Dersim Katliamı Şiiri - Baki Ortak

Dersim diye bir dağ sesi vardır,
rüzgârın omzunda yürüyen,
taşa çarpıp yankılanan,
geceleri yıldızlarla konuşan bir ses...

Dağlar bilir, taşlar bilir,
rüzgârın sırtına yüklenen ağıtları
en çok da sessizlik bilir.

Bir sabah güneş doğdu sanıldı,
oysa güneş değildi gelen;
duman çöktü vadilere,
kül indi pınarların başına.

Munzur sustu önce,
suyu çekilmedi ama sesi değişti.
Bir nehir nasıl ağlar
gören oldu mu hiç?
Kayaların bağrı yarıldı da
kimse taşın feryadını duymadı.

Bir ana vardı,
ellerinde ekmek kokusu,
saçlarında dağ yeli,
gözlerinde yarım kalmış ninniler...
Kapısına korku vurdu o sabah.

Bir çocuk vardı,
cebine baharı doldurmuştu,
kuşlara isim verirdi,
dağ keçilerini uzaktan selamlardı.
Henüz ölümün adını bilmiyordu,
oyunla acının aynı toprağa düşeceğini
nereden bilsin?

Bir ihtiyar vardı,
bastonuyla dağ yollarını ölçerdi.
"İnsan toprağa benzer," derdi,
"üstüne ne ekersen
onu biçersin."

Sonra sesler yükseldi.
Bir değil, iki değil,
bin parçaya bölündü sessizlik.

Kapılar kapandı,
ocaklar söndü,
bir türkü yarıda kaldı.

Dağlar yürümek istedi o gün,
yerinden kopup gelmek istedi
insanların önüne.
"Durun!" diye haykırmak istedi.

Ama dağlar da sustu bazen.
Çünkü bazı acılar vardır,
kelimeler taşıyamaz yükünü.

Bir halkın gözyaşı aktı
dere oldu,
ırmak oldu,
yılları geçti,
yüzyılların omzuna yaslandı.

Ve insanlar öğrendi;
acı unutulmazmış,
yalnızca kabuk bağlarmış.

Bir ninenin anlattığı masalda yaşarmış,
bir dedenin sustuğu yerde saklanırmış,
bir türkünün kırık sesinde çıkarmış ortaya.

Çünkü halk unutmuyor;
toprak unutmuyor,
rüzgâr unutmuyor.

Bir gün gelir
dağların gölgesinde
yeniden bir çocuk gülerse,
yeniden bir türkü doğarsa,
yeniden kardeşlik su gibi akarsa
işte o zaman
yaralar biraz olsun dinlenir.

Ben de dağların sesine kulak verdim,
rüzgârın omzundan topladım sözleri.
Acıyı taş gibi değil,
insan yüreği gibi taşıdım.

Ve şimdi son sözü
dağlara bırakmadan söylüyorum:

Ey zaman,
ey unutmaya çalışan çağlar,
bir halkın gözyaşıyla yazılan tarihi
hiçbir rüzgâr silemez.

Kul Ortak der ki;
acı insanı eksiltmesin,
acı insanı insan etsin.
Dağlar yıkılır belki,
ırmaklar yön değiştirir,
ama halkın hafızasında yanan ateş
kül olsa da
korunu saklar.

KUL ORTAK