Vicdan
Kelime manası olarak; “Kişiyi kendi davranışları hakkında bir yargıda bulunmaya iten, kişinin kendi ahlak değerleri üzerine dolaysız ve kendiliğinden yargılama yapmasını sağlayan güç.”
Vicdan kişisel bir algı üzerinden kişisel bir yargı sağlar! Yani birey, vicdanı kendi algısıyla oluşur! Bu algı, genlerle aktarılan bilgilerle devir alınır ve ortam, zaman, zemin göreceliliğinde işler! “Ben” in tercih biçimini de belirler!
Vicdan özgürlüğü; kişinin neyi “Doğru” neyi “Yanlış” kabul edeceğine bizzat kendisinin karar vermesidir! Hukuk vicdanı yargılamaz, kişi vicdanının kendisine yol göstermesiyle hukuka uygun davranmayı seçer ya da seçmez! Burada önemli olan “Hukuk” yani haklardır! Bireyin vicdanı başkasının haklarına müdahaleyi “Doğru” ya da “Yanlış” kabul edebilir! Ama “Hukuk”, kişinin vicdanını diğerlerinin vicdanından da korumak için vardır! Yani birilerinin vicdanı diğerlerinin haklarını önemsemediğinde “Hukuk” devreye girer! Hukuk haklarla ilgilenir, vicdanlarla değil! Yani bireyde, “Yanlış” bir vicdani karar var ise bu diğerlerinin vicdani kararlarına müdahale olduğunda “Hukuk” açısından yine bireyin vicdan özgürlüğü için değerlendirilir!
Yorgunum, bahar geldi, silah kullanmayı öğrenmeliyim bu yaz
Kitaplar birikiyor, saçlarım uzuyor, her yerde gümbür gümbür bir telâş
Gencim daha, dünyayı görmek istiyorum, öpüşmek ne güzel,
düşünmek ne güzel, bir gün mutlaka yeneceğiz!
Bir gün mutlaka yeneceğiz, ey eski zaman sarrafları! Ey kaz kafalılar! Ey sadrazam!
