık…
Mesih/Mehdi burada “bana dokunan dış güç” değil:
İnsanın kendi gölgesini aşma çabasıdır.
Bu nedenle bilinçsel yorumda kurtarıcı figürü:
korkudan değil farkındalıktan,
teslimiyetten değil öz-güçten,
beklentiden değil eylemden doğar.
Modern sembolik karşılığı şudur:
Kurtarıcı gelmeyecek; kurtarıcı bilinci gelecek.

KARMA SONUÇ

Bu dört çizgiyi birleştirince ortaya şu sentez çıkar:
Teoloji, kavrama isim verdi,
Sosyoloji, beklentiyi besledi,
Politika, figürü araçsallaştırdı,
Bilinç, onu yeniden tanımlıyor.
Dolayısıyla Mesih-Mehdi:
Ne sadece dini bir figür, ne sadece politik bir lider, ne sadece mitolojik bir karakter, ne de sadece psikolojik bir durumdur.
Hepsi aynı anda doğru, hepsi bağlama göre farklıdır.
Bugünün dünyasında gerçek dönüşüm bir kişiye değil, bilinç seviyesine bağlıdır. İnsanlık o bilince yükseldiğinde Mesih/Mehdi dışarıdan değil, içeriden “zuhr” eder.