Divan altındaki deha

Anadolu’nun tozlu yollarından İstanbul’un soğuk betonlarına uzanan bir ömür benimkisi... Sene bin dokuz yüz yetmiş. Daha yedi yaşındayım. Elimde okul sevgisi, sırtımda babamın kokusuyla Altıntepe’ye, o gurbet kapısına bırakıldım. Ahmet Rasim İlkokulu’nun gurur tablosunda okul başkanı olarak resmim parlardı ama o kapıdan içeri girdiğimde dünyam kararırdı. Amca oğullarının evinde eziyetle, sebepsiz dayaklar bir el alışkanlığına dönerdi. Korkumdan yaylı divanların altına saklanır, derslerimi o karanlıkta çalışırdım. Okul müdürü moraran gözlerimi sorduğunda, "kapıya çarptım" derdim; çünkü onurumu korumayı o yaşta öğrenmiştim.

Dokuz yaşıma bastığımda, bir gece saat üçte o esarete "dur" deyip dağlara kaçtım. Beni o eziyetli gurbete götürecek Anadolu arabasının gidişini uzaktan izledim; hürriyetime kavuşmuştum. Köyümdeki okulda deham öyle parladı ki, daha ortaokul birdeyken müdür beni öğretmen yerine büyüklerin matematik dersine sokardı. Müfettiş içeri girip "öğretmen kim?" dediğinde, tebeşiri bırakmadan "benim!" diyecek kadar dikti başım.

Ama haksızlık peşini yine bırakmadı. Bir öğretmenin hakaretine o meşhur odunu fırlatarak cevap verdim. Onurum için tasdiknamemi aldım, tekrar İstanbul yollarına düştüm. Çay ocaklarında çalıştım, ilk paramla o dertli bağlamamı ve yüzüğünü aldım. Yozgatlı hocamdan mızrap vurmayı, hayatın akordunu yapmayı öğrendim. İhaneti de gördüm, arkadan vuran akrabayı da... Ama aklını asla kiraya vermedim.

Bugün Muharrem Ayrancı olarak dimdik ayaktayım. Şunu unutmayın: Okumayan alim değil, zalim olur. Aklını kullanmayan, başkasına kul olur. Biz hiç fakir olmadık; biz her zaman onurumuzla, asaletimizle zengin olduk!