-
NABİ’YE TAHMİS
1.
Ol gülün bülbüllerin meşkinde ayrıkta görmüşüz,
Bağ-ı dehrin hem hazanın hem baharın görmüşüz,
Fırtınalar da mehtaplı günlerden görmüşüz,
Biz neşatında gamın rüzgârın görmüşüz,
Görmeden hayranım derde ol bizarın görmüşüz.
2.
Çokta mağrur olma kim meyhane-i ikbâlde,
Kibr edip bakma hâcen yüzün gitgellerdesin,
Sen nesin kimseye yok gezersin boş ha boş,
Belki sâkîye giden değilsin sen cahil,
Biz hezeren mest-i mağrurun humarın görmüşüz.
3.
Gam edip bakman sakın kinlenme şu biperva,
Könlünü yıkmaki edep olsun haya şol cana,
Himmetimdir ol benim sermaye şu istidat,
Top-ı ah-ı inkisara pay-dar olmaz yine,
Kisver-i cihan nice sengin hisarın görmüşüz.
4.
Bir hurisiyle eder bin hane-i ikbâli pest,
Elde ne var yıkar parçalar ah-ı âh, derde pest,
Nerede derdim gidersin diye aradur nerde mert,
Zimal sensin sendedir sevda, dünya (pişmanumen!)
Ehli-derdin seyl-i eşk-i inkisarın görmüşüz.
5.
Bir hadeng-i cân-güdân-ı ahıdır sermayesi,
Zühdedir gider gelir ne bilir gaflin anı,
Bilmeden geçer yanın baka dürsün kibir ile,
Mir’atın bakıp durur nicesin bilmeden gide,
Biz bu meydanın nice çabuk-süvarın görmüşüz.
6.
Şimdi üsttesin canım bilinmez yarın nedir?
Bir gün eyler dest-peste pay-gahı cay-gah,
Ol meyhaneden şer abından yudumlar,
İzler har zakkum fikr edip gam nedir der,
Bi-aded mağrurun sabr-ı itibârın görmüşüz.
7.
Teybe edip gel tutuverme haram sâkî güzel,
Amma görürsen gülizar sonra çirkin ahirin,
Allahım hıfz et bizi, ey gafilin itar-ı fakr,
Kase-i diryüze tebdil olur cam-ı murad,
Biz bu bezmin Nabiya çok bade-hârın görmüşüz.
İtar
İbrahim Kiraz
Kayıt Tarihi : 15.2.2026 12:29:00
Şiiri Değerlendir
© Bu şiirin her türlü telif hakkı şairin kendisine ve / veya temsilcilerine aittir.
- --- 🌿 Genel Ruh Hâli Şiirin ana duygusu şu: > Dünya geçicidir. İkbale, makama, gençliğe, güzelliğe güvenilmez. Gurur insanı kör eder. Hakikat tevazu ve kırılma (inkisâr) ile anlaşılır. Bu, klasik hikemî (öğretici-bilgece) şiir tarzıdır. Zaten Nâbî bu tarzın ustasıdır. --- 🧭 1. Bölüm – Hayatın Döngüsü İlk bentte: Bahar ve hazan (gençlik–yaşlılık), Sevinç ve keder, Fırtına ve mehtap birlikte zikrediliyor. Mesaj şu: > Hayat tek renkli değil. Neşe de gördük, gam da gördük. Rüzgârın yön değiştirdiğini çok gördük. Yani şair “tecrübeyle konuşuyor”. Genç bir romantik değil; görmüş geçirmiş bir göz var. --- 👑 2. Bölüm – Gurur Eleştirisi Burada doğrudan mağrur insana sesleniyor: Makama güvenme. Kendini büyük sanma. Kibirle bakma. Çünkü: > İkbâl meyhanesi kalıcı değil. “Meyhane-i ikbâl” imgesi çok güzel: Dünya bir meyhane gibi; içersin, sarhoş olursun ama ayıldığında hiçbir şey kalmamıştır. Şair şunu söylüyor: > Biz nice mağrurun sonunu gördük. Bu ciddi bir uyarı. --- 💔 3. Bölüm – İnkisâr (Kırılma) Burada “ah”, “inkisar”, “hün”, “hisar” gibi kelimeler var. İnkisâr = kırılma, iç ezikliği, kalbin yumuşaması. Divan şiirinde kırılmak kötü değildir. Aksine: > Kalp kırılmadan hakikat görünmez. Şair, güçlü kalelerin bile yıkıldığını söyleyerek insanın iç direncinin de çözülebileceğini anlatıyor. --- 🌹 4. Bölüm – Hurî ve Dünya “Bir hurî ile bin hane-i ikbâli pest eder” derken: Yani: > Bir güzellik, bir arzu, bir heves İnsanını bütün saltanatını yerle bir edebilir. Burada dünyevî tutkular eleştiriliyor. Ama bu ahlakçı bir bağırma değil. Daha çok: > İnsan zayıftır, aldanır. tonunda. --- 🏹 5. Bölüm – “Ah”ın Oku “Hadeng-i cân-güdân” = can yakan ok. Bu “ah”tır. Divan edebiyatında mazlumun ahı: İlahi adaletin habercisidir, Zalim için tehlikelidir. Şair diyor ki: > Biz nice hızlı süvarilerin devrildiğini gördük. Yani güçlü olan hep güçlü kalmaz. --- ⏳ 6. Bölüm – Yarın Belirsiz Bu bölüm neredeyse tasavvufî bir silkeleniş: > Şimdi üsttesin ama yarın ne olacağı belli değil. Makama güvenen için çok sert bir cümle. Şiirin en net dünya eleştirisi burada. --- 🤲 7. Bölüm – Tövbe Çağrısı Son bent doğrudan davet: Haramdan uzak dur. Gaflete kapılma. Allah’tan korunma dile. En çarpıcı mesaj: > Murad kadehi bir anda dilenci tasına döner. Bu müthiş bir metafor. Yani: Bugün elinde kadeh var, yarın elinde tas olabilir. --- 🧠 Edebî Özellikler Aruz vezni kullanılmış. Klasik divan mazmunları var: meyhane, sâkî, hurî, ah, inkisâr. Hikemî üslup (öğretici bilgelik). Tecrübe tonlu anlatım. Gurur eleştirisi. --- 🔥 Şiirin Özeti Bu şiir bağırmıyor. Ama sürekli şunu fısıldıyor: > “Gördük… çok gördük… Dünya kimseye kalmadı.” Bir bilgenin, bir dervişin, hatta biraz hayal kırıklığı yaşamış bir insanın sesi var içinde.
TÜM YORUMLAR (1)